Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малайзия үкіметінің ақпарат агенттігі
News agency of the government of Malaysia
Малайзия ақпарат агенттігі
the Malaysian news agency
Малайзия Ұлттық ақпарат агенттігі – Малайзия үкіметінің ақпарат агенттігі. Ол Байланыс және цифрлық министрлігіне бағынысты автономды орган. Бас кеңсесі Куала-Лумпур қаласындағы Ұлттық кітапханаға жақын, Джалан Тун Разак көшесіндегі Висма Бернама ғимаратында орналасқан. 1967 жылы Парламент заңымен құрылып, 1968 жылдың 20 мамырында жұмысын бастады. Агенттіктің басты міндеті – клиенттеріне, яғни қоғам мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдеріне толық, сенімді жаңалықтар мен нақты ақпаратты дер уақытында жеткізу. Bernama жаңалықтар ұйымы ретіндегі рөлі жергілікті және халықаралық БАҚ арасында кеңінен танымал, соңғы жылдары саяси және БАҚ бостандығының жағдайы өзгеріп жатқанына қарамастан. Малайзия мен Сингапурдың көптеген ақпарат құралдары мен халықаралық ақпарат агенттіктері Bernama-ға жазылады. Bernama клиенттеріне сым арқылы қызмет көрсетуден бөлек, өзінің аттас радио және телеарнасы арқылы тәулігіне 24 сағат жаңалықтар таратады, сондай-ақ әлеуметтік желілерде де қолжетімді. Агенттік малай және ағылшын тілдерімен қатар, қытай, үнді, испан және араб тілдерінде де жаңалықтар жариялайды. Bernama (көбінесе толық әріптермен жазылады) – Berita Nasional Malaysia (Малайзия Ұлттық жаңалықтары) деген сөздің аббревиатурасы; сонымен қатар, малай тілінде «аталған» немесе «таңбаланған» деген мағынаны да білдіреді.
The Malaysian National News Agency , is a news agency of the government of Malaysia. It is an autonomous body under the Ministry of Communications and Digital. Headquartered at the Wisma Bernama, off Jalan Tun Razak near National Library, Kuala Lumpur, it was created by an Act of Parliament in 1967 and began operating on 20 May 1968. Its key role is to provide and supplying real time comprehensive and credible news and accurate information for its clients, both public and media practitioners. Bernama's role as a news organization is well known among the local and international media, despite the ever changing political and media freedom landscape in recent years. Most of the news media in Malaysia and Singapore and international news agencies subscribe to Bernama. Apart from providing services to its clients using wires, Bernama also provides news broadcasts through its own namesake radio and television channel, which operated 24 hours a day as well as its social media platforms. It also publishes news contents in Chinese, Indian, Spanish and Arabic besides of news published in Malay and English. Bernama (usually stylized in all caps) is an abbreviation of Berita Nasional Malaysia (Malaysia National News); it also means named or titled in the Malay language.
Құрылу
Бернаманың тамыры 1959 жылға дейін жетеді, сол жылы 30 наурызда Малай журналистер қауымдастығы Федералды үкіметке «ұлттық мүдделерді және Малайя мен басқа елдер арасындағы түсіністікті дамытуға» көмектесетін жаңалықтар агенттігін құруға шақыратын қарар қабылдады. 1962 жылы сол кездегі Ақпараттық қызмет директоры Мохамед Сопие Малайя баспасөзінің «бірлесіп, ұлттық жаңалықтар агенттігін кооперативтік негізде басқаруы керек» деп ойлады және «осы елдегі жаңалықтар дұрыс жиналып, басқа елдерге жіберілуі керек» деп талап етті. Сол жылдың 14 шілдесінде Малайя баспасөзі мен медиа өкілдері «кооперативтік, коммерциялық емес және тәуелсіз ұйым» болып табылатын және «ел ішінде жаңалықтардың еркін ағынын және шетелде Малайяны дұрыс түсінуді насихаттайтын» жаңалықтар агенттігін құру туралы принципиалды шешім қабылдады. Жапондық «Кёдо» жаңалықтар агенттігінің бас редакторы Садао Рой Отаке 26 қарашада Малайяға ұлттық жаңалықтар агенттігін құруға көмектесу үшін келді. Ол үкіметтің араласуынсыз пайда көздемейтін ұйым ретінде құрылатын Малайя жаңалықтар агенттігінің құрылуы алаңдатуын білдірді және сол кездегі Малайя деп аталған Малайзияға малайзиялықтар мен әлемнің қалған бөлігіне жаңалықтарды тарату үшін жаңалықтар агенттігі қажет екенін мәлімдеді. Ол сондай-ақ аталмаған Малайя жаңалықтар агенттігінің 1963 жылдың тамызында, Малайзияның құрылуына бір ай бұрын іске қосылуы күтілуде екенін айтты. Сол кездегі вице-премьер-министр Абдул Разак Хусейн 1965 жылдың 5 тамызында Федералды үкімет Бернама атауын көпшілікке жариялап, жаңалықтар агенттігін мүмкіндігінше тезірек құруға келіскенін мәлімдеді. Қараша айында Ақпарат және телерадио хабарларын тарату министрі Сену Абдул Рахман Бернаманың құрылуын жариялады және оның 1966 жылы немесе 1967 жылдың ақпанында келесі үш кезеңде іске қосылатынын күтті:
Bernama traces its roots to 1959 when the Malay Journalist Association on 30 March have adopted a resolution that urging the Federal Government to set up a news agency that could contributed to the "furtherance of the national interests and of understanding between Malaya and other nations". In 1962, the then Director of Information Services, Mohamed Sopiee felt that the Malayan press "should get together and run a national news agency on a cooperative basis" and insisted that the "news in this country properly collected and sent out to other countries". On 14 July the same year, the Malayan press and media practitioners decided in principle to create a news agency, which will be a "cooperative, non profit making and independent organisation" and "promote the free flow of news within the country and true understand of Malaya abroad". Sadao Roy Otake, the executive news editor of Japanese news agency, Kyodo News Agency fled to Malaya on 26 November to help in forming the national news agency. He said that the formation of the unnamed Malayan news agency as a non profit organisation raising concern without the interference from the Government and demanded that Malaysia, known as Malaya at that time, needed a news agency to disseminate news to Malayan people and the rest of the world. He also disclosed that the unnamed news agency of Malaya is expected to be launched by August 1963, a month prior to what would have been the formation of Malaysia. The then Deputy Prime Minister, Abdul Razak Hussein on 5 August 1965 announced that the Federal Government agreed to set up a news agency as soon as possible, revealing the Bernama name to the public. In November, the then Minister of Information and Broadcasting, Senu Abdul Rahman announced the establishment of Bernama, and expected to launch in 1966, or in February 1967 in the following three phases:
1-кезең: Агенттікті басқаратын қызметкерлерді жұмысқа алу.
2-кезең: Жергілікті газеттерге жаңалықтар жіберу үшін шағын тапсырмаларды орындау.
3-кезең: Әлемнің белгілі бір қалаларына тілшілерді жіберу. Жаңалықтар агенттігін құру туралы ұсыныс жазылған ақ қағаз 1965 жылдың шілдесінде Министрлер кабинетінде мақұлданды. ЮНЕСКО Reuters агенттігінің халықаралық жаңалықтар маманы Д. Далласты Бернаманың құрылуының барлық аспектілерін мұқият зерттеу үшін жіберді. Алдағы жаңалықтар агенттігі малай және ағылшын тілдерінде жұмыс істейтін болады. 1966 жылдың 22 желтоқсанында Бернаманың құрылуы Министрлер кабинетінде мақұлданды. Сондай-ақ, Бернама Куала-Лумпурдағы кеңсесі мен Сабах және Саравақтағы филиалы арасында «телепринтерлік байланыс жүйесі» деп аталатын жаңа жүйені енгізеді деп хабарланды. Бернаманы құру туралы заң жобасы 19 қаңтарда Деван Раяхтқа ұсынылды; Сену Бернамаға маңызды түзетулер енгізген кезде заң жобасына маңызды өзгерістер енгізілді. Алайда заң жобасына қайтадан түзетулер енгізілді, жаңа түзету бұрын таратылған ескі түзетуді алмастырды. Жаңа заң жобасында Бернама «сенімді және нақты ақпараттармен қамтамасыз етеді, ол қоғамдық, ұлттық мүдделерге және қоғамның пікірлеріне тимейді» делінген. Заң жобасы 1967 жылдың 8 наурызында қабылданды. Сену Бернаманың құрылуы «баспасөз еркіндігін шектеу үшін емес», «жаңалықтар мазмұнын одан әрі дамыту үшін» деп мәлімдеді. Деван Раяхт Бернаманың «әкімшілік емес, тәуелсіз корпоративтік ұйым» болатынын мәлімдеді. Бернама 1967 жылдың 6 сәуірінде Парламент актісі бойынша құрылды және Малайзияның тәуелсіздігінің 10 жылдығына бір күн бұрын, 1967 жылдың 30 тамызында қолданысқа енгізілді, сол кездегі Малайзия премьер-министрі Тунку Абдул Рахман ресми түрде ашты. 1967 жылдың қыркүйегінде Бернама Азия-Тынық мұхит жаңалықтар агенттіктері ұйымының (OANA) мүшесі болуға шақырылды және бір жылдан кейін, 1968 жылдың қыркүйегінде толық мүшесі болды. Бір айдан кейін Бернама үш жоғары басшылық лауазымды іздестіріп жатыр.
Phase 1: Recruiting officers who would operate the agency. Phase 2: Carry out smaller tasks to send news to the local newspapers. Phase 3: Sending correspondents to certain cities in the world. A white paper containing a proposal to establish a news agency received approval from the Cabinet in July 1965. D. J. Dallas, an international news specialist from Reuters was sent by UNESCO to investigate each aspects of Bernama's establishment thoroughly. The upcoming news agency will be operated in two languages, Malay and English. On 22 December 1966, the establishment of Bernama was approved by the Cabinet. It also revealed that Bernama will incorporate a new system called teleprinter connection system which will "incorporated between its office in Kuala Lumpur and its branch in Sabah and Sarawak". A bill on Bernama's establishment was tabled to the Dewan Rakyat on 19 January 1967; vital changes to the bill were made when Senu move important amendments to Bernama. However, the bill was amended again in which the new amendment replaced the old amendment that distributed before. The new bill ensure Bernama could provide news content with "credible and accurate, without touching public, national interests and community's views". The bill passed on 8 March 1967. Senu said that the formation of Bernama is "not intended to blocked the press freedom", but instead to "developing news contents even more". The Dewan Rakyat assured that Bernama will be an "independent, corporate body and not a government news agency". Bernama was established under the Act of Parliament on 6 April 1967 and launched a day prior to what would have been 10th anniversary of Malaysia's independence, on 30 August 1967 and officiated by the then Prime Minister of Malaysia, Tunku Abdul Rahman. In September 1967, Bernama was invited to be the member of the Organization of Asia Pacific News Agencies (OANA) and officially became a full member a year later, in September 1968. A month later, Bernama is looking for three top executive posts to fill the position.
Операциялардың басталуы
1968 жылдың 9 сәуірінде Bernama 1 мамырға дейін жұмысын бастайтынын хабарлады, бірақ ресми түрде 20 мамырда жұмысын бастады. Bernama жұмысын бастаған кезде оның штатында 20 адам ғана болды, ал кеңсесі Куала-Лумпур қаласындағы Jalan Pekeliling көшесіндегі төрт бөлмелі бунгалода орналасқан. 30 шілдеде өткен алғашқы отырыста сол кездегі Ақпарат және хабар тарату министрлігінің хатшысы Джунид Абд Рахим үкіметтің Bernama-ға 1,5 миллион теңге көлемінде грант бөліп, оның 500 000 теңгесін жұмсайтынын мәлімдеді. 1968 жылдың маусым айында Bernama жаңалықтар қызметіне 9 абонент тіркелді. Сол жылдың желтоқсан айында агенттік кеңейту бағдарламасы үшін Thomson Foundation-нан көмек сұрады. 1971 жылы Bernama индонезиялық Antara жаңалықтар агенттігімен серіктестік орнатты. 1972 жылы Bernama Reuters және Associated Press сияқты төрт халықаралық жаңалықтар агенттігімен Малайзиядағы жалғыз дистрибьюторлық құқықтарын алу үшін келіссөздер жүргізген кезде шетелдік жаңалықтарды бақылауды жоспарлады. 1978 жылы Bernama 1979 жылға дейін фотосуреттер қызметін, ал 1981 жылға дейін радиотелетайп қызметін енгізуді жоспарлады. Бұл қызметтер шетелге тарату мақсатында көзделген. 1979 жылы Bernama жыл соңына дейін Манила қаласында (Филиппин) кеңсе ашу жоспарын ұсынды. Бұл жаңалықтар агенттігінің Малайзиядан тыс алғашқы өңірлік кеңсесі болуы тиіс еді. 1981 жылы Bernama қазан айында өтетін төрт күндік АСЕАН жаңалықтар агенттіктері конференциясын қабылдаушы ел ретінде таңдалды. Конференция ресми түрде 2-5 қарашада өтті және оған 23 халықаралық жаңалықтар агенттігі қатысты. 1982 жылдың қыркүйегінде Bernama Kyodo News Agency агенттігімен серіктесіп, екі агенттік арасында жаңалықтар алмасуды жақсарту үшін тәулік бойы жұмыс істейтін байланыс желісін іске қосты. Бірнеше күннен кейін Bernama Сингапурда бюросын ашты, оны екі Bernama қызметкері басқарды. 1983 жылдың 1 ақпанында Bernama АСЕАН елдеріндегі жаңа оқиғалар туралы күнделікті жаңалықтарды жариялады. 1983 жылдың шілдесінде үкімет Bernama-ны халықаралық жаңалықтар көздерінен келетін шетелдік жаңалықтарды тарату бойынша жалғыз дистрибьютор етуге шешім қабылдады. Бұл шешімге байланысты елдегі редакторлар мен баспагерлермен кеңес жүргізілді. Бір айдан кейін Bernama жеке инвесторларға сатылуы мүмкін екендігі туралы хабар тарады. Сол кездегі Ақпарат министрі Адиб Адам Bernama-ны жекешелендіру "пайдаға бағытталған принциптер" бойынша жүзеге асырылуы мүмкін екенін түсіндірді. Сол жылдың қыркүйегінде Bernama шетелдік жаңалықтарды тарату жоспарына кірісті, үкіметтің платформасы арқылы шетелдік жаңалықтарды малайзиялық газеттерге тарату туралы шешіміне сәйкес, бірақ газет редакторлары наразылық білдірді. Сондай-ақ, агенттік кірісін арттыруға көмектесетін телетекст қызметін ұсыну міндетін алды. 1984 жылдың қаңтарында Bernama Deutsche Presse Agentur (DPA) неміс жаңалықтар агенттігімен соңғысының қызметін тарату бойынша коммерциялық келісімге қол қойды. Ақпан айында жаңалықтар агенттігі AP Telerate қаржылық ақпарат қызметін енгізетінін хабарлады. 16 наурызда Bernama United Press International (UPI) агенттігімен келісімге қол қойды. 1984 жылдың 1 мамырынан бастап Bernama Малайзияда жұмыс істейтін барлық халықаралық жаңалықтар агенттіктерінен келетін жаңалықтарды дербес дистрибьютор ретінде жұмыс істей бастады. Bernama 1984 жылы Азиядағы редакциялық компьютерді жұмысына енгізген алғашқы жаңалықтар агенттігі атанды. Қыркүйек айында Bernama AP Dow Jones Telerate Service қызметін іске қосты, бұл халықаралық бизнес қауымдастығына әлемдік қаржы нарығындағы жаһандық ақпаратқа қол жеткізуге мүмкіндік беретін қаржылық жаңалықтар қызметі. Сол жылдың қараша айында Bernama телетекст қызметіне көшті, Bernama Newscan қызметі іске қосылды, ол видео терминалдар арқылы соңғы жаңалықтарды ұсынады. Қызмет малай және ағылшын тілдерінде ұсынылды және қонақ үйлерге, банктерге және басқа да бизнес орындарына бағытталған. Бірнеше күннен кейін ақпарат министрі Раис Ятим Bernama-ның жекешелендірілуі мүмкін екенін мәлімдеді. 1985 жылдың қыркүйегінде Раис агенттік жеке тұлғаға айналатынын растады, ол үкіметтің мақұлдауын күтіп, "қарастырылып жатыр", оның ішінде Bernama заңын қайта қарау. Кейін бұл жоспардан бас тартылды. 1985 жылдың 14 желтоқсанында Bernama Xinhua News Agency агенттігімен бірлесіп, екіжақты жаңалықтар алмасу туралы келісімге қол қойды. 1986 жылы Bernama жаңалықтар, мақалалар және қазіргі даму туралы ақпаратты Малайзия диаспорасына жеткізуді бастады. Малайзия диаспорасына жаңалықтар жіберу шығындарын үкімет көтерді. Сондай-ақ, Sime Darby компаниясының толық меншігіндегі Sime Darby Systems компаниясымен Малайзияның барлық ірі қалаларын қамтитын жалпы мемлекеттік дауыспен байланыс желісін құру бойынша келісімге келді. 1987 жылдың қыркүйегінде үкімет Bernama заңын өзгерту мүмкіндігін қарастырды, онда Bernama "пайдаға бағытталған" ұйымға айналуы мүмкін, коммерциялық түрде жұмыс істеуге рұқсат етілді. Сол жылдың қазан айында Bernama Bernama Livecom деп аталатын онлайн нақты уақыт ақпараттық базасын құрды. Қызмет барлық бизнес орындарына жинақталған бизнес ақпаратын ұсынуды мақсат етті. 1988 жылдың 13 сәуірінде Bernama түрік жаңалықтар агенттігі Anadolu News Agency агенттігімен серіктестік орнатты, бұл халықаралық жаңалықтар алмасу желісін кеңейтудің бір бөлігі болды. Желтоқсан айында Bernama Jalan Tun Razak көшесіндегі кеңсесі үшін қарызды қайтару үшін Permata Chartered Merchant Bank сияқты екі банктерден 16,5 миллион теңге көлемінде несие алды.
On 9 April 1968, Bernama announced that it would start operations by 1 May, but it officially commenced its operations on 20 May. At the time it began operations, Bernama has only 20 staffs with its headquarters located at the four room bungalow at Jalan Pekeliling, Kuala Lumpur. In its inaugural meeting on 30 July, the then Secretary to the Ministry of Information and Broadcasting, Junid Abd Rahim said that the Government will spent RM500,000 for Bernama, which was part of the RM1.5 million launching grant to Bernama. In June 1968, Bernama received 9 subscribers to its news service. In December the same year, it seeked assistance from the Thomson Foundation for its expansion programme. In 1971, Bernama partnered with Indonesian news agency, Antara for news partnership. In 1972, Bernama plans to take control on foreign news while was in talks for sole distribution rights in Malaysia with four international news agencies, including Reuters and Associated Press. In 1978, Bernama planned to introduce a photo service by 1979 and a radio teletype service by 1981. These services were meant for overseas transmissions purposes. In 1979, Bernama proposed its plan to open its office in Manila, Philippines before the year end. It would be the news agency's first regional office outside of Malaysia. In 1981, Bernama was selected as a host for the four day Asean news agencies conferences which expected to held in October, which took place officially from 2 to 5 November and attended by 23 international news agencies. In September 1982, Bernama partnered with Kyodo News Agency to launch a 24 hour communications link for better news exchange between the two agencies. Days later, Bernama opened its bureau in Singapore and managed by two Bernama officials. On 1 February 1983, Bernama held a new daily news file on developments in ASEAN countries. In July 1983, the Government decided to turn Bernama as a sole distributor of foreign news from international news outlets. Editors and publishers in the country have been consulted to Bernama following the move. A month later, it was reported that Bernama would likely to sold to private investors. Information Minister at that time, Adib Adam clarified that the privatisation of Bernama could run on a "profit oriented basis". In September that year, Bernama steps into foreign news distribution plan, inline with the government's decision to channel foreign news to Malaysian newspapers via its platform, albeit received objection from newspaper editors. It also took the responsibility to provide a teletext service that could help to generate its income. In January 1984, Bernama signed an agreement with the German news agency, Deutsche Presse Agentur (DPA) to enter a commercial arrangement for the distribution of the latter's service. In February, the news agency announced that it will introduce an AP Telerate financial information service. On 16 March, Bernama signed an agreement with the United Press International (UPI) for the distribution of the latter's news and picture services in Malaysia by Bernama. Starting on 1 May 1984, Bernama will transform as a standalone news distributor from all international news agencies operated in Malaysia. Bernama became the first news agency in Asia to incorporate editorial computer in its operation in 1984. In September, Bernama launched the Bernama AP Dow Jones Telerate Service, a financial news service that allowed international business community to obtain access to global information on the world's financial market. In November of the same year, Bernama pivoted towards teletext service with the launch of the Bernama Newscan service which provides up to date news via video terminals. The service made available in Malay and English and targeted to hotels, banks and other business premises. Days later, the then Information Minister, Rais Yatim announced that Bernama would likely to be privatised. In September 1985, Rais confirmed that the agency will be corporatised into a private entity, pending approval from the Government, citing that it is "being studied", including the review of Bernama Act. The plan was later abandoned. On 14 December 1985, Bernama in collaboration with Xinhua News Agency to signing their inaugural bilateral news exchange agreement. In 1986, Bernama began supplying news materials, articles and information on current development to Malaysian diasporas. The cost of sending news contents to Malaysian diasporas would be bore by the Government. It also signed an agreement with Sime Darby's wholly owned subsidiary, Sime Darby Systems to create a nationwide voice grade communications network which covers all major towns in Malaysia. The Government in September 1987 have considered the idea to amend the Bernama Act in which Bernama would likely to be "profit oriented" organisation rather than a non profit organisation and allowed the agency to operated commercially. In October that year, Bernama set up an online real time information database, known as Bernama Livecom. The service aims to provide packaged business information to all business premises. On 13 April 1988, Bernama partnered with the Turkish news agency, Anadolu News Agency as part of its expansion of the international news exchange network. In December, Bernama secured RM16.5 loan from two banks, one of them is Permata Chartered Merchant Bank, to recover the existing loan for its headquarters in Jalan Tun Razak.
Кейінгі жылдар
1990 жылдың 27 ақпанында Үкімет Dewan Rakyat-қа “Бернамаға” халықаралық жаңалықтар агенттіктерінен келетін жаңалықтар материалдарының, “жергілікті басылымдар үшін қолайлы деп есептелетін” түрлерін анықтауға арналған ерекше құқық беру туралы заң жобасын ұсынды. Сол жылдың маусым айында 1967 жылғы “Бернама” заңына енгізілген түзетулер қайтадан Парламентке ұсынылды. Бұл түзетудің мақсаты – “елдегі баспасөз бостандығын шектеу, бақылауға алу немесе оны теріс пайдалану емес”. Бір күннен кейін “Бернамаға” елдегі жаңалықтарды қабылдау және таратуға толық құқық берілді, сондай-ақ Парламент заңға түзетулер енгізгеннен кейін, өз қаржысын өзі қамтамасыз ету үшін кәсіптік қызметпен айналысуға рұқсат берілді. 1991 жылдың қаңтар айында “Бернама” Hongkong Bank Five O'Clock Digest деп аталатын күнделікті факсимильді жаңалықтар қызметін іске қосу үшін Hongkong Bank-пен серіктестікке келді. “Бернаманы” жекешелендіру жоспары 1991 жылдың қыркүйегінде қайта жанданды, сол кезде агенттіктің бас редакторы Абдул Рахман Сулейман агенттік жеке компанияға айналуға дайындық аясында үлкен қайта құрудан өтетінін мәлімдеді. 1992 жылдың наурыз айында “Бернама” жеке компьютерлік негіздегі техникалық талдау қызметін іске қосты, бұл қызмет инвесторларға Куала-Лумпур қор биржасындағы (қазіргі Малайзия қор биржасы) бағалардың өзгеруіне қатысты талдау жасауға мүмкіндік берді. Сол кездегі вице-премьер Ғафар Баба 1993 жылдың соңына дейін “Бернаманы” корпоративтік компанияға айналдыратынын және 3 жыл ішінде жекешелендіретінін растады. “Бернама” үшінші өңірлік кеңсесін Вьетнамның Ханой қаласында ашып, 1993 жылдың 1 қарашасында жұмысын бастады. 1994 жылы “Бернама” басшыларының агенттікті сатып алу туралы ұсынысын Үкімет қабылдамады. Агенттік 1994 жылдың тамызында Celcom телекоммуникациялық компаниясымен серіктестікке келіп, инвесторларға онлайн сауда деректеріне жылдам қол жеткізуге мүмкіндік беретін Wireless Stock Information Services деп аталатын сымсыз қор деректері желісін іске қосты. “Бернаманы” жекешелендіру жоспары 1995 жылы сол кездегі ақпарат министрі Мохамед Рахмат 1997 жылы жекешелендіруден бұрын агенттік жеке коммерциялық ұйым ретінде корпоративтендірілетінін мәлімдегенде қайта талқыланды. Ол сондай-ақ, “Бернама” жекешелендірілгеннен кейін корпоративтік ұйымға айналғанда, агенттікке “жаңалықтарды жариялаудағы әлеуметтік міндеттемелерін орындау қажет болатынын” атап өтті. 1997 жылы Үкімет “Бернаманың” шетелдік жаңалықтарды таратудағы монополиясын жою туралы шешім қабылдады. “Бернама” 1998 жылдың қыркүйегінде аудиовизуалды бөлімін ашып, аудиовизуалды форматта жаңалықтарды таратуды бастады. Абдул Қадырдан басқа тағы үш адам “Бернаманы” сатып алуды ұсынды. Олардың бірі – Жалалуддин Бахаруддин, сол кездегі премьер-министр Махатхир Мохамедтің бұрынғы баспасөз хатшысы. Жалалуддин және тағы екі адам кейіннен “Бернаманы” сатып алу туралы шешімдерін қайтарып алды. 2001 жылдың сәуірінде “Бернама” Amanah Capital Berhad компаниясымен веб-сайттардың мазмұнын алмасу бойынша стратегиялық серіктестікке кірісті. Қараша айында “Бернама” Astro компаниясымен серіктестікке келді, соның нәтижесінде Astro-ның барлық арналарында “Бернама” жаңалықтары көрсетілді. 2002 жылы “Бернама” Батыс Азия және Африканың бірнеше елдеріне ақпарат тарату жоспарының аясында араб тіліндегі жаңалықтар қызметін іске қосты. “Бернама” және Алжирдің жаңалықтар агенттігі Algerie Presse Service (APS) 2003 жылдың 12 тамызында екі ел арасында ақпарат таратуды күшейту мақсатында жаңалықтар алмасу туралы келісімге қол қойды. 2005 жылдың қарашасында Куала-Лумпурда өткен Қатыспаушылық қозғалысқа мүше елдердің ақпарат министрлерінің кездесуінде “Бернама” басқаратын NAM News Agency агенттігін құру жоспарланды, ал қызметі 2007 жылы басталуы тиіс болды. 2006 жылы “Бернама” тағы да Индонезияның Antara ақпарат агенттігімен ынтымақтастыққа келді. Осыған дейін екеуі де Antara тарапынан Персия шығанағы елдері үшін араб тіліндегі таңдамалы жаңалықтарды жариялау туралы келісімге қол қойды. Сондай-ақ, ол Үндістанға өз қызметін кеңейтіп, Нью-Делиде аванпост ашты, онда Үндістан экономикасы туралы есептер жарияланды.
On 27 February 1990, the Government tabled a bill at the Dewan Rakyat to grant Bernama a specific rights to determine the types of news materials from international news agencies which it "considered suitable for local publications". In June the same year, the amendment of the 1967 Bernama Act was tabled again in Parliament. The amendment was "not intended to restrict, control or abuse press freedom in the country". A day later, Bernama was given sole rights to receive and distribute news in the country and allowed to ventured into business to ensure it is self financed after the Parliament passed amendments of the act. In January 1991, Bernama partnered with Hongkong Bank to launch a daily facsimile news service, known as Bernama Hongkong Bank Five O'Clock Digest. The plan for privatisation of Bernama revived in September 1991 when its Editor in Chief at that time, Abdul Rahman Sulaiman said that the agency will be undergoing a major restructuring as part of its preparation to transform itself into a private entity. In March 1992, Bernama launched a personal computer based technical analysis service on price movements on the Kuala Lumpur Stock Exchange (now Bursa Malaysia) which targeted for investors. The then Deputy Prime Minister, Ghafar Baba confirmed that the Government will corporatised Bernama by the end of 1993 and will privatised within 3 years while clarified that the move will "help enhance the country's communications facilities". Bernama has set up its third regional office in Hanoi, Vietnam and began operations on 1 November 1993. In 1994, a proposal from Bernama senior executives for a management buyout of the agency was rejected by the Government. The agency collaborated with telecommunications company, Celcom in August 1994 to launch a wireless stock data network, known as Wireless Stock Information Services which allow investors to access online trading data information accurately. The plan for Bernama's privatisation become the subject of discussion again when Information Minister at that time, Mohamed Rahmat in 1995 said that the agency would be corporatised as a private commercial entity before being privatised in 1997. He also pointed out that the agency "will still have to discharged its social obligations in news coverage" when Bernama become a corporate entity upon its privatisation. In 1997, the Government decided to withdraw the monopoly of Bernama as a distributor of foreign news in the country. Bernama began reporting using the audio visual medium with the opening of its audio visual division in September 1998. Aside of Abdul Kadir, three other individuals also proposed to acquire Bernama. One of them is Jalaluddin Baharuddin, a former press secretary of the then Prime Minister, Mahathir Mohamad. Jalaluddin and two other individuals later withdrew their decision to take over Bernama. In April 2001, Bernama entered a strategic partnership with Amanah Capital Berhad for website content exchange partnerships. In November, Bernama partnered with Astro where the latter will air Bernama news on all Astro's in house channels. In 2002, Bernama launched an Arabic news service as part of its plan to disseminate information to West Asia and several other African countries. Bernama and Algerian news agency, Algerie Presse Service (APS) signed a news exchange agreement on 12 August 2003 with a purpose to enhance information dissemination between the two countries. The formation of NAM News Agency, set to be run by Bernama, was planned at the Kuala Lumpur meeting of information ministers of Non Aligned Movement member countries in November 2005, with operations set to start 2007. In 2006, Bernama collaborated again with Indonesian news agency, Antara. By this time, both signed an MoU on selected news translated in Arabic that would be released by Antara for the Gulf countries. It also expand its operations to India by set up an outpost in New Delhi in which it would made reports on Indian economy.
Соңғы өзгерістер
2009 жылдың сәуірінде Bernama коммерциялық емес технологиялық ой-саналар тобымен, Малайзияның жоғары технология саласындағы үкіметтік тобы (MiGHT)мен меморандумға қол қойды, онда соңғысына агенттіктің кітапханасы мен инфолинк қызметтері арқылы Малайзия халқына ақпарат, есептер мен деректер ұсыну міндеті жүктелді. 2011 жылы Bernama және Индонезияның Antara жаңалық агенттігі тағы да ынтымақтастыққа келді. Бұл жолы екі жаңалық агенттігі Малайзия мен Индонезияға қатысты түрлі тақырыптарды қамтитын деректі фильм жасау үшін серіктестік құрды. 2011 жылдың 10 қарашасында Bernama «Che Det» атты суреттер жинағын жариялады, ол Махатхир Мохамедтің Малайзияның төртінші премьер-министрі ретіндегі премьер-министрлік қызметіндегі маңызды кезеңдерге арналған. 2014 жылы Bernama «Малайзия eBiz» деп аталатын апталық бизнес жаңалықтарын ұсынды, ол бизнес саласына қатысты таңдамал жаңалықтарды қамтиды. 2018 жылы Bernama мен Radio Televisyen Malaysia (RTM) дербес қоғамдық телерадиокорпорация құру үшін бірігеді деп хабарланды, бұл үкіметтің операциялық шығындарды азайтуға бағытталған күш-жігерінің бір бөлігі болды. Алайда, бірігу жоспарынан бас тартылды. 2020 жылы 53 жылдығын тойлаған Bernama «Tinta Minda» (малай тілінде) және «Thoughts» (ағылшын тілінде) атты екі жаңа бағананы іске қосты, олар әртүрлі салалардағы сарапшылардың пікірлерін қамтиды.
In April 2009, Bernama signed an MoU with the non profit technology think tank, Malaysian Industry Government Group for High Technology (MiGHT) in which the latter was commissioned to provides information, reports and data to the Malaysian public through the agency's library and infolink services. Bernama and Indonesian news agency, Antara collaborated again in 2011. This time, both the news agencies will partnered to produce a documentary with various topics on matters related to both Malaysia and Indonesia. On 10 November 2011, Bernama launched a pictorial book titled Che Det which revolves on the turning point of Mahathir Mohamad's premiership as the fourth Prime Minister of Malaysia. In 2014, Bernama launched a weekly business newsreel, known as Malaysia eBiz which provides selected weekly news related to business sector. In 2018, it was announced that Bernama and Radio Televisyen Malaysia (RTM) will merged to form a standalone public broadcasting corporation as part of the government's efforts to reduce operation costs. However, the merger plan was abandoned. In conjunction with its 53rd anniversary in 2020, Bernama launches two new columns titled Tinta Minda in Malay and Thoughts in English, which consists of commentaries by experts from diverse backgrounds.
Құрылымы мен қызметі
Bernama – Байланыс және цифрлық министрлігінің құрамындағы заңды корпорация және Парламент Актісімен (1967 жылғы Bernama Актісі) құрылған коммерциялық емес ұйым. Өзінің тарихының бастапқы кезеңінде ол тәуелсіз корпоративтік ұйым болған, бірақ кейіннен министрлік арқылы үкіметтік бақылаудағы автономды корпорацияға айналды. Агенттік газет компаниялары мен үкіметтің бірлескен қаржыландыруымен құрылған. Агенттікті жеке меншікке беруге бірнеше әрекет жасалғанмен, Bernama Малайзия мен шетелге толыққанды жаңалықтар мен нақты ақпарат беру міндетін атқаратын мемлекеттік ұйым болып қала береді. Bernama-да 700-ден астам қызметкер жұмыс істейді, олардың шамамен 400-і журналистер, фотографтар және операторлар. Оның Малайзияның барлық штаттарында филиалдары бар. Jakarta, Сингапур және Бангкокта, сондай-ақ Вашингтон, Нью-Йорк, Австралия және Лондонда тілшілері бар. Bernama АСЕАН елдері, АҚШ, Ұлыбритания, Батыс Азия және Үндістан субконтинентінде де бюролары бар. Оның ашық эфирдегі жаңалықтар арнасы, Bernama TV, 2008 жылдың ақпанында іске қосылып, 2016 жылы жаңа логотиппен Bernama News Channel деп қайта аталды, ал 2019 жылы бастапқы аты мен логотипіне қайта оралды.
Bernama is an statutory corporation under the Ministry of Communications and Digital and is a non profit organisation that established under the Act of Parliament (1967 Bernama Act). It was once an independent corporate entity during its early history before becoming an autonomous corporation under government control via a ministry. The agency was co funded by newspaper companies with Government assistance. Despite there are several attempts to corporatised the agency into a privately held, Bernama remains a government owned organisation with its obligation to provide comprehensive news and true information to Malaysia and abroad. Bernama has more than 700 employees, with approximately 400 of them were journalists, photographers and cameramen. It has its branches in every state in Malaysia. It also has correspondents in Jakarta, Singapore and Bangkok as well as its stringers in Washington, D. C., New York City, Australia and London. Bernama also have bureaus in ASEAN countries, United States, United Kingdom, West Asia and Indian subcontinent. while its namesake free to air news channel, Bernama TV, launched in February 2008 and rebranded as Bernama News Channel in 2016 with a new logo before reverted to its original name and logo in 2019.
Қоғамның жауабы
Berita Harian басылымының хабарлауынша, «Бернама» жаңалықтар ұйымының мұрасы «шет мемлекеттік ақпарат агенттіктері тарапынан таратылған теріс жаңалықтармен күресудегі» маңызды рөлімен белгіленген. «Бернаманы» құру туралы заң жобасын ұсынған және кейін мақұлдаған бұрынғы Ақпарат және телерадио хабарларын тарату министрі Сенеу Әбдірахман «Бернаманың пропаганда құралы ретінде пайдаланылмауына» кепілдік берді. 1968 жылы «Бернаманың» бұрынғы бас директоры Сайед Зайнал Әбидин «Бернама үкіметтің ресми өкілі емес, жаңалықтарды объективті және бейтарап түрде жабады» деп мәлімдеді. Бұрынғы премьер-министр Махатхир Мохамад «Бернаманың» жаңалық саясатының маңызды құрамдас бөлігі екеніне сенді және оны нығайтудың маңызды екенін атап өтті, осылайша ол «өз ақпараттық қажеттіліктерін өзі қамтамасыз ете алады». Бұрынғы Ақпарат министрі Ахмад Шабері Чек «Бернаманың» барлық тараптар, оның ішінде оппозиция да қабылдайтын хабарлау стиліне ризашылығын білдірді. «Бернаманың» 56 жылдығына орай, оның бұрынғы бас редакторы Закария Абдул Вахаб «Бернаманың сенімді жаңалықтар мен мазмұнды тарату» мақсатына адал екенін, сондай-ақ «халықтың дауысы» болып, «үкімет пен халық арасындағы қарым-қатынасты жақсартуда» маңызды рөл атқарғанын айтты. Сол кездегі Коммуникациялар және цифрлық министрі Фахми Фадзил: «Бернама еліміздегі тарихи сәттерді жариялап, тіркеуге қызмет етті [және] жаңалықтардың ресми көзі ретіндегі рөлін жалғастырады, сондай-ақ еліміздегі ресми оқиғалар үшін «ақпараттық орталық» болады» деді. 2009 жылы 11 наурызда Куала-Лумпур қаласындағы Jalan Tengku Putra Semerak көшесіндегі «Бернама» штаб-пәтеріне қарақшылар шабуыл жасады. Осы оқиғадан туындаған жалпы шығын 25 000 теңгеге бағаланды. 2011 жылдың қаңтар айында «Бернаманың» операторы ұрысып, Терминал Берсепаду Селатанның 3-қабатынан лақтырып тастаумен қорқытылды және терминалдың қосымша полициясы деп танысқан адамдар тобы оны суға батырды. Оқиғадан кейін күдіктілер тергеуге көмектесу үшін полицияға ұсталды. 2013 жылдың 30 тамызында «Бернаманың» Теренгганудағы кеңсесі тоналды. Сағат 14:45-те екі ноутбук және BlackBerry телефоны жоғалып кетті, оларды CCTV жазбаларына сүйенсек, ірі денелі ер адамдар алып кеткен деп болжануда.
According to Berita Harian, Bernama's legacy as a news organisation is marked by its key role to "combatting negative news that released by foreign news agency". While tabling the bill of Bernama's formation which he later approved, Senu Abdul Rahman, former Minister of Information and Broadcasting assured that Bernama will not be "used as a propaganda tool". Syed Zainal Abidin, former Bernama General Manager said in 1968 that Bernama is not a Government's mouthpiece while pointed out that it "will report news objectively, impartially". Former Prime Minister, Mahathir Mohamad believes that Bernama is a vital component to news policy while stressed that it is crucial to strengthening Bernama, so it that could "handle its own information needs". Former Information Minister, Ahmad Shabery Cheek expressed his praise to Bernama for its reporting style which is said to be acceptable to all parties including the opposition. During the occasion of Bernama's 56th anniversary, its former editor in chief, Zakaria Abdul Wahab said that Bernama upholds on its goal to "disseminating reliable news and content" while played a vital role to be the "people's voice" and "bridging the gap between the government and the people". On the same occasion, Communications and Digital Minister, Fahmi Fadzil stated, "Bernama has served to report and record historic moments in our country [ and] will continue to play its role as an official source for news and become a 'resource centre' for what is happening officially in our country". In 2009, Bernama's headquarters in Jalan Tengku Putra Semerak, Kuala Lumpur was broken into by the thieves in an incident took place in 11 March. The total loss due to the incident is estimated at RM25,000. In January 2011, a Bernama cameramen was allegedly punched, threatened to be thrown away from the 3rd floor of the Terminal Bersepadu Selatan Bandar Tasik Selatan and being soaked in a lake by the group of men who identified themselves as the terminal's auxiliary police. Following the incident, the suspects were arrested by the police to assist investigation. On 30 August 2013, Bernama's Terengganu bureau office in Jalan Sultan Sulaiman was robbed after Muslims performed their Friday prayers. In a 2:45 pm incident, two laptops and a BlackBerry phone was missing, believed to be taken away by a big sized men based on a CCTV recording.