Кіріспе

Тофус (лат. tophus – "тас", tophi – "тастар") – қандағы мочекислота деңгейінің ұзақ мерзімге жоғары болуымен (гиперурикемия) байланысты мононатрий урат кристалдарының жиналуы. Тофи подагра ауруының патогномоникалық белгісі болып табылады. Тофиі бар көптеген адамдар бұрын жедел артрит шағымдарына тап болған, нәтижесінде тофи пайда болған. Созылмалы тофазиялық подагра Харрисон синдромы деп аталады. Тофи буындарда, шеміршекте, сүйектерде және дененің басқа да аймақтарында қалыптасады. Кейде тофи тері арқылы шығып, ақ немесе сары-ақ, борпылдақ түйіндер түрінде көрінеді. Емсіз қалған жағдайда, тофи подаграның басталуынан кейін шамамен он жылдан соң пайда болуы мүмкін, бірақ алғашқы пайда болу мерзімі үш жылдан қырық екі жылға дейін ауытқуы мүмкін. Тофидің дамуы буын функциясын шектеуге және сүйектердің зақымдануына әкелуі мүмкін, бұл әсіресе подаграны тиімді емдеуге болмаған жағдайларда айқын мүгедектікке соқтырады. Егер стандартты подагра дәрілері (мысалы, аллопуринол, фебукостат) мочекислотаның өндірісін төмендетуге немесе бүйрек арқылы организмнен мочекислотаның шығарылуын арттыруға (мысалы, пробенцид) қабілетсіз болса, онда бұл жағдай рефрактерлі созылмалы подагра (РСП) деп аталады. Олар көбінесе аурудың бастапқы кезеңінде егде жастағы адамдарда пайда болады. Тофи сирек болғанымен, бүйректер мен мұрын шеміршегінде де қалыптасуы мүмкін.

Патофизиология

Мононатрий урат кристалдары оларды ДНК-мен қаптауға себеп болатын ерекше физиологиялық нетоз жолын іске қосады. Осылай қапталған кристалдар тіндерде шетел дене грануломасы ретінде қалады, осы гранулома – подагра тофусының құрамына кіреді.