Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
темір гвардияшы саясаткер
the Iron Guard politician
Михаил Стурца (24 сәуір 1794 – 8 мамыр 1884), кейде Майкл Стурдза деп аталса, 1834 жылдан 1849 жылға дейін Молдавияның князі болды. Ол Роксандра Стурца мен Александру Стурцаның туысы еді.
Mihail Sturdza (24 April 1794 – 8 May 1884), sometimes anglicized as Michael Stourdza, was prince ruler of Moldavia from 1834 to 1849. He was cousin of Roxandra Sturdza and Alexandru Sturdza.
Ерте өмір
Ол Григор Стурдзаның үшінші баласы және жалғыз ұлы ретінде дүниеге келді, Григор Стурдза – Козмешти лорды, Ұлы Логофет (1758-1833) және оның әйелі, Молдавияның билеуші князі Григорий Каллимачидің қызы Мария Каллимачи (1762-1822).
He was born as third child and the only son of Grigore Sturdza, Lord of Cozmești, Grand Logothete (1758 1833) and his wife, Princess Maria Callimachi (1762 1822), daughter of Gregory Callimachi, reigning Prince of Moldavia.
Өмірбаян
Либералды білімді адам, ол Яссыда Михайлеанэ академиясын, Румыниядағы алғашқы университетті, жоғары білім беру мекемесін және Яссы университетінің негізін қалады. Ол шетелден ғалымдарды шақырып, оларды ұстаздар ретінде тағайындап, елдің білім беру саласының дамуына зор ықпал етті. 1844 жылы ол цығандарды азат ету туралы жарлық шығарды, олар бұрын құлдар саналған және шіркеуге немесе жеке меншік иелеріне тиесілі болған; олар ашық саудада сатып алынып-сатылған. Михаил сондай-ақ 1864 жылы князь Александру Иоан Куза іске асырған монастырьларды секуляризациялауға және олардың қаражатын ұлттық мақсаттарға жұмсауға тырысты. Михаил 1848 жылғы Молдавия төңкерісін қан төгілмей, барлық қастандықшыларды тұтқындап, елден қуды. Михаилдың бірінші әйелі Елена Розетти болды. Оның екінші әйелі – Самос князі Стефан Вогоридтің қызы Смаргада Вогорид. Ол отбасымен жыл сайын Германияның Баден қаласына демалысқа барып тұратын. 1863 жылы Парижде оның және Вогоридтің 16 жасар ұлы қаза тапқанда, ол Михаэльсбергте грек православ шіркеуін өз мазартасы ретінде салдырды.
A man of liberal education, he established in Iași, the Academia Mihăileană, the first University in Romania, a institution of higher education, and the precursor of the University of Iași. He brought scholars from foreign countries to act as teachers, and gave a very powerful stimulus to the educational development of the country. In 1844 he decreed the emancipation of the Gypsies, which until then had been treated as slaves and owned by the Church or by private landowners; they had been bought and sold in the open market. Mihail also attempted the secularization of monastic establishments, which was carried out by Prince Alexandru Ioan Cuza in 1864, and the utilization of their endowments for national purposes. Mihail quelled the attempted Moldavian Revolution of 1848 without bloodshed by arresting all the few conspirators and expelling them from the country. Mihail's first wife was Elena Rosetti. His second wife was Princess Smaragda Vogoride, daughter of Stefan Vogoride, Prince of Samos. He vacationed with his family annually at Baden in Germany. When his and Vogoride's 16 year old son was killed in Paris there in 1863, he erected a Greek Orthodox church on Michaelsberg to serve as his crypt.