Рэймонд Кэттелл: Психолог, зерттеуші және 16 факторлық модельдің авторы

Кіріспе

Британдық-американдық психолог (1905–1998)

Реймонд Бернард Кэттелл (20 наурыз 1905 – 2 ақпан 1998) – британдық-американдық психолог, интраперсоналдық психологиялық құрылымды психометриялық тұрғыдан зерттеуімен танымал. Оның еңбектерінде тұлға мен темпераменттің негізгі өлшемдері, танымдық қабілеттердің кең диапазоны, мотивация мен эмоцияның динамикалық аспектілері, аномальды тұлғаның клиникалық өлшемдері, топтық ынтымақтастық пен әлеуметтік мінез-құлық үлгілері, психотерапия мен оқу теориясында тұлғаны зерттеудің қолданылуы, шығармашылық пен жетістікке жетудің болжамдары және көптеген көпөлшемді зерттеу әдістері, соның ішінде осы салаларды зерттеу және өлшеу үшін факторлық талдау әдістерін жетілдіру қарастырылған. Кэттелл 60-қа жуық ғылыми кітаптың, 500-ден астам ғылыми мақаланың және 30-дан астам стандартталған психометриялық тесттердің, сауалнамалардың және бағалау шкалаларының авторы, соавторы немесе редакторы болды. Көптеген сілтемелерге сәйкес, Кэттелл ғылыми әдебиеттердегі ең танымал 16-шы, ең көп сілтемеленген 7-ші және 20-шы ғасырдың ең өнімді психологтарының бірі болды. Ол ақ нәсілшілдер мен неонацистермен достық қарым-қатынасы мен оларға көрсеткен зихи құрметінің салдарынан даулы тұлға болды. Ол осы факторларды «негізгі қасиеттер» деп атады. Тұлға факторларының осы теориясы және оларды өлшеуге қолданылатын өзіндік бағалау құралы сәйкесінше 16 тұлғалық фактор моделі және 16PF сауалнамасы (16PF) деп белгіленеді. Кэттелл басқа психологиялық салалардың негізгі өлшемдерін зерттеу үшін де эмпирикалық зерттеулер жүргізді: интеллект, мотивация, мансаптық бағалау және кәсіби қызығушылықтар. Кэттелл адамның танымдық қабілетін түсіндіру үшін сұйық және кристалдасқан интеллекттің бар екендігін теориялық тұрғыдан дәлелдеді, өмір бойы Gf және Gc-дегі өзгерістерді зерттеді және интеллектті тестілеуде жазба тілі мен мәдени фонның ықпалын азайту мақсатында Мәдениетке бейімделген интеллект тестісін жасады.

Жаңалықтар мен жетістіктер

Каттлдың зерттеулері негізінен тұлға, қабілеттер, мотивация және инновациялық көпөлшемді зерттеу әдістері мен статистикалық талдау (әсіресе оның факторлық талдау әдістемесіне көптеген жетілдірулері) болды. Жеке тұлғаны зерттеуде ол факторлық-аналитикалық тұрғыдан алынған 16 факторлы қалыпты тұлға құрылымы моделімен есімде қалады. Бұл "жалпы белгілер" конструкциялары қазіргі танымал Бес Үлкендік (FFM) тұлға моделінің алға батушысы болып табылады. Каттлдың зерттеулері одан әрі жетістіктерге әкелді, мысалы, күй және қасиет арасындағы айырмашылықты анықтау (мысалы, күй-қасиеттік алаңдау), бірден өтетін эмоциялық күйлерден бастап, ұзаққа созылатын көңіл-күй күйлері, динамикалық мотивациялық белгілер және салыстырмалы түрде тұрақты тұлғалық белгілер. Каттл сонымен қатар тұлғалық белгілер құрылымының өмір бойындағы даму өзгерістеріне эмпирикалық зерттеулер жүргізді. Когнитивтік қабілеттер саласында Каттл көптеген қабілеттерді зерттеді, бірақ сұйық және кристалдасқан интеллект арасындағы айырмашылық үшін танымал, сондай-ақ мәдениетке бейімделген интеллект тесті (CFIT), қазіргі Raven тестілеріндегідей, толығымен сөзсіз интеллект өлшемін қамтамасыз ету үшін жасалды. Мәдениетке бейімделген интеллект шкалалары интеллект тестілерінің нәтижелеріне мәдени немесе білім беру фонның ықпалын барынша азайтуға бағытталған. Статистикалық әдістемеге қатысты, 1960 жылы Каттл көпөлшемді эксперименталды психология қоғамын (SMEP) және оның «Көпөлшемді мінез-құлық зерттеулері» журналын құрды, көпөлшемді зерттеулерге қызығушылық танытқан ғалымдарды біріктіру, ынталандыру және қолдау мақсатында. Ол факторлық талдауды (деректердегі жасырын факторларды табуға арналған статистикалық процедура) ерте және жиі қолданды. Каттл жаңа факторлық талдау әдістерін де әзірледі, мысалы, скриптік тестті ойлап табу арқылы, ол латентті түбірлер қисығын пайдаланып, ізделінетін факторлардың оңтайлы санын бағалайды. Ол сонымен қатар факторлық талдаудың жаңа айналу процедурасын – «Прокруст» немесе ортогональды емес айналуды әзірледі, ол деректердің өзіне факторлардың ең жақсы орналасуын анықтауға мүмкіндік береді, ортогональды факторларды міндетті етудің орнына. Қосымша үлес – профильдің ұқсастық коэффициенті (екі балл профилінің пішіні, таралуы және деңгейін ескере отырып); бір адамның қайталанған өлшемдеріне негізделген P әдісі факторлық талдау (адамдарды емес, айнымалыларды іріктеу); dR әдісі факторлық талдау өзгерістер өлшемдерін анықтау үшін (уақытша эмоциялық күйлер мен ұзаққа созылатын көңіл-күй күйлерін қоса алғанда); деректер жиынтығындағы кластерлердің саны мен мазмұнын анықтау үшін Taxonome бағдарламасы; ең үлкен факторлық құрылымның қарапайым шешімдеріне қол жеткізу үшін Rotoplot бағдарламасы. Негізгі деректер қатынастары қорабы (эксперименттік жобалардың өлшемдерін бағалау), топтық синтальдық конструкция («топтың тұлғасы»), танымдық қабілеттердің триадикалық теориясы, қабілет өлшемдерін талдау диаграммасы (ADAC) және Көптүрлі Абстрактілік Вариация Талдауы (MAVA), генетикалық және орталық айнымалыларды және олардың өзара әрекеттесуін қамтитын «спецификациялық теңдеулермен». Стэнфорд университетінің профессоры Ли Кронбахтың айтуынша: «Деректер қорабының» отыз жылдық эволюциясы және оған байланысты әдістемелер батыл болжамдарға, өзін-өзі сынауға, шексіз қиялға, абстрактіде модельдерді рационалды салыстыруға және деректердің жағымсыз тосынсыруларына жауап беруге негізделген. Бұл оқиға ғылыми еңбектің ең жақсы үлгісін көрсетеді.

Cattell's research was mainly in personality, abilities, motivations, and innovative multivariate research methods and statistical analysis (especially his many refinements to exploratory factor analytic methodology). In his personality research, he is best remembered for his factor analytically derived 16 factor model of normal personality structure, These "global trait" constructs are the precursors of the currently popular Big Five (FFM) model of personality. Cattell's research led to further advances, such as distinguishing between state and trait measures (e. g., state trait anxiety), ranging on a continuum from immediate transitory emotional states, through longer acting mood states, dynamic motivational traits, and also relatively enduring personality traits. Cattell also conducted empirical studies into developmental changes in personality trait constructs across the lifespan. In the cognitive abilities domain, Cattell researched a wide range of abilities, but is best known for the distinction between fluid and crystallized intelligence. and the Culture Fair Intelligence Test (CFIT) which was designed to provide a completely non verbal measure of intelligence like that now seen in the Raven's. The Culture Fair Intelligence Scales were intended to minimize the influence of cultural or educational background on the results of intelligence tests. In regard to statistical methodology, in 1960 Cattell founded the Society of Multivariate Experimental Psychology (SMEP), and its journal Multivariate Behavioral Research, in order to bring together, encourage, and support scientists interested in multi variate research. He was an early and frequent user of factor analysis (a statistical procedure for finding underlying factors in data). Cattell also developed new factor analytic techniques, for example, by inventing the scree test, which uses the curve of latent roots to judge the optimal number of factors to extract. He also developed a new factor analysis rotation procedure—the "Procrustes" or non orthogonal rotation, designed to let the data itself determine the best location of factors, rather than requiring orthogonal factors. Additional contributions include the Coefficient of Profile Similarity (taking account of shape, scatter, and level of two score profiles); P technique factor analysis based on repeated measurements of a single individual (sampling of variables, rather than sampling of persons); dR technique factor analysis for elucidating change dimensions (including transitory emotional states, and longer lasting mood states); the Taxonome program for ascertaining the number and contents of clusters in a data set; the Rotoplot program for attaining maximum simple structure factor pattern solutions. the Basic Data Relations Box (assessing dimensions of experimental designs), the group syntality construct ("personality" of a group), the triadic theory of cognitive abilities, the Ability Dimension Analysis Chart (ADAC), and Multiple Abstract Variance Analysis (MAVA), with "specification equations" to embody genetic and environmental variables and their interactions. As Lee J. Cronbach at Stanford University stated:

The thirty year evolution of the data box and related methodology fed on bold conjecture, self criticism, unbridled imagination, rational comparison of models in the abstract, and responsiveness to the nasty surprises of data. The story epitomizes scientific effort at its best.|source=Cronbach, L. J. (1984). A research worker's treasure chest. Multivariate Behavioral Research, 19, 223–240, 240.

Англия

Реймонд Кэттелл 1905 жылдың 20 наурызында Англияның Бирмингем қаласына жақын, Хилл Топ, Вест-Бромвич деген шағын қаласында дүниеге келді. Оның әкесінің туыстары қозғалтқыштар, автомобильдер және басқа да машиналарға жаңа бөлшектер ойлап табумен айналысқан. Осылайша, оның өскен жылдары зор технологиялық және ғылыми идеялар мен жетістіктер орын алған кезең болды, бұл оның әлемде өзгеріс жасай алатын бірнеше адамның мүмкіндігіне деген көзқарасына үлкен әсер етті. Ол былай деп жазды: "1905 жыл – дүниеге келгендер үшін сәтті жыл болды. Ұшақ бір жыл ғана бұрын пайда болған. Кюри мен Резерфорд сол жылы атомның құпиясын және оның сәулеленуін ашты, Альфред Бине алғашқы интеллект тестісін жасады, ал Эйнштейн – салыстырмалылық теориясын ұсынды. Кэттелл бес жасқа толғанда, оның отбасы Англияның оңтүстік-батысындағы Девон графтығының Торквей қаласына көшіп келді, онда ол ғылымға қызығушылықпен өсті және жағалау бойында қайықпен жүзуге көп уақыт арнады. Ол отбасындағы алғашқы (және ұрпағындағы жалғыз) университет студенті болды: 1921 жылы Лондондағы Король колледжінде химияны оқуға стипендия алды және 19 жасында 1-ші сыныптық дипломмен BSc (Hons) дәрежесін алды. Университетте физика мен химияны оқығанда ол Лондонға келген немесе онда тұрған көптеген басқа салалардағы беделді адамдардан білім алды. Ол былай деп жазады: «Мен ғылымнан тыс тақырыптарды оқып, екі жылға жуық қоғамдық лекцияларға қатыстым. Бертран Рассел, Х.Г. Уэллс, Хаксли және Шоу – менің сүйікті лекторыларым болды (соңғысы Король колледжіндегі кездесуде мені вегетариандыққа көндірді)! Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін қырауыл мен азапты өз көзімен көрген Кэттелл айналасындағы адамзаттың ауыр проблемаларын шешуде ғылымның құралдарын қолдану идеясына қызығушылық танытты. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі мәдени құбылыстар кезінде өзінің зертханалық үстелі тым кішкентай болып көрінгенін және әлемдегі проблемалардың тым зор болғанын айтты. 1939 жылы Кэттелл психологиялық зерттеулерге қосқан үлесі үшін Лондон университетінен беделді докторлық дәрежесін алды. Эксетердегі үш жыл ішінде Кэттелл Моника Роджерске үйленді, оны Девондағы бала кезінен білген еді, және олар бір ұлдары болды. Ол төрт жылдан кейін оны тастап кетті. Гавайидегі өмірінің соңғы екі онжылдығында Кэттелл әртүрлі ғылыми мақалалар, сондай-ақ мотивация, факторлық талдауды ғылыми тұрғыдан қолдану, жеке тұлға және оқыту теориясы, жеке тұлғаның мұрагерлігі туралы екі томдық еңбектер, функционалдық психологиялық тестілеу және оның кең танымал "Эксперименттік көпөлшемді психология нұсқаулығының" толық қайта қаралуын жариялауды жалғастырды. Оның өсиеті бойынша қалған қаражаты Камбоджадағы мұқтаж балаларға арналған мектеп салуға жұмсалды. Ол агностик болды. Кэттелл ерте психологиялық теоретиктер қолданған түсініктердің біршама субъективті және нашар анықталған екенін анықтады. Мысалы, 1965 жылы "күңкею" тақырыбында жарияланған 400-ден астам мақаланы қарастырғаннан кейін Кэттелл былай деді: "Зерттеулер күңкеюдің сан алуан мағыналарын және оны өлшеудің әртүрлі тәсілдерін көрсетті, сондықтан зерттеулерді біріктіру мүмкін емес еді". Ертедегі жеке тұлға теориялары өз теорияларына объективті дәлелдер немесе зерттеулердің жеткілікті негізін ұсынбады. Кэттелл психологияны басқа ғылымдар сияқты етуді қалады, онда теорияны басқалар түсіне және қайталап жасай алатын объективті жолмен тексеруге болады. Кэттеллтің сөздері бойынша: "Психология шатастыратын, қарама-қайшы және кездейсоқ түсініктердің орманына айналған сияқты көрінеді. Бұл ғылыми емес теориялар, әрине, қазіргі психиатрлар мен психологтардың көзқарастарынан әлдеқайда терең болуы мүмкін. Бірақ, кім біледі, көптеген керемет идеялардың арасында қайсысы дұрыс? Кейбіреулер бір теоретиктің мәлімдемелерін дұрыс деп санайды, ал басқалары басқалардың көзқарастарын қолдайды. Сондықтан шындықты ғылыми зерттеу арқылы ғана анықтауға болады". Психометриялық тест құрылысының сарапшысы, профессор-эмиритус Артур Б. Свенни Кэттеллдің әдістемесін былай деп қорытындылады: "[Кэттелл] мінез-құлық ғылымының барлық түрлі қырларын тәжірибелік, қайталанатын және әмбебап қағидаларға негізделген нағыз ғылымға жүйелеуде ең үлкен қадам жасаған адам болды. Психологияда осындай белсенді, жүйелі зерттеуші, ғылыми білімді іздеуге ғана емес, сонымен қатар ғылымды барлық адамдардың игілігі үшін қолдану қажеттілігіне арналған адам сирек кездеседі". Сондай-ақ, Шихи (2004, 62 б.) "Кэттелл қабілет пен жеке тұлға құрылымын түсінуге маңызды үлес қосты" деді. 1994 жылы Кэттелл Линда Готтфредсон жазған және Wall Street Journal газетінде жарияланған "Интеллект туралы негізгі ғылым" деген мақалаға 52 қол қойғандардың бірі болды. Хатта қол қойғандардың кейбіреулері (Кэттелл емес) ақ үстемдік ұйымдарынан қаржыландыру алған. Оның еңбектерін танымдық психологияның бір бөлігі ретінде жіктеуге болады, өйткені ол әсіресе жеке тұлғаның психологиялық аспектілерін өлшеуге бейімділік танытты.

Raymond Cattell was born on 20 March 1905 in Hill Top, West Bromwich, a small town in England near Birmingham where his father's family was involved in inventing new parts for engines, automobiles and other machines. Thus, his growing up years were a time when great technological and scientific ideas and advances were taking place and this greatly influenced his perspective on how a few people could actually make a difference in the world. He wrote: "1905 was a felicitous year in which to be born. The airplane was just a year old. The Curies and Rutherford in that year penetrated the heart of the atom and the mystery of its radiations, Alfred Binet launched the first intelligence test, and Einstein, the theory of relativity. When Cattell was about five years old, his family moved to Torquay, Devon, in the south west of England, where he grew up with strong interests in science and spent a lot of time sailing around the coastline. He was the first of his family (and the only one in his generation) to attend university: in 1921, he was awarded a scholarship to study chemistry at King's College, London, where he obtained a BSc (Hons) degree with 1st class honors at age 19 years. While studying physics and chemistry at university he learned from influential people in many other fields, who visited or lived in London. He writes:

[I] browsed far outside science in my reading and attended public lectures—Bertrand Russell, H. G. Wells, Huxley, and Shaw being my favorite speakers (the last, in a meeting at King's College, converted me to vegetarianism)—for almost two years! As he observed first hand the terrible destruction and suffering after World War I, Cattell was increasingly attracted to the idea of applying the tools of science to the serious human problems that he saw around him. He stated that in the cultural upheaval after WWI, he felt that his laboratory table had begun to seem too small and the world's problems so vast. In 1939, Cattell was honored for his outstanding contributions to psychological research with conferral of the prestigious higher doctorate D. Sc. from the University of London. During his three years at Exeter, Cattell courted and married Monica Rogers, whom he had known since his boyhood in Devon and they had a son together. She left him about four years later. During the last two decades of his life in Hawaii, Cattell continued to publish a variety of scientific articles, as well as books on motivation, the scientific use of factor analysis, two volumes of personality and learning theory, the inheritance of personality, and co edited a book on functional psychological testing, as well as a complete revision of his highly renowned Handbook of Multivariate Experimental Psychology. His will provided for his remaining funds to build a school for underprivileged children in Cambodia. He was an agnostic. Cattell found that constructs used by early psychological theorists tended to be somewhat subjective and poorly defined. For example, after examining over 400 published papers on the topic of "anxiety" in 1965, Cattell stated: "The studies showed so many fundamentally different meanings used for anxiety and different ways of measuring it, that the studies could not even be integrated." Early personality theorists tended to provide little objective evidence or research bases for their theories. Cattell wanted psychology to become more like other sciences, whereby a theory could be tested in an objective way that could be understood and replicated by others. In Cattell's words:

"Psychology appeared to be a jungle of confusing, conflicting, and arbitrary concepts. These pre scientific theories doubtless contained insights which still surpass in refinement those depended upon by psychiatrists or psychologists today. But who knows, among the many brilliant ideas offered, which are the true ones? Some will claim that the statements of one theorist are correct, but others will favour the views of another. Then there is no objective way of sorting out the truth except through scientific research." Emeritus Professor Arthur B. Sweney, an expert in psychometric test construction, summed up Cattell's methodology:

"[Cattell] was without exception the one man who made the most major strides in systematizing the field of behavioral science from all of its diverse facets into a real science based on empirical, replicable and universal principles. Seldom has psychology had such a determined, systematic explorer dedicated not only to the basic search for scientific knowledge but also to the need to apply science for the benefit of all." Also, according to Sheehy (2004, p. 62),

"Cattell made fundamental contributions to our understanding of ability and the structure of personality." In 1994, Cattell was one of 52 signatories of "Mainstream Science on Intelligence," an editorial written by Linda Gottfredson and published in the Wall Street Journal. In the letter the signers, some of whom were intelligence researchers, defended the publication of the book The Bell Curve. There was sharp pushback on the letter, with a number of signers (not Cattell) having received funding from white supremacist organizations. His works can be categorized or defined as part of cognitive psychology, due to his nature to measure every psychological aspect especially personality aspect.

Көптүрлі зерттеулер

Психологияны зерттеуде тек бір айнымалының (мысалы, "басымдық") екінші айнымалыға (мысалы, "шешім қабылдау") тигізетін әсерін қарастыратын "бірөлшекті" тәсілден гетіп, Кэттел көпөлшекті эксперименталды психологияны (бірнеше айнымалыны бір уақытта талдау) дамытушы болды.

Факторлық талдау

Кэттелл химия, физика, астрономия сияқты нақты ғылымдарда, сондай-ақ медицина ғылымында, ғылыми бақылау мен өлшеуді жақсартуға арналған жаңа құралдар ойдағыдай жұмыс істемейінше, негізсіз теориялар тарихи тұрғыдан кең таралғанын атап өтті. 1920 жылдары Кэттелл Чарльз Спирманмен бірге жұмыс істеді, ол адамның қабілеттерінің негізгі өлшемдері мен құрылымын түсіну үшін факторлық талдаудың жаңа статистикалық әдісін жасап шығарды. Факторлық талдау – белгілі бір саланың түсініксіз көптеген сыртқы айнымалыларының негізгі өлшемдерін анықтауға көмектесетін қуатты құралға айналды. Лондон университетінде Спирманмен бірге адам қабілеттерінің саны мен мәнін зерттеген кезде, Кэттелл факторлық талдауды қабілеттер саласынан басқа да салаларға қолдануға болатынын болжады. Атап айтқанда, Кэттелл адамның жекелігінің негізгі таксономиялық өлшемдері мен құрылымын зерттеуге қызығушылық танытты.

Раса және евгеника туралы көзқарастар

Уильям Х. Такер мен Барри Мелер Каттеллді эволюция және саяси жүйелер туралы жазғандары үшін сынға алды. Олар Каттелл евгеника мен өзі құраған жаңа діннің қоспасын ұстанды, оны кейін Бейодизм деп атады және оны «ғылымнан туған жаңа мораль» ретінде ұсынды деді. Такер Каттелл өзінің «Бейодизм» кітабының алғы сөзінде белгілі неонацист және ақ нәсілшіл идеологтар – Роджер Пирсон, Уилмот Робертсон және Ревило П. Оливерге алғыс айтқанын, ал Каттелл қатысқан «Бейодизм» бюллетені Робертсонның «Этнос мемлекеті» кітабына жағымды баға бергенін атап көрсетті. Каттелл эволюцияны іске асыру үшін мәдени топтардың әртүрлілігі қажет екенін мәлімдеді. Ол топтарды бөлуді және «жетіспейтін» топтарға «жетістікке жеткендерден» «сыртқы» көмекті шектеуді негізге ала отырып, табиғи іріктеу туралы болжам жасады. Бұл «білім беру және ерікті тууды бақылау шараларын» қолдауды қамтыды, яғни топтарды бөліп, құлдырап бара жатқан топтардың артық өсуін шектеу арқылы. Джон Гиллис Каттеллдің өмірбаянында, Каттеллдің кейбір көзқарастары даулы болғанымен, Такер мен Мелер оның пікірлерін бұрмалап, цитаталарды контекстен шығарып алып, ескірген жазбаларға сілтеме жасады деп мәлімдеді. Гиллис Каттеллдің ақ нәсілшілдермен достық қарым-қатынаста болмағанын және Гитлердің идеяларын «ақылдан адасқандық» деп сипаттағанын айтты, сондай-ақ Каттеллді расистік және фашистік идеяларға ықылас қойғаны үшін айыптады. Мелер «осы кісінің еңбегі ХХ ғасырдың ең зиянды саяси идеяларын қадірлеуге көмектеседі» деді. АПА айыптаулардың негізділігін тексеру үшін арнайы комиссия құрды. Комиссия шешім қабылдамас бұрын Каттелл комиссияға ашық хат жолдады: «Мен барлық адамдар үшін тең мүмкіндіктерге сенемін және нәсілшілдік пен нәсілге негізделген кемсітушілікті жек көремін. Басқа сенім менің өмірлік жұмысыма қайшы келер еді» және «АПА-ның мәлімдемесі қате сыншылардың пікірлерін көп жариялағаны өкінішті» деді. Каттелл сыйлықтан бас тартып, өтініштен өз атын шығарды, ал комиссия таратылды. Кейін Каттелл 92 жасында қайтыс болды. 1984 жылы Каттелл былай деді: «Нәсіл мәселесінде бейтарап болу – ғана ақылға қонымды, өйткені бұл басты мәселе емес, және нәсілдік айырмашылықтар туралы талқылауларда туындайтын барлық эмоционалдық күйзелістерге жол беру үлкен қателік болар еді. Біз евгениканы одан ажыратуға өте мұқият болуымыз керек. Евгениканың нақты мақсаты жеке айырмашылықтарға қатысты болуы керек».

William H. Tucker and Barry Mehler have criticized Cattell based on his writings about evolution and political systems. They argue that Cattell adhered to a mixture of eugenics and a new religion of his devising which he eventually named Beyondism and proposed as "a new morality from science". Tucker notes that Cattell thanked the prominent neo Nazi and white supremacist ideologues Roger Pearson, Wilmot Robertson, and Revilo P. Oliver in the preface to his Beyondism, and that a Beyondist newsletter with which Cattell was involved favorably reviewed Robertson's book The Ethnostate. Cattell claimed that a diversity of cultural groups was necessary to allow that evolution. He speculated about natural selection based on both the separation of groups and also the restriction of "external" assistance to "failing" groups from "successful" ones. This included advocating for "educational and voluntary birth control measures"—i. e., by separating groups and limiting excessive growth of failing groups. John Gillis argued in his biography of Cattell that, although some of Cattell's views were controversial, Tucker and Mehler exaggerated and misrepresented his views by taking quotes out of context and referring to outdated writings. Gillis maintained that Cattell was not friends with white supremacists and described Hitler's ideas as "lunacy." accusing Cattell of being sympathetic to racist and fascist ideas. Mehler claimed that "it is unconscionable to honor this man whose work helps to dignify the most destructive political ideas of the twentieth century". A blue ribbon committee was convened by the APA to investigate the legitimacy of the charges. Before the committee reached a decision, Cattell issued an open letter to the committee saying "I believe in equal opportunity for all individuals, and I abhor racism and discrimination based on race. Any other belief would be antithetical to my life's work" and saying that "it is unfortunate that the APA announcement has brought misguided critics' statements a great deal of publicity." Cattell refused the award, withdrawing his name from consideration, and the committee was disbanded. Cattell died months later at the age of 92. In 1984, Cattell said that: "The only reasonable thing is to be noncommittal on the race question – that's not the central issue, and it would be a great mistake to be sidetracked into all the emotional upsets that go on in discussions of racial differences. We should be quite careful to dissociate eugenics from it – eugenics' real concern should be with individual differences." Cattell, R. B. (1943). The description of personality: Basic traits resolved into clusters. Journal of Abnormal and Social Psychology, 38, 476–506. (1941 citations)
Cattell, R. B. (1943). The measurement of adult intelligence. Psychological Bulletin, 40, 153–193. (1087 citations)
Cattell, R. B. (1946). Description and Measurement of Personality. New York: World Book. (2205 citations)
Cattell, R. B. (1947). Confirmation and clarification of primary personality factors. Psychometrika, 12, 197–220. (724 citations)
Cattell, R. B. (1950). Personality: A Systematic Theoretical and Factual Study. New York: McGraw Hill. (1690 citations)
Cattell, R. B. (1952). Factor Analysis: An Introduction and Manual for the Psychologist and Social Scientist. Oxford, UK: Harper. (1510 citations)
Cattell, R. B. (1957). Personality and Motivation Structure and Measurement. New York: World Book. (3232 citations)**
Cattell, R. B. (1963). Theory of fluid and crystallized intelligence: A critical experiment. Journal of Educational Psychology, 54, 1–22. (4299 citations)
Cattell, R. B. & Scheier, I. H. (1961). The Meaning and Measurement of Neuroticism and Anxiety. New York: Ronald Press. (1798 citations)
Hurley, J. R., & Cattell, R. B. (1962). The Procrustes program: Producing direct rotation to test a hypothesized factor structure. Behavioral Science, 7, 258 262. (502 citations)
Cattell, R. B. (1965). Factor analysis: An introduction to essentials I: The purpose and underlying models. Biometrics, 21, 190–215. (767 citations)
Horn, J. L. & Cattell, R. B. (1966). Refinement and test of the theory of fluid and crystallized intelligence. Journal of Educational Psychology, 57, 253–270. (2671 citations)
Cattell, R. B. (1966). The Scree Test for the number of factors. Multivariate Behavioral Research, 1(2), 245–276. (18331 citations)
Cattell, R. B., & Jaspars, J. (1967). A general plasmode (No. 30 10 5 2) for factor analytic exercises and research. Multivariate Behavioral Research Monographs, 67, 1 212. (390 citations)
Horn, J. L. & Cattell, R. B. (1967). Age differences in fluid and crystallized intelligence. Acta Psychologica, 26, 107–129. (2122 citations)
Cattell, R. B. & Butcher, H. J. (1968). The Prediction of Achievement and Creativity. Oxford, UK: Bobbs Merrill. (656 citations)
Cattell, R. B. (1971). Abilities: Their Structure, Growth, and Action. Boston, MA: Houghton Mifflin. (4974 citations)
Cattell, R. B. (1973). Personality and Mood by Questionnaire. San Francisco, CA: Jossey Bass. (1168 citations)
Cattell, R. B. & Vogelmann, S. (1977). A comprehensive trial of the scree and KG criteria for determining the number of factors. Multivariate Behavioral Research, 12, 289–335. (748 citations)
Cattell, R. B. & Kline, P. (1977). The Scientific Analysis of Personality and Motivation. New York: Academic. (2340 citations)
Cattell, R. B. (1978). The Scientific Use of Factor Analysis in Behavioral and Life Sciences. New York: plenum. (3579 citations)
Cattell, R. B. (1987). Intelligence: Its Structure, Growth, and Action. Amsterdam: Elsevier. (1973 citations)
Cattell, R. B. (1988). The meaning and strategic use of factor analysis. In Handbook of Multivariate Experimental Psychology. New York: Plenum. (1106 citations)
Cattell, R. B. and Cattell, H. E. P. (1995) Personality structure and the new fifth edition of the 16PF. Educational and Psychological Measurement, 6, 926 937. (315 citations)
Nesselroade, J. R. & Cattell, R. B. (2013). Handbook of Multivariate Experimental Psychology (Rev. 3rd ed.) New York: Plenum. (1786 citations)

Каттелл, Р. Б. (1943). Жеке тұлғаның сипаттамасы: негізгі қасиеттері топтарға бөлінген. Аномальды және әлеуметтік психология журналы, 38, 476–506. (1941 цитаталар)
Каттелл, Р. Б. (1943). Ересектердің интеллектуалды деңгейін өлшеу. Психологиялық бюллетень, 40, 153–193. (1087 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1946). Тұлғаны сипаттау және өлшеу. Нью-Йорк: Дүниежүзілік кітап. (2205 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1947). Негізгі тұлғалық факторларды растау және нақтылау. Психометрия, 12, 197–220. (724 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1950). Жеке тұлға: жүйелі теориялық және нақты зерттеу. Нью-Йорк: Макгроу Хилл. (1690 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1952). Факторлық талдау: психолог пен әлеуметтік ғалымға арналған кіріспе және нұсқаулық. Оксфорд, Ұлыбритания: Харпер. (1510 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1957). Жеке тұлға мен мотивация құрылымы мен өлшемі. Нью-Йорк: Дүниежүзілік кітап. (3232 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1963). Сұйық және кристалдасқан интеллект теориясы: Критикалық эксперимент. Білім беру психологиясы журналы, 54, 1–22. (4299 цитата)
Каттелл, Р. Б. & Scheier, I. H. (1961). Невротизм мен алаңдаушылықтың мәні мен өлшемі. Нью-Йорк: Рональд Пресс. (1798 цитата)
Хёрли, Дж. Р., & Каттелл, Р. Б. (1962). Прокуст бағдарламасы: Гипотезалық факторлық құрылымды тексеру үшін тікелей айналуды жасау. Әдептану ғылымдары, 7, 258–262. (502 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1965). Факторлық талдау: Негізгі элементтерге кіріспе I: Мақсаты және негізгі модельдер. Биометриялық мәліметтер, 21, 190–215. (767 цитата)
Horn, J. L. & Каттелл, Р. Б. (1966). Сұйық және кристалдасқан интеллект теориясын жетілдіру және сынау. Білім беру психологиясы журналы, 57, 253–270. (2671 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1966). Факторлар саны үшін скрипт тесті. Көптүрлі мінез-құлық зерттеулері, 1(2), 245–276. (18331 цитата)
Cattell, R. B., & Jaspars, J. (1967). Факторлық талдау және зерттеулер үшін жалпы плазмод (No. 30 10 5 2). Көптүрлі мінез-құлық зерттеулері монографиясы, 67, 1–212. (390 цитата)
Horn, J. L. & Каттелл, Р. Б. (1967). Сұйық және кристалдасқан интеллекттегі жас ерекшеліктері. Acta Psychologica, 26, 107–129. (2122 цитата)
Каттелл, Р. Б. & Butcher, H. J. (1968). Үлгерімділік пен шығармашылықты болжау. Оксфорд, Ұлыбритания: Bobbs Merrill. (656 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1971). Қабілеттер: Олардың құрылымы, өсуі және әрекеті. Бостон, MA: Houghton Mifflin. (4974 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1973). Жеке тұлға және көңіл-күйді сауалнама арқылы анықтау. Сан-Франциско, Калифорния: Jossey Bass. (1168 цитата)
Каттелл, Р. Б. & Vogelmann, S. (1977). Факторлар санын анықтау үшін скрипт және KG критерийлерінің жан-жақты сынағы. Көптүрлі мінез-құлық зерттеулері, 12, 289–335. (748 цитата)
Каттелл, Р. Б. & Kline, P. (1977). Жеке тұлға мен мотивацияның ғылыми талдауы. Нью-Йорк: Academic. (2340 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1978). Мінез-құлық және өмір ғылымдарында факторлық талдаудың ғылыми қолданылуы. Нью-Йорк: plenum. (3579 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1987). Интеллект: Оның құрылымы, өсуі және әрекеті. Амстердам: Elsevier. (1973 цитата)
Каттелл, Р. Б. (1988). Факторлық талдаудың мағынасы және стратегиялық қолданылуы. Көптүрлі эксперименттік психология туралы нұсқаулықта. Нью-Йорк: Plenum. (1106 цитата)
Каттелл, Р. Б. және Каттелл, H. E. P. (1995) Жеке тұлға құрылымы және 16PF-тің жаңа бесінші басылымы. Білім беру және психологиялық өлшемдер, 6, 926–937. (315 цитата)
Nesselroade, J. R. & Каттелл, Р. Б. (2013). Көптүрлі эксперименттік психология туралы нұсқаулық (3-ші түзетілген басылым). Нью-Йорк: Plenum. (1786 цитата)