Кіріспе
Кванттық өріс теориясында кездесетін шексіз өлшемді Лай алгебрасы. Кванттық өріс теорияларындағы ток тығыздығы операторлары арасындағы нақты коммутациялық қатынастар шексіз өлшемді Лай алгебрасын, ағымдық алгебра деп анықтайды. Математикалық тұрғыдан алғанда, бұл көпқырлыдан шекті өлшемді Лай алгебрасына дейінгі тегіс бейнелеулерден құралған Лай алгебрасы болып табылады.
Certain commutation relations among the current density operators in quantum field theories define an infinite dimensional Lie algebra called a current algebra. Mathematically these are Lie algebras consisting of smooth maps from a manifold into a finite dimensional Lie algebra.
Тарих
1964 жылы Мюррей Гелл-Манн ұсынған бастапқы ток алгебрасы күшті өзара әрекеттесетін бөлшектердің – адрондардың – әлсіз және электромагниттік токтарын сипаттады, нәтижесінде Адлер-Вайсбергер формуласы және басқа да маңызды физикалық нәтижелер алынды. Кванттық хромодинамикаға дейінгі дәуірдегі негізгі идея, адрон динамикасын басқаратын Лагранждық функцияны толық білмей тұрса да, дәл кинематикалық ақпарат – жергілікті симметрия – ток алгебрасында сақталуы мүмкін еді. Ток алгебрасындағы коммутаторлар Иордания картасының шексіз өлшемді кеңейтуін құрайды, онда кванттық өрістер шексіз тербеліс тізімдерін көрсетеді. Ток алгебрасының әдістері бөлшектер физикасында симметрияларды талдау үшін қажетті негізгі білімнің бөлігі болып табылады және Голдстоун теоремасын талқылауда маңызды рөл атқарады.
currents. The commutators involved in current algebra amount to an infinite dimensional extension of the Jordan map, where the quantum fields represent infinite arrays of oscillators. Current algebraic techniques are still part of the shared background of particle physics when analyzing symmetries and indispensable in discussions of the Goldstone theorem.
Конформальды өріс теориясы
Ғарыш бір өлшемді шеңбер болған жағдайда, ағымдық алгебралар циклдік алгебраның орталық кеңейтімі ретінде табиғи түрде пайда болады, бұл Kac–Moody алгебрасы немесе, нақтырақ айтқанда, аффинді Ли алгебрасы деп аталады. Мұндай жағдайда коммутатор және қалыпты ретке келтіруді күрделі жазықтықтағы интеграция контурлары арқылы өте нақты математикалық тұрғыдан анықтауға болады, осылайша кванттық өріс теориясында жиі кездесетін формальды дивергенция қиындықтарынан қашуға болады. Ли алгебрасының Киллинг формасын ток коммутаторымен қысқартқанда, екі өлшемді конформдық өріс теориясының энергия-импульс тензоры пайда болады. Бұл тензорды Лоран қатары ретінде кеңейткенде, нәтижедегі алгебра Вирасоро алгебрасы деп аталады. Бұл есептеу Сугавара құрылымы деп белгілі. Жалпы жағдай vertex оператор алгебрасы ретінде формалдалады.