Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Грек аңыздарында Прокл (Προκλῆς, "атақты") – Гераклидтердің бірі, Гераклдың бес буын немересі және Аристодем мен Аргияның ұлы. Оның егіз бауыры Евристен еді. Кресфонт, Темен және Аристодем Пелопоннестің ахейлік соңғы патшасы Тисаменді жеңгеннен кейін олар бірлесіп Лакедемон жерін алды. Прокл Клеоноя патшасы Терсандрдың қызы Анаксандраға үйленді, ол оның қарындасының күйеуі Латрияның әпкесі еді, және ол Соосқа әке болды, ал Еврипонға ата болды, Еврипонтид әулетінің, Спарта патшаларының негізін қалаушы. Кейінірек Спарта үкіметі "мемлекет құрған басшы" деген мағынадағы архегет атағын Евристен мен Проклге олар мемлекет құрған жоқ, олардың лауазымдары шетелдіктердің қолдауымен сақталды деген себеппен бермеді. Оның орнына бұл құрмет олардың ұлы мен немересіне берілді, содан бері олардың әулеттері Агиадтар және Еврипонтидтер деп аталды.
In Greek legends, Procles (Προκλῆς, "the renowned") was one of the Heracleidae, a great great great grandson of Heracles, and a son of Aristodemus and Argia. His twin was Eurysthenes. Together they received the land of Lacedaemon after Cresphontes, Temenus and Aristodemus defeated Tisamenus, the last Achaean king of the Peloponnesus. Procles married Anaxandra, daughter of Thersander, King of Kleonoe, sister of his sister in law Lathria, and was the father of Soos and the grandfather of Eurypon, founder of the Eurypontid dynasty of the Kings of Sparta. The title of archēgetēs, "founding magistrate," was explicitly denied to Eurysthenes and Procles by the later Spartan government on the grounds that they were not founders of a state, but were maintained in their offices by parties of foreigners. Instead the honor was granted to their son and grandson, for which reason the two lines were called the Agiads and the Eurypontids.
Екі патшаның аңызы
Аристодем қайтыс болғаннан кейін спарталықтар Дельфи оракуліне оның егіз ұлдарының қайсысы билік құруы керек екенін сұрады. Оракул оларға екібас монархия құруды кеңес берді. Аргеяның ағасы Терей регент болып тағайындалды. Ең үлкенді анықтау қажеттігі әлі де болды. Олар анасы бірінші тамақтандырып, тазалаған ұлын таңдады – Эврисфен. Бұл Аристодемнің Аркадиядағы әскери іс-қимылы, оның әке болуы және қаза табу жылы болуы керек. Сондықтан Прокл б.з.д. 1104 жылы дүниеге келді, Терейдің регенттігін есепке алмасақ, бұл оның билігінің бірінші жылы еді. Паузаний Бірінші Мессендік соғыстың аяқталуы 14-ші Олимпиаданың бірінші жылы болғанын айтады. Егер бірінші Олимпиаданың бірінші жылы б.з.д. 776/775 жыл болса, онда бұл оқиға б.з.д. 724/723 жылдары болған болуы керек. Сол кезде Агидтар әулетінен Полидор және Эврипонтидтар әулетінен Теопомп патшалық құрған, шамамен билік мерзімінің ортасында. Соғыстың аяқталуы Гераклидтердің оралғаннан кейін 379 жыл өткеннен кейін болды. Исаак Ньютон, сонымен қатар классикалық ғалым, тоғыз патшаның әрқайсысы орташа есеппен 42 жыл билік еткенін айтады, бұл датарды анықтау үшін пайдалы. Кіші әулет өкілдерінің өмір сүру ұзақтығы жоғары әулет өкілдеріне қарағанда сәл жоғары. Проклдың билігі шамамен б.з.д. 1104–1062 жылдары болған деп есептеуге болады, бірақ кейбір дереккөздер оның Эврисфеннен бір жыл бұрын қайтыс болғанын көрсетеді. Екі мәліметті де ескерсек, бағасы б.з.д. 1104–1063 жылдары болуы мүмкін. Басқа нұсқа бойынша, б.з.д. 1104–1062 жылдарын қабылдап, Эврисфеннің билігін б.з.д. 1104–1061 жылдарына дейін ұзартуға болады. Қай жағдайда болса да, қателік шегі белгісіз, өйткені көптеген деректер сенімді емес.
After the death of Aristodemus the Spartans consulted the oracle at Delphi concerning which of his twin sons should rule. The oracle advised them to set up a dual monarchy. Theras, Argeia's brother was made regent. There was still a necessity of designating the elder. They chose the one the mother fed and cleaned first, Eurysthenes. This must be the year of Aristodemus' military activity in Arcadia, his fatherhood and his assassination. Procles was therefore born in 1104 BC, which was the first year of his reign, if the regency of Theras is discounted. Pausanias states that the end of the First Messenian War was the first year of the 14th Olympiad. The date must have been 724/723 BC if the first year of the first Olympiad was 776/775 BC. Kings Polydorus of the Agiads and Theopompus of the Eurypontids were reigning at that time, roughly in mid reign. The end of the war must be 379 years from the return of the Heraclids. According to Isaac Newton, also a classical scholar, the nine kings reigned an average of 42 years each, which can be used as an estimator of the dates. The less senior line has a slightly lower mortality rate than the senior line. Procles' reign might be estimated at 1104–1062, except that some sources say he died one year before Eurysthenes. Taking into account both pieces of information, the estimate would be 1104–1063. An alternative would be to accept the 1104 1062 and extend the estimate for Eurysthenes to 1104–1061. In either the case margin of error remains unknown, as much of the data is relatively uncertain.