Кіріспе
Муиксеранга – ежелгі Валенсия Корольдігінде (қазіргі Валенсия аймағында) пайда болған және әлі күнге дейін Валенсиядан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан Альгемеси қаласында және басқа да кейбір Валенсия қалаларында сақталған ежелгі көше билері мен адам пирамидалары немесе кастельдер орындалуына берілген ұжымдық атау. Муиксеранга – тек өнерлі акробатикалық би ғана емес. Бұл – әртүрлі фигуралар мен пішіндерді бейнелейтін, өте пластикалық ежелгі адам хореографияларының жиынтығы, олар Альгемеси қаласының мерекесінде (7 және 8 қыркүйек) Денсаулық Анасының (Mare de Déu de la Salut) құрметіне көрсетіледі. Муиксеранга көп жағынан қазіргі заманғы кастельерлерге ұқсас, соңғысы Каталонияның барлық аймақтарында таралған. Екі дәстүрдің де түбірі "Моиксиганга" (адам мұнараларының билер сериясы), бұл бір кезде Иберия түбегінде кездесетін. Муиксеранга кастельерлерден негізінен діни мағынасы бар және дәстүрлі бимен сүйемелденеді. Ол адам мұнараларының биіктігіне назар аударумен қатар, пластикалық, бейнелі сахна жасау үшін күрделілік пен техникаға да мән береді.
The Muixeranga is the collective name given to the performance of ancient street dances and human pyramids or castells, originating in the ancient Kingdom of Valencia (currently the Land of Valencia), which are still preserved in the town of Algemesí, southwest from Valencia, and certain other Valencian towns. The muixeranga is much more than an artistic acrobatic dance. It is a collection of ancient human choreographies of enormous plasticity illustrating various figures and shapes, which are held during the Algemesí town festival (September 7 and 8th), in honor of the Virgin of Health (Mare de Déu de la Salut). The Muixeranga resembles the modern castellers in many ways, the latter being spread all over Catalonia. Both traditions share the same origin, the "Moixiganga", (a series of dances of human towers) once found throughout the Iberian Peninsula. Muixeranga differs from castellers mainly in that the Muixeranga has a religious background and is accompanied by a traditional dance, it is also focused in the height of the human towers, but focuses also in the complexity and technique in order to create a plastic, figurative scene.
"Мейр де де ла Саут" фестивалі
Алгемесидің қамқоршысы – Денсаулық Анамыздың мерекесі 8 қыркүйекте аталады және 1247 жылы Мадонна мен Баланы бейнелейтін мүсіннің табылғанын еске түсіреді. Қала тұрғындары бұл бейнені 20-шы ғасырдың ортасынан бері қастерлейді, бірақ ол түпнұсқа емес, көшірме. Өйткені, Азамат соғысы кезінде Денсаулық Анамыздың түпнұсқа мүсіні, сондай-ақ шіркеу де қиратылған. Мереке Табылдылар шіркеуі маңындағы көшелік тойдан басталып, біртіндеп басқа аудандарға тараған. Негізгі той 7 және 8 қыркүйекте өтеді, ал оған дейін 29 тамыздан 6 қыркүйекке дейін Табылдылар шіркеуінде новена өткізіледі. Мереке дәстүрлі билер мен музыканы сақтап қана қоймай, басқа жерлерде бұрын болған билерді қайта жаңғыртуға да көмектескен. Бұл мерекенің жалғасуының негізі – қала тұрғындарының белсенді қатысуы. Әрбір рәсім 18-шы ғасырдан бері дербес дайындалып, жүзеге асырылады. «Муиксерангадан» бастап, әр биге дейін, әр түрлі нұсқалар мен музыкалық шығармалар ұрпақтан ұрпаққа беріліп келеді. 18-шы ғасырдың басында билер әртүрлі шеберханаларға тиесілі болған: мысалы, «Муиксеранга» құрылысшылардың, «Каршофа» тоқымашылардың иелігінде болды және т.б. Бірақ, қоғамдағы өзгерістер осы дәстүрге өзгерістер енгізіп, басқа сала өкілдерін де қатысуға мүмкіндік берді. ЮНЕСКО Валенсиядағы Денсаулық Анамыз мерекесінің салт-дәстүрлік, мерекелік және қоғамдық қатысуын «адамзаттың материалдық емес мұрасының» бір бөлігі деп таныды. «Ла Маре де Деу де ла Салут» мерекесін этнографтар, социологтар және тарихшылар зерттеген. Ол суретшілерге, музыканттарға және ақындарға шабыт сыйлаған. Осы саладағы мамандардың барлығы осы мерекенің мәдени мазмұнының байлығына назар аударған. «Муиксеранга» сияқты көркемдік ұжымдар, «Эльс Бастонетс» немесе «Эльс Торнежантс» сияқты билер, қойылымдарға сүйемелдеп орындалатын музыка – бұл бүкіл қаланың мәдени мұрасының маңызды бөлігін сақтап қалғанның нәтижесі. Осы танымалдылық пен дәстүрге деген қызығушылық 2002 жылы Мереке Музейінің (Museu Valencià de la Festa) құрылуына себеп болды. Музейде келушілер мерекенің тарихымен, рәсімдерімен, билерімен, музыкасымен және костюмдерімен танысып, оқиғалар туралы көптеген әңгімелерді ести алады.
Шығуы мен эволюциясы
Муиксеранганың пайда болуы туралы, әсіресе оның атына қатысты бірнеше теория бар. Бірінші теория бойынша, бұл сөз араб тіліндегі «мочайн» сөзінен шыққан, яғни «маска» дегенді білдіреді. Екінші теория оны ежелгі замандағы, қандай да бір ерекше оқиғаны еске алу үшін көшелерде өткізілген шерулермен байланыстырады. Иберия түбегіндегі бұл дәстүр 13 ғасырға дейін барып отырса да, Альгемесидегі муиксеранга туралы алғашқы жазбалар 18 ғасырдың бірінші үштен бір бөлігінде кездеседі. Дегенмен, оның тұрақты және күшті болуы одан да ертерек пайда болғанын көрсетеді. Бірінші ресми тойлаулар 1724 жылы Денсаулық Анасына арналды, сондықтан муиксеранга осы тоймен байланысты болуы мүмкін ең ерте мерзім осы жыл болып табылады. Алайда, алғашқы нақты дерек 1733 жылғы қалалық есеп кітабында кездеседі, онда фестивальде жұмыс істеген дульзайна музыканттарына жылдық сыйақы берілген. Гилдиялар оқиғаның негізгі қозғаушы күші болды, бірақ заман өзгерген сайын олар жойылып кетті. Муиксеранганың маңызы төмендеп, 1973 жылы ол дерлік жоғалып кетті. Жазушы Марти Домингес и Барбера, қала әкімі Мануэль Рико, Капелла ауданындағы фестиваль ұйымдастырушысы Винсент Рага және студенттер қауымдастығының қолдауымен әулие Винсент Кастелл Майкес, Томас Планың басшылығымен оны қайта жандандыруға жауапты болды. Бір жылдан кейін «Муиксеранга достары» қауымдастығы құрылды. Вилафранка-дель-Пенедес Кастельерс тобының мүшесі Элой Миральес муиксеранга шеберлерін Пенедес астанасына шақырды және 1978 жылдың 31 тамызында Муиксеранга Вилафранканың бас алаңында қайтадан көтеріліп, осы дәстүрдің жоғалып кетуіне себеп болуы мүмкін ұмытылуды мәңгілікке жойды.