Кіріспе

Музыкада хор прелюдиясы немесе хорлық өңдеу – хор күйін негізге алатын органға арналған қысқа діни музыкалық шығарма. Бұл неміс барокко дәуірінде кең таралған стиль болды және Иоганн Себастьян Бахтың шығармаларында ең жоғары деңгейіне жетті. Ол «Оргельбюхлейн» атты жинағында осы үлгінің 46 (ал 47-сі аяқталмаған) туындысын жазды, сондай-ақ басқа жинақтарында да осы сипаттағы көптеген шығармалар бар.

Функция

Барокко дәуіріндегі хорал прелюдиясының нақты литургиялық функциясы белгісіз және пікірталас тудырады. Бір мүмкіндік – олар қауым ән салатын әнұранды бастау үшін қолданылған, көбінесе протестанттық, ал бастапқыда лютерандық шіркеуде. Бұл болжам қысқа хорал прелюдиялары үшін дұрыс болуы мүмкін (мысалы, Бахтың "Liebster Jesu, wir sind hier, BWV 731"), бірақ көптеген хорал прелюдиялары өте ұзын. Мүмкін, олар шіркеулерде немесе кафедральдық соборларда ұзақ салтанатты шаралар кезінде орындалған.

Стиль

Хорлық прелюдиялар әдетте көп дауысты композициялар болып табылады, онда анық естілетін және көбінесе әшекейленген хорлық әуен cantus firmus ретінде қолданылады. Ілеспе мотивалар көбінесе хор әуенінің контрапункт өңдеулерінен туындайды. Барокко дәуіріндегі хорлық прелюдиялардың белгілі композиторлары Дитеррих Букстехуде, Иоганн Пахельбель және Иоганн Себастьян Бах болып табылады. Осы кезеңнен кейін бұл форма сұраныстан қалып, кейінгі композиторлар, мысалы, Стамиц, И.С. Бах, Гайдн және Моцарт бұл жанрда ештеңе жазбады, 19-ғасырдың соңындағы Йоханнес Брамс және Макс Регердің туындыларына дейін.

Иоганнес Брамс

Он бір хорал прелюдиясын қараңыз.

Макс Регер

Регер, басқалармен қатар, 52 хорал прелюдиясын, Op. 67, органға арналған хорал прелюдияларын, Op. 79b (1900–04) және 30 кішкентай хорал прелюдиясын, Op. 135a (1914) жазды.