Фридрих Әділ: Германия Королі және Габсбург әулетінің билеушісі
Frederick the Fair
Фридрих Австрийский (1289-1330): король Германии, герцог Австрии и Штирии. Конфликт с Людовиком IV Баварским, битва при Гаммельсдорфе. История Габсбургов.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Германия королі (Луи IV-пен бірге) 1314-1330 жылдары Фридрих Әдемі (Friedrich der Schöne) немесе Сұлу (шамамен 1289 – 13 қаңтар 1330), Габсбургтер әулетінен, 1308 жылдан бастап Австрия және Штирия герцогы, сондай-ақ 1314 жылдан 1325 жылға дейін Германияның қарсы королі, кейін өліміне дейін бірге билеген король болды.
King of Germany (with Louis IV) from 1314 to 1330
Frederick the Fair (Friedrich der Schöne) or the Handsome (c. 1289 – 13 January 1330), from the House of Habsburg, was the duke of Austria and Styria from 1308 as well as the anti king of Germany from 1314 until 1325 and then co king until his death.
Өмірбаян
Фредерик Венада, Германия королі Альберт I мен оның әйелі Елизавета Горицкая-Тирольдің екінші ұлы, Майнхардиндер әулетінің ұрпағы және Германияның бірінші Габсбург королі Рудольф I-нің немересі болып дүниеге келді. Бастапқыда ол бавариялық туысы Людовик IV-тің досы болды, ол да Венадағы австриялық сарайда тәрбиеленген. Бірақ, олардың арасында қарулы қақтығыс туды, себебі 1313 жылы жергілікті ақсүйектер Людовиктің інісі, қайтыс болған Бавария герцогы Стефан I-нің кіші ұлдарына қамқорлықты Фредерикке сеніп тапсырды. Фредерик билігін кеңейтуге мүмкіндік алып, Бавария жерлеріне шабуыл жасады, бірақ 9 қараша 1313 жылы Гаммельсдорф шайқасында Людовик жеңіске жетіп, оны қамқорлықтан бас тартуға мәжбүр етті. Людовик богемиялық тәжді талас және Саксонияның Виттенберг және Саксонияның Лауенбург герцогтықтары арасындағы сайлау құқығы үшін бәсекелестікті пайдаланды. Фредерикке дауыс берген Каринтиялық Генрих, іс жүзінде сайлау билігін талап етті, өйткені ол 1310 жылы Людовикке дауыс берген Иоаннмен қызметтен алынған еді. Саксония герцогы Иоанн II Лауенбург, өз кезегінде, өзінің туысы Саксония герцогы Рудольф I Виттенбергке қарсы үстемдік құруға тырысты, бірақ 1338 жылғы Рейнс декларациясы және 1356 жылғы Алтын бұйрық Саксония герцогтарын сайлаушылар ретінде бекіткен соң, бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Екеуі де Империялық мемлекеттердің қолдауын алуға тырысты; Фредерик дұрыс емес жерде тәж кигендігінен әлсіреп, Габсбургтердің швабиялық иеліктеріндегі швейцариялық конфедерациямен күресті, 1315 жылғы Моргартен шайқасында қатты жеңіліске ұшырады. Дегенмен, ол Виттельсбах қарсыласына қарсы тұра алды және бірнеше жылдық қанды соғыстан кейін жеңіс Фредерикке жақын болды, өйткені оны кіші інісі Леопольд I-нің күштері күшті қолдады. Бірақ, Фредерик әскері ақырында 28 қыркүйек 1322 жылы Ампфинг даласындағы Мюльдорфқа жақын жерде толық жеңіліске ұшырады. Фредерик пен Австриядан және Сальцбург архиепископтығынан 1300 ақсүйек тұтқындалды.
Frederick was born in Vienna, the second son of King Albert I of Germany by his wife Elisabeth of Gorizia Tyrol, a scion of the Meinhardiner dynasty, and thereby a grandson of the first Habsburg king of Germany Rudolph I. Originally, he was a friend of his cousin Louis IV of Bavaria, who also had been raised at the Austrian court in Vienna. However, armed conflict arose between them when tutelage over the young sons of Louis' cousin, late Duke Stephen I of Lower Bavaria was entrusted to Frederick by local nobles in 1313. Frederick took the occasion to enlarge his reach of power, invaded the Bavarian lands, but was beaten by Louis at the Battle of Gammelsdorf on 9 November 1313, and had to renounce the tutelage. Louis made use of the conflict around the Bohemian throne and the rivalry over the Saxon electoral dignity between the Ascanian duchies of Saxe Wittenberg and Saxe Lauenburg. Henry of Carinthia voting for Frederick actually only claimed the electoral power, as he had already been deposed in 1310 by John voting for Louis. Duke John II of Saxe Lauenburg in turn sought to prevail against his cousin Duke Rudolph I of Saxe Wittenberg – which ultimately failed as the 1338 Declaration of Rhense and the Golden Bull of 1356 conclusively named the dukes of Saxe Wittenberg as electors. Louis then was quickly crowned at Aachen Cathedral by Archbishop Peter von Aspelt, while Frederick was forced to proceed to Bonn Minster for his coronation on 25 November 1314 by the Cologne archbishop Heinrich von Virneburg. Both tried for the support by the Imperial States; Frederick was enfeebled by the fact that he had been crowned at the wrong place and moreover struggled with the rebellious Swiss Confederacy in the Swabian home territories of the Habsburgs, suffering a crushing defeat at the 1315 Battle of Morgarten. He nevertheless was able to hold his ground against the Wittelsbach rival and after several years of bloody war, victory finally seemed to be within Frederick's grasp, as he was strongly supported by the forces of his younger brother Leopold I. However, Frederick's army was in the end completely beaten near Mühldorf on Ampfing Heath on 28 September 1322, and Frederick and 1,300 nobles from Austria and the allied Archbishopric of Salzburg were captured.