Кіріспе

Спарта патшаларының легендарлы атасы, сол есімді басқалар

Грек мифологиясында Аристодем (көне грекше: Ἀριστόδημος) – Гераклидтердің бірі, Аристомахтың ұлы және Кресфонт пен Теменнің бауыры. Ол Гераклдың шөбересінің шөбересі болды және Пелопоннестегі Микенге жасалған бесінші және соңғы шабуылға жетекшілік етті. Аристодем мен оның бауырлары оракулға шағымданып, оның нұсқаулары оларды ұстанғандар үшін қиналысқа айналғанын айтты; оракул Гилласқа үшінші жеміс піскен кезде тар жол арқылы шабуыл жасауды бұйырған еді. Оларға «үшінші жеміс» дегені «үшінші ұрпақ», ал «тар жол» – Коринф мойыны емес, Риум бұғазы деген жауап берілді. Олар Наупакт қаласында флот құрды, бірақ теңізге шығар алдынан Аристодемге найзағай шағылып (немесе Аполлон жебесі тиіп), флот қирады, себебі Гераклидтердің бірі Акарнаниялық жұлмақты өлтірген еді. Кейін оның бауырлары Пелопоннесті жаулап алды. Ол әйелі Аргиядан, Феба патшасының қызынан, Евристен мен Прокл есімді екі патшаның әкесі болды, олар Спартаның екі патшалық үйінің ата-бабалары еді.

Жалпы және келтірілген дереккөздер

Георг Бузольт. Griechische Geschichte, I бөлім, 11-тарау, 7-бөлім, онда дереккөздердің тізімі келтірілген. Диодор Сицилий, IV. 57, 58. Еврипид, Гераклидтер. Джордж Гроте. Грекия тарихы, I бөлім, XVIII тарау. Геродот, IX. 27. Карл Отфрид Мюллер. Дориандар, I бөлім, 3-тарау. Паузанияс, I. 32, 41, II. 13, 18, III. 1, IV. 3, V. 3. Пиндар, Пифия, IX. 137. Конноп Тирлволл. Грекия тарихы, VII тарау.