16 ғасырдағы шотланд каннибалы: Соуни Бин және оның тайпасы

Кіріспе

16 ғасырдағы шотландтық аңызға айналған каннибал

Александр "Соуни" Бин – 16 ғасырда Шотландияда 25 жыл ішінде 1000-нан астам адамды өлтіріп, жеген 45 адамнан тұратын тайпаның басшысы болған делінеді. Аңыз бойынша, Бин мен оның тайпа мүшелері король Джеймс VI жіберген іздеу отрядымен ұсталды және олардың жасаған қылмыстары үшін жазаланды. Бұл оқиға Лондонның Ньюгейт түрмесімен байланысты қылмыстар туралы сенсациялық жинақта жарияланды. Содан бері ол халық ауыз әңгімесіне айналып, Эдинбургтің туристік маршрутының бір бөлігіне кірді.

Аңыз

"Ньюгейт календары" атты 18-19 ғасырларда Лондон қаласында жарық көрген танымал басылымда Александр Биннің 16 ғасырда Шығыс Лотианда дүниеге келгені жазылған. Оның әкесі арық қазушы және шұңқыр кесуші болған; Бин отбасылық кәсіпті игеруге тырысты, бірақ ол жұмысқа жарамсыз екенін тез түсінді. Ол үйден Black Agnes Douglas есімді, оның жаман мінезімен бөліскен және сиқыршы деп айыпталған әйелмен бірге кетіп қалды. Бірнеше ұрлықтан соң және құрбандарының бірін жегеннен кейін, олар Гирван мен Баллантра арасындағы Беннане Хейдтегі жағалаудағы үңгірге тап болды. Үңгір терең болғандықтан, су тасқыны кезінде кіреберісі суға батып, оларға 25 жылға жуық уақыт бойы жасырынып өмір сүруге мүмкіндік берді. Олар алты қыз, сегіз ұл, 14 немере қыз және 18 немере ұл өрбіткен. Немерелердің олардың балалары арасындағы туысқандық қатынастан туғандары айтылады. Жұмыс істеуге құлшынысы жоқ Бин тайпасы түнде аңдып, жеке адамдарды немесе шағын топтарды тонап, өлтіріп күшін жинады. Олар мәйіттерді үңгірге алып келіп, денелерін бөліп жеді. Қалдықтарын тұздап, дене мүшелерін шелектерге сақтап қойды. Кейде бұл қалдықтар жақын маңайдағы жағалауға шығып жататын. Бұл стратегия ауыл тұрғындарына жолшыбайларға шабуыл жасағаны үшін жануарлар кінәлі деп ойлатып, олардың қылмыстарын жасыруға көмектесті. Дене мүшелері мен жоғалып кеткендер назарсыздан өтпеді, бірақ тайпа күндіз үңгірде жасырынып, түнде құрбандарын іздеді. Осылайша ауыл тұрғындары біраз уақытқа дейін жанындағы кісі өлтірушілердің бар екенін білмеді. Жергілікті халық жоғалып кеткендерге назар салғаннан кейін, кінәлілерді табу үшін іздестіру жұмыстары басталды. Бір іздеуші үңгірді байқады, бірақ іздеушілер онда адам өмір сүре алмайды деп ойлады. Әділетсіздікке ұшыраған қала тұрғындары бірнеше кінәсіз адамды асып өлтірді, бірақ жоғалып кету тоқтамады. Көп жағдайда олар жоғалған адамдарды соңғы рет көргендер болғандықтан, күдік көбінесе жергілікті қонақүй иелеріне түсті. Бір күні түнде Бин тайпасы бір атта келе жатқан үйленген жұпқа шабуыл жасады. Жауынгерлік дағдысы бар, қылыш пен тапаншамен қаруланған ер адам тайпаны ұстап тұруға тырысты. Өкінішке орай, әйел атынан құлап, жерге түсіп, тұтқынға алынып, қорқынышты тағдырға ұшырады. Күйеуі үлкен топтың жорыққа қатысқанда құтқарылды, ал Биндер қашып кетті. Ол жергілікті биге жеткізіліп, оқиға туралы хабарлады. Биндердің бар екені белгілі болғаннан кейін, король (мүмкін Шотландияның Джеймс VI, 16 ғасырға байланысты есептерде, бірақ бұл егжей-тегжейлі 15 ғасырмен байланысты оқиғаға сәйкес келмейді) зұлымдықтар туралы естіп, 400 адамнан тұратын отрядты және бірнеше қан итін басқарды. Қан итілер оларды бұрын байқалмаған үңгірге жетеледі. Іздеушілер шұрақпен кіргенде, Бин тайпасының адам сүйектерімен қоршалғандығын тапты: қабырғалардан ілінген дене мүшелері, аяқ-қолдары бар шелектер, ұрланған мұралық заттар мен зергерлік бұйымдар. Бин тайпасының тағдыры туралы екі нұсқа бар. Көбінесе айтылатыны - тайпа күреспей берілген, тірідей тұтқындалған. Олар шынжырланған күйде Эдинбургтегі Толбут түрмесіне жеткізіліп, содан кейін Лит немесе Глазгоға ауыстырылды, онда олар адамнан төмен және сотқа жарамсыз деп танылып, жазаланды. Сауни мен басқа еркектердің жыныстық мүшелері кесіліп, отқа тасталды, қол-аяқтары кесіліп, қан кетуіне жол берілді. Сауни өлім алдында: "Бұл әлі аяқталған жоқ, ешқашан аяқталмайды" деп айғайлады. Олар өлгенін көргеннен кейін Агнес, басқа әйелдер мен балалар бағаналарға байланып, тірідей өртелді. Бұл жазалар, егжей-тегжейлі болмаса да, мемлекетке опасыздық жасағаны үшін сотталған ер адамдарға ортағасырлық асылу, суретке түсіру және төртке бөлу жазасын еске салады; әйелдер сол үшін сотталғанда өртеліп жазаланды. Екінші нұсқа бойынша, іздеу тобы үңгірдің кіреберісінде оқ-дәріні жарып, Бин тайпасын тұншықтырып өлтірді. Жирван қаласы, қылмыс пен әдепсіздіктің орын алған жерге жақын орналасқандықтан, Бин тайпасы туралы тағы бір аңыз бар. Онда Биннің бір қызы тайпадан шығып, Жирванға қоныстанған, онда ол "Жүнді ағаш" деп аталатын ағаш отырғызған. Оның отбасы тұтқындалып, әшкереленгеннен кейін оның кім екені белгілі болды, ашуланған жергілікті тұрғындар оны Жүнді ағаштың бұтағына іліп қойды.

According to The Newgate Calendar, a popular London publication of the 18th and 19th centuries, Alexander Bean was born in East Lothian during the 16th century. His father was a ditch digger and hedge trimmer; Bean tried to take up the family trade but quickly realised that he was not fit for the work. He left home with an allegedly vicious woman named Black Agnes Douglas, who apparently shared his inclinations and was accused of being a witch. After some robbing and the cannibalisation of one of their victims, the couple ended up at a coastal cave in Bennane Head between Girvan and Ballantrae. The cave was deep and the entrance was blocked by water during high tide, enabling the couple to live there undiscovered for some 25 years. The pair produced six daughters, eight sons, 14 granddaughters, and 18 grandsons. The grandchildren were said to be products of incest between their children. Lacking the inclination for regular work, the Bean clan thrived by laying careful ambushes at night to rob and murder individuals or small groups. They brought the bodies back to their cave, where the corpses were dismembered and eaten. They would pickle the leftovers and discarded body parts in barrels; these leftovers would sometimes wash up on nearby beaches. This strategy helped conceal their crimes by leading villagers to believe that animals were responsible for the attacks on travellers. The body parts and disappearances did not go unnoticed, but the clan stayed in their cave by day and took their victims at night. Thus the villagers remained for a time unaware of the murderers living nearby. Once local people began to take notice of the disappearances, searches were launched to find the culprits. One such took note of the cave, but the searchers did not believe any human could live in it. Frustrated and desperate for justice, the townspeople hanged several innocents, but the disappearances continued. Suspicion often fell on local innkeepers, since, in many cases, they were the last known to have seen the missing people alive. One night, the Bean clan ambushed a married couple riding from a fayre on one horse. The man, trained in combat and armed with sword and pistol, was able to hold the clan off. The unfortunate wife was unhorsed, fell to the ground and was captured, meeting a hideous fate. The husband was rescued when a large group of fayre goers appeared on the trail and the Beans fled. He was taken to the local magistrate, who was then informed of the events. With the Beans' existence revealed, it was not long before the king (perhaps James VI of Scotland, in accounts linked to the 16th century, though this detail does not fit well with the story being linked to the 15th century) heard of the atrocities and led a posse of 400 men and several bloodhounds. The bloodhounds soon led them to the previously overlooked cave. Upon entering it by torchlight, the searchers found the Bean clan surrounded by human remains: body parts hanging from the walls, barrels filled with limbs, and piles of stolen heirlooms and jewellery. There are two versions of the events following the Bean clan’s discovery. The more common is that the clan was captured alive, having given up without a fight. They were taken in chains to the Tolbooth Jail in Edinburgh, then transferred to either Leith or Glasgow, where they were summarily executed, being regarded as subhuman and unfit for trial. Sawney and the other men had their genitalia cut off and thrown into the fires, their hands and feet were severed, and they were allowed to bleed to death. Sawney shouted his dying words: "It isn't over, it will never be over". After watching the men die, Agnes, the other women and the children were tied to stakes and burned alive. These punishments recall—in essence if not in detail—the medieval hanging, drawing and quartering decreed for men convicted of treason; women convicted of the same would be burned. The second version is that the search party detonated gunpowder at the entrance of their cave, leaving the Bean clan to suffocate. The town of Girvan, located near the macabre scene of murder and debauchery, has another legend about the Bean clan. It says that one of Bean's daughters eventually left the clan and settled in Girvan where she planted a tree that became known as "The Hairy Tree". After her family's capture and exposure, her identity was revealed and angry locals hanged her from a bough of the Hairy Tree.

Ақпарат көздері мен шынайылығы

The Scotsman басылымының хабарлауынша, Сауни Бин туралы әңгіменің растығына қатысты пікір талас бар. Кейбіреулер Сауни Биннің нағыз адам болғанын, ал енді біреулер оны мифтік тұлға деп санайды. Дороти Л. Сайерс өзінің "Ұлы детективтік, құпия және қорқынышты әңгімелер" антологиясында (Gollancz, 1928) осы әңгімені қорқынышты жағдайда баяндаған. Кітап Ұлыбританияда бестселлер болды және келесі бес жылда жеті рет қайта басылды. 2005 жылғы мақаласында Шон Томас Сауни Биннің белсенді болған кезіндегі газеттер мен күнделіктер сияқты тарихи құжаттарда жүздеген адамның жоғалып кетуі туралы ешқандай мәлімет жоқ екенін айтады. Одан әрі, ол әңгімелердегі қайшылықтарды атап өтеді, бірақ аңызға нақтылықтың кішкентай бөліктері себеп болуы мүмкін деп болжайды. Осы қылмыстардың қашан болғаны туралы әртүрлі пікірлер бар. Томас Шотландиядан тағы бір каннибализм оқиғасын, Кристи Клик оқиғасынан гөрі Сауни Бин әңгімесіне ұқсас, 1696 жылы Натаниел Краучтың еңбегінде кездестіруге болады. Ол 1459 жылы, Шотландияның Джеймс II қайтыс болғанға бір жыл қалғанда болған келесі оқиғаны айтады: Гектор Бойс шотландиялық қарақшының кішкентай қызы, оның отбасымен бірге каннибализм үшін жазаланған, бірақ асырап алған ата-аналарымен өсірілген. Ол 12 жасқа келгенде адам жеуге құмарлық танытып, осы үшін өлім жазасына кесілген. Бұл туралы Джордж М. Гулд пен Уолтер Пайл "Медицинадағы аномалиялар мен қызықты жайттар" еңбегінде айтқан.

Танымал мәдениет

Америкалық режиссер Уэс Крейвен Сауни Бинды өзінің "Ауылдың көздері бар" фильміне шабыт көзі ретінде пайдаланды. Ағылшын музыканты Snakefinger өзінің соңғы альбомын, Snakefinger's Vestal Virgins тобының Night of Desirable Objects (1987 жылы шыққан) альбомын "The Ballad of Sawney Bean/Sawney's Death Dance" атты екі бөлімді әнмен аяқтады. Бірінші бөлім – үш сегіз жолды өлеңде оқиғаны а капелла орындап беру, ал екіншісі – Снейкфингердің скрипкасымен жетекшілік ететін аспаптық шығарма. Жапон мангасы мен аниме сериясы "Титанға шабуыл" да Ханге Зоэ екі тұтқынға алынған Титанға каннибалистік клан туралы айтады. Олар екі Титанға "Сауни" және "Бин" деп ат қойып әңгімені аяқтайды. Image Comics сериясындағы Hack/Slash басты кейіпкер Влад (ә.к.а. "Ет жеуші кісі өлтіруші") Сауни Биннің ұрпағы екені белгілі болады. Харлан Эллисонның "Ол жас және анасынан айырыла алмайды" (Pulphouse: The Hardback Magazine, Fall 1988) атты әңгімесінде Сауни Бин кланының ұрпақтарымен кездесетін саяхатшы туралы баяндалады. Гарри Тейттің "Сауни Бэйн балладасы" (Polygon, 1990) романы "Сауни Бэйн ертегісін қайтадан айтатын тарихи метафикшн" деп сипатталды. 1990 жылы ол Солтир қоғамының Шотландияның "Жылдың жас автор кітабы" сыйлығына ие болды. Қатысы жоқ: "Судья Дредд" (1995) фильмі каннибалистік үңгір тұрғындарының отбасы – Періштелер тобын таныстырады. Қатысы жоқ: Rockstar компаниясы жасаған Red Dead Redemption 2 (2018) видео ойынында жабайы және варварлық үңгір тұрғындарының отбасы бар. > Дес метал тобы Deeds of Flesh-тің 1998 жылғы "Inbreeding the Anthropophagi" альбомының негізгі лирикалық идеясы Сауни Бин туралы аңызға, оның туған-туысқандары арасында шатырлаған, үңгірде тұратын отбасына және тамақ пен пайда табу үшін жергілікті жолдарда саяхатшыларға шабуыл жасаудың қорқынышты әдетіне негізделген. Сауни Биннің ертегісі Нил Гейманның "Құнды заттар" антологиясына енген "Глен монархы" фантастикалық повесінде айтылады. "Американ құдайларынан" кейінгі оқиғалар туралы әңгімеде Шэдоу Шотландияға сапар шегеді. Нейл Гейман мен Дейв МакКиннің "Мен әкемді екі алтын балыққа айырбастаған күнім" атты балалар кітабындағы екі алтын балықтың аттары "Сауни" және "Бини" деп қойылған. 2022 жылы неміс фолк-метал тобы Vogelfrey Сауни Бин туралы әнмен бірге Titanium альбомын жариялады.

American filmmaker Wes Craven used Sawney Bean as the inspiration for his film The Hills Have Eyes. English musician Snakefinger closed his final album, Night of Desirable Objects by Snakefinger's Vestal Virgins (released in 1987), with the two part song "The Ballad of Sawney Bean/Sawney's Death Dance." The first part is an a cappella telling of the story in three eight line verses, while the second is an instrumental led by Snakefinger's violin. In the Japanese manga and anime series Attack on Titan, Hange Zoë recounts the tale of a cannibalistic clan to two captured Titans. They end the tale by naming the two Titans "Sawney" and "Bean". In the Image Comics series Hack/Slash, the main character Vlad (a. k. a. "The Meatman Killer") is eventually revealed to be a descendant of Sawney Bean. Harlan Ellison's story She's a Young Thing and Cannot Leave Her Mother (Pulphouse: The Hardback Magazine, Fall 1988) tells the story of a drifter who meets descendants of the Sawney Bean clan. The novel The Ballad of Sawney Bain (Polygon, 1990) by Harry Tait was a "kind of historiographic metafiction retelling of the tale of Sawney Bean". In 1990, it was awarded the Saltire Society's award for Scottish First Book of the Year. unrelated: The film Judge Dredd (1995) introduces the Angel Gang, a family of cannibalistic scavenging cave dwellers. unrelated: The Rockstar developed video game Red Dead Redemption 2 (2018) contains a family of savage and barbaric cave dwellers. >
Death metal band Deeds of Flesh's 1998 album Inbreeding the Anthropophagi has its main lyrical concept based on the legend of Sawney Bean, his inbred, cave dwelling family, and their grisly practice of attacking travelers on local roads for food and profit. Sawney Bean's tale is mentioned in the fantasy novella "The Monarch of the Glen", included in the anthology Fragile Things by Neil Gaiman. The story, set after the events of American Gods, sees the character Shadow travelling to Scotland. In the children's book The Day I Swapped My Dad for Two Goldfish by Neil Gaiman and Dave McKean, the two goldfish are named "Sawney" and "Beany". In 2022, the German folk metal band Vogelfrey published their album Titanium featuring a song named after and about Sawney Bean.