Кіріспе

Еврей тіліндегі заңдық қолданыста қолданылатын термин. Яһуди діни заңдарында (халаха), шом (pl. שומרים, shomrim) – басқа адамның мүлкін сақтауға және күтуге сенім білдірілген яһуди заңды қорғаушысы. Шомрим заңдары (pl. "сақтаушылар"; "күзетшілер") Торадан, Мысырдан шығу кітабынан (Шемот 22:6-14) шыққан. Бұл мәселе сондай-ақ, зиян келтіру, өсімқорлық және мүлік құқығымен айналысатын Талмудтың Бава Камма және Бава Меция трактаттарында да талқыланады. Шомримнің төрт түрі бар: ақысыз сақтаушы, ақылы сақтаушы, қарызға алған және жалға алған (сәйкесінше, , , және ,). Әр шомның халахада оған қатысты ерекше заңдары бар. Қорғаушының жауапкершілігін анықтайтын екі маңызды фактор – қорғаушының затты пайдалану мүмкіндігі (яғни жалға алған немесе қарызға алған) және ақша алмасымы бар-жоғы. Жалпы алғанда, затты пайдалану мүмкіндігі және ақылы сақтаушы болу қорғаушының жауапкершілігін арттырады, ал бір нәрсені пайдалану үшін төлем жасау (яғни жалға алушы болу) қорғаушының жауапкершілігін азайтады.

Шомер Чиннам

Шоммер Чиннам (ивритше: שומר חנם, көпше. שומרי חנם, shomrei chinam), немесе ақысыз күзетші – ешқандай төлемсіз нәрсені қарауға жауапты адам. Шомрей цхиннам тек өз кінәсінен туындаған зиянға ғана жауап береді. Олар өз кінәсінен туындаған зиянды өтеуге міндетті. Бұл мәтін әрбір "шомрим" санатының кітаптық негіздерін қарастырады. Гемара Мысырдан шығу кітабының 22:6-8 (HE) аяттарының шоммер хиннамға, 22:9-12 аяттарының шоммер сахарға, 22:13-14 аяттарының шоэлге, ал 22:14 аятының сокерге қатысты екенін тұжырымдайды.

Шомгер болу

Жалпы, жауапкершілікті қабылдау үшін адам шомер болуға ниетті болуы керек, сондықтан оны бір затқа қарауға мәжбүрлеуге болмайды. Белгілі бір жағдайларда, мысалы, егер адам жоғалған зат тапса, Тора осы зат иесіне қайтарылғанша, ол адам шомер сахардың жауапкершілігі мен міндеттемесін мойнына алатынын айтады.

Шомримнің анты

Шоммердің өзіне сеніп тапсырылған заттың жоғалу себептерін анықтау үшін, шомримдер Бейт-Динде бірнеше ант беруге міндетті. Шоммерден әдетте заттың қалай жоғалғанын, шоммердің немқұрайлылық танытпағанын және затты өз мүддесіне пайдаланбағанын ант ету талап етіледі.