Кіріспе
Жақия кітабының 21-ші тарауы – Христиан Киелі кітаптарының Жаңа Келісіміндегі Жақия Ізгі хабарының жиырма бірінші және соңғы тарауы. Онда Исаның айқышқа шалынып өлтірілгеннен кейін Ғалилеяда пайда болғаны туралы айтылады, бұл мәтінде Исаның шәкірттеріне үшінші рет көрінгені деп сипатталған. Осы тарау барысында 153 балықтың кереметтік тұтылуы, Петірдің Исаға деген махаббатының расталуы, Петірдің қарт жасында қайтыс болатыны туралы болжам және жақын шәкірттің болашағы туралы ескертулер келтірілген.
John 21 is the twenty first and final chapter of the Gospel of John in the New Testament of the Christian Bible. It contains an account of a post crucifixion appearance in Galilee, which the text describes as the third time Jesus had appeared to his disciples. In the course of this chapter, there is a miraculous catch of 153 fish, the confirmation of Peter's love for Jesus, a foretelling of Peter's death in old age, and a comment about the beloved disciple's future.
Мәтін
Бастапқы мәтін Койне грек тілінде жазылған. Бұл тарау 25 аятқа бөлінген.
Қолжазбалар
"Нестле Аланд Новум Тестамент Грейсе" (27-басылым) сондай-ақ Жаңа Өсиеттің негізгі аудармалары (мысалы, KJV, NASB, NIV, RSV, NRSV) бұл тарауды өз басылымдарында түпнұсқа ретінде сақтайды. Иоанн 21 тарауының "түпнұсқалығына" күмәнді ғалымдар атынан жазылған эсседе (2007 жылы жарияланған) иезуит жазушысы Феликс Жюст былай деп жазды: "Біз (әртүрлі себептерге байланысты!) Иоаннның ешбір көне қолжазбасын таба алмадық, ол . . . аяқталады". Басқаша айтқанда, Иоанн 20 тарауының соңы бар көне қолжазбаларда Иоанн 21 тарауының мәтіні де кездеседі. Егер Иоанн 21 тарауы қосымша болса, онда ол өте ерте (мұнда күмән жоқ: Иоанн 21 тарауының бір бөлігі P66-да кездеседі) және кең таралған, сондықтан оның алғашқы түрінің куәлігі сақталмаған. Дегенмен, бұл кодекстердің бірінші және соңғы беттерінің жоғалу бейіміне қарсы қою керек: Иоанн 20–21-ге қатысты бар болғаны төрт папирус куәгері бар, олардың тек үшеуі 4-ғасырға дейін немесе одан ертерек мерзімге жатады. Novum Testamentum Graece (NA28) және Біріккен Киелі кітап қоғамдары (UBS5) Иоанн 21 тарауына қатысты маңызды мәтінді ұсынады. 2006 жылы 4-ғасырға жататын Сахид папирусы қолжазбасы (Бодлей MS. Copt. e.150(P)) табылып, кейбір ғалымдар бұл мәтін 20:31-де аяқталуы мүмкін деген болжам жасады, бірақ оның фрагменттілігіне байланысты бұл нақты емес.
1 және 2 тармақтар
Бұдан кейін Иса Тіберия теңізінде шәкірттеріне тағы да көрінді. Ол өзін былайша көрсетті. Шимон Петір, Егіздер Тома, Ғалилеядағы Қана қаласынан Натанайыл, Зебедей ұлдары және оның басқа екі шәкірті бірге болды. Осы жеті шәкірттің соңғы екеуінің есімдері аталмаған. Эрнст Хенгстенберг олардың Әндір мен Піліп болуы мүмкін дейді, ал Генрих Майер олардың Исаны ұстанған көпшіліктен елшілік қызмет атқармаған шәкірттері болғанын айтады.
14-аят
Бұл Исаның қайта тірілгеннен кейін шәкірттеріне үшінші рет ашылғаны еді. Ирландиялық архиепископ Джон МакЭвилли бұл санау Исаның шәкірттеріне «бірлесіп» көрінуіне байланысты деп санайды.
Иса Петірді қайта қалпына келтіреді (15 - 19 тармақтар)
Иса Петірді бұрын мойындамағаннан кейін, арадағы қарым-қатынасын жаңартты және Петірге Исаның қойларын бағуды бұйырды. Петірдің осылай қайта қабылдануы 21:15–19 аяттарда баяндалған.
Исаның жақсы көретін шәкірті (20 - 23 тармақтар)
"Сүйікті шәкірттің" (көбінесе Иоанн апостол деп есептеледі) тағдыры туралы айтылған сөздер Петірге тікелей емес, жанындағыдай жеткізіледі. Иса, тіпті егер ол шәкірттің уақыт соңына дейін тірі қалуын қаласа да, бұл Петірдің ісі емес дейді. Келесі аятта Иса "Осы шәкірт өлмейді" демегені, ал бұл мәселені Петірдің білуі қажет емес екені нақтыланады. Осы Ілтебіште "Иса сүйген шәкірттің" соңғы пайда болуы, алғашқы пайда болуымен (1-тарауда) бірге, осы куәліктің (Иоанн 21:24 Ілтебісте) Петірдің куәлігінен жоғары қою мақсатындағы әдеби "көзбен көргеннің куәлігін біріктіруін" құрайды, Петірдің билігін кемсіту үшін емес, одан кейін өмір сүріп, оның куәлігін беру үшін, осылайша Христиан дініндегі "үлгілі куәгер" ретінде ерекше біліктілігін көрсету үшін. Баукхэм осы шәкірттің алғашқы және соңғы пайда болуы туралы айтылғанда кем дегенде екі нақты сөздің кездесетінін атап көрсетеді: "ілесу" (грекше: ἀκολουθεῖν) және "қалу/тұру" (грекше: μένειν). Бірінші тарауда Иса бұрылып, олардың ілесіп келе жатқанын көріп: «Не іздейсіздер?» – деді. Содан кейін олар «сол күні Оның қасында қалды». Иоанн 21-де "Иса сүйген шәкірттің" соңғы пайда болуы осыған ұқсас сөздермен сипатталады: «Петір артына бұрылып, Исаның сүйген шәкіртінің ілесіп келе жатқанын көрді» (ἀκολουθοῦντα), содан кейін «Иса оған: «Егер Мен оның (сол шәкірттің) Мен келгенше қалуын қаласам, сенің бұған қатысың қандай?» – деді. Бұл көріністер Петірге жақын, өйткені біріншісі, Әндіреймен бірге, Петірден бұрын болды, сонда оған «Кефа» деген есім берілді (Исаның кеткеннен кейін Петірдің болашақ рөліне сілтеме), ал соңғысы, Иса Петірмен сөйлескеннен кейін, Петірдің куәлігінің маңыздылығын мойындады, бұл "Петірдің біріктіруі" деп аталады, және бұл Марк пен Лұқаның Ілтебіштерінде де кездеседі (Лұқа 8-ді қараңыз, "Исаны қолдаған әйелдер" бөлімі).
24-аят
Осы туралы куәлік беруші және осыларды жазған - сол шәкірт. Біз оның куәлігінің рас екенін білеміз.
25-аят
Исаның істегендері одан да көп. Егер олардың бәрі бірінен кейін бірі жазылса, менің ойымша, жазылатын кітаптардың саны бүкіл дүниеге сыймас еді. Әмин. Бірақ 2-ғасырдан бері кейбір адамдар 24-аятты Жақияның Ізгі хабарының авторының өзі куәгер (яғни Исаның жақын шәкірті) екенін көрсетеді деп түсіндірсе де, басқа ғалымдар бұл аят автордың осы шәкірт емес екенін көрсетеді, себебі ол өзі туралы бірінші жақ көпше түрінде ('біз білеміз') сөйлейді, ал шәкірт туралы үшінші жақта ('осының бәрін жазған шәкірт') айтады. Сондықтан автор Төртінші Ізгі хабарды жазу үшін осы шәкірттен бұрын жазылған деп есептелетін мәліметтерді пайдаланғанын мәлімдейді.