Кіріспе

Ежелгі грек мифологиясының кейіпкері
Мифологиялық тұлға

Грекия мифологиясында Мелеагер (,/m//ɛ//l//i/'/eɪ//g//ər///, Μελέαγρος (Meléagros)) – Аэтолиядағы Калидон қаласындағы өз киелі аумағында (temenos) құрметтелген батыр. Ол Гомер қайта жазған эпикалық дәстүрде Калидон шошқасын аулауға жетекшілік еткенімен әйгілі болған. Мелеагер сонымен қатар аргонавттардың бірі ретінде де еске алынады.

Өмірбаян

Мелеагер – Алтая мен шарапшы патша Онейдің ұлы, немесе кейбір деректер бойынша, құдай Арес. Ол Деянейра, Токсей, Климен, Перифа, Агелай (немесе Агелей), Тирей (немесе Ферей немесе Ферес), Горге, Эвримеда және Меланипптің ағасы болды. Мелеагер Аталантадан Партенопейді дүниеге келтірді, бірақ Идас пен Марпессаның қызы Клеопатраға үйленді. Олардың Полидора есімді қызы болды, ол Протесилайдың әйелі болды, ал ол той түні төсегінен тұрып, Трояға жасалған жорыққа қатысты.

Калидондық шошқа аулау

Мелеагер туған кезде Морай (Тағдырлар) оның тек отпен өртелетін ағашқа дейін ғана өмір сүретінін болжады. Алтея оларды естіп, дереу сол ағашты сумен сөндіріп, жасырып қойды. Оней Мелеагерді бүкіл Грекиядан батырларды жинап, аймақты қорқытып, жүзімдіктерді түбірден жойған Калидондық шошқаны аулауға жіберді, себебі Оней басқа құдайларды құрметтейтін тойда Артемиданы естен шығарған еді. Ол қажетті батырлармен қатар, өзінің сүйікті, қаһарлы аңшысы Аталантаны да таңдады. Бір дерек бойынша, аулау кезінде екі кентавр, Гилей мен Рхаек, Аталантаны зорлауға тырысқанда, Мелеагер оларды өлтірді. Содан кейін Аталанта шошқаны жаралады, ал Мелеагер оны өлтірді. Ол оған алғашқы қан тамшысын жасағандықтан, терісін сыйлады. Мелеагердің інілері, «мерген» Токсей мен Плексипп, сыйлықтың әйелге берілгеніне ашуланды. Мелеагер оларды келесі дау кезінде өлтірді. Ол сондай-ақ, Аталантаны қорлағаны үшін Ификл мен Эврипилді де өлтірді. Алтея Мелеагердің інілерін өлтіргенін білгенде, Тағдырдан ұрлаған ағаш бөлігін (Тағдырдың болжағандай, отқа толып кеткенде Мелеагерді өлтіретін) отқа лақтырып, осылайша болжамды орындап, өз ұлын Мелеагерді өлтірді. Оның өліміне қатты қайғырған қарындастары гвинея құстарына (мелеагридтерге) айналдырылды.

Өмірден кейінгі өмір

Жер асты әлемінде оның көлеңкесі ғана Керберді іздеп келген Гераклдан қашқан жоқ. Бакилидтің V Одасында Мелеагер әлі де жарқыраған қару-жарағымен суреттелген, Бакилидтің айтуынша, Геракл өзін қорғау үшін садағына қол созды. Геракл Мелеагердің айтқандарына қатты қиналды; Мелеагер әпкесі Дианираны әкесінің үйінде күйеусіз қалдырып, Гераклден оны әйелі ретінде алуын өтінді; Осы жерде Бакилид кездесу туралы әңгімесін тоқтатады, Гераклдің жер астында апатқа ұшырар әйелді таңдағанын атап өтпейді. Плиний Егдерейдің "Табиғи тарих" кітабының 37-тарауының 11-бөлімінде Софокл "мелегридтер" деп аталатын құстардың Мелеагер үшін төккен жасынан Үндістанның ар жағындағы елдерде қара алтын пайда болады деп сенген.

Әсерлер

Римдіктер арасында Мелеагер Калидондық аңшылыққа шақырған батырлар саркофагтардағы фриздер сияқты, әсерлі қимылдарда бейнеленген көптеген жалаңаш адамдардың суретін жасауға мүмкіндік берді. Мелеагердің оқиғасы скандинавиялық «Norna Gests þáttr» әңгімесімен ұқсастықтарды көрсетеді.