Оппиан – II ғасыр грек-рим ақыны, «Балық аулау туралы» (Halieutica) бес кітабынан тұратын дидактикалық өлеңнің авторы. Римдік Cilicia аймағынан шыққан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
2 ғасырдағы грек-рим ақыны Оппиан (Ὀππιανός, Oppianós; Oppianus), сондай-ақ Аназарбтың, Корикустың немесе Киликиялық Оппиан деп те аталады, императорлар Марк Аврелий мен Коммодтың тұсында өмір сүрген және балық аулау туралы бес кітаптан тұратын дидактикалық эпос – «Халиевтиканы» жазған ақын.
2nd century Greco Roman poet
Oppian (Ὀππιανός, Oppianós; Oppianus), also known as Oppian of Anazarbus, of Corycus, or of Cilicia, was a 2nd century Greco Roman poet during the reign of the emperors Marcus Aurelius and Commodus, who composed the Halieutica, a five book didactic epic on fishing.
Өмірбаян
Оппиан өзінің «Гермес қаласынан» және «Сарпедон мүйісіндегі қаладан» екенін айтады. Бұл мәліметтер ортағасырлық қолжазбаларға қоса берілген өмірбаяндармен толықтырылды, онда оның туған жері Кесария (қазіргі Аназарбус) немесе Киликиядағы Корикус, ал Суда бойынша – Корикус деп көрсетілген. Бұл қалалардың бәрі Киликия провинциясына қарасты Рим империясының құрамында болған. Ол балық аулау туралы грек тілінде гексаметрмен жазылған дидактикалық өлең жазды (Ἁλιευτικά, Halieutiká). Өлеңнің көлемі шамамен 3500 жолға жетеді және Марк Аврелий мен оның ұлы Коммодқа арналған, осылайша оның жазылу мерзімі олардың бірлескен билігінің кезеңімен (176-180 жж.) сәйкес келеді. Кейіннен Оппианға аң аулау туралы дидактикалық өлең, «Кинегетика» (Κυνηγετικά, Kynēgetiká) да жатқызылды. Сондықтан оның аты-жөні белгісіз ақыны көбінесе Псевдо-Оппиан немесе Апамеялық Оппиан деп аталады. Сонымен қатар, құс аулау туралы дидактикалық өлең, «Иксеутика» (Ἰξευτικά, Ixeutiká), қазір тек прозалық түсіндірме түрінде сақталған, ол да қолжазба дәстүрінде Оппианға жатқызылған. «Иксеутика» қазір Дионис жазған туындыны сипаттайды деп есептеледі, оны Суда тау-кен туралы трактаттың авторы ретінде еске алады (Λιθιακά, Lithiaká). Осы туындылардың бәрін Оппианға жатқызудың себебі, аң аулау, балық аулау және құс аулау туралы үш дидактикалық өлеңнің бір кезде толықтыратын үштік ретінде таралғаны болуы мүмкін. «Галиеутиканың» византиялық қолжазбаларына қоса берілген анонимді өмірбаяндарда Оппианның әкесі, Марк Аврелийдің әріптесі Луций Верге Римге келген кезде оған құрмет көрсетпегендіктен, оның наразылығына ұшырап, Мальтаға жер аударылды делінеді. Әкесімен бірге жер аударылған Оппиан Вердің қайтысынан кейін (169 ж.б.э.) қайтып оралып, өлеңдерін Марк Аврелийге ұсынды. Император оларға қатты риза болып, авторға әр жолы үшін алтын сыйлап, оны жақын туысқан ретінде қабылдап, әкесіне кешірім берді. Оппиан туған жеріне қайтып оралды, бірақ көп ұзамай отыз жасында обадан қайтыс болды. Оның замандастары оның құрметіне ескерткіш орнатты, онда оның ерте қайтысына ағынан тоғып, оның ерте дарынына мақтау айтылған жазу сақталған.
Oppian states that he is from 'the city of Hermes' and the 'city at the promontory of Sarpedon'. This has been supplemented by information from the biographies attached to medieval manuscripts, which state that his birthplace was Caesarea (now known as Anazarbus) or Corycus in Cilicia, or Corycus according to the Suda. All these cities were in the Roman province of Cilicia. He composed a didactic poem in Greek hexameter on fishing (Ἁλιευτικά, Halieutiká). It is about 3500 lines and bears a dedication to Marcus Aurelius and his son Commodus, placing it to the time of their joint rule (176 180 AD). A later didactic poem on hunting, the Cynegetica (Κυνηγετικά, Kynēgetiká), was also attributed to Oppian. For that reason, its anonymous poet is generally referred to as Pseudo Oppian or Oppian of Apamea. Furthermore, a didactic poem on bird catching, Ixeutica (Ἰξευτικά, Ixeutiká), which now only survives in a prose paraphrase, was also attributed to Oppian in the manuscript tradition. The Ixeutica is now thought to describe a work composed by the Dionysus whom the Suda mention as the author of a treatise on rocks (Λιθιακά, Lithiaká). A likely explanation for the attribution of all these works to Oppian is that the three didactic poems on hunting, fishing, and fowling were at some point circulated as a complementary trio. According to the anonymous biographies attached to the Byzantine manuscripts of the Halieutica, Oppian's father, having incurred the displeasure of a colleague of Marcus Aurelius named Lucius Verus by neglecting to pay his respects to him when he visited Rome, was banished to Malta. Oppian, who had accompanied his father into exile, returned after the death of Verus (AD 169) and presented his poems to Marcus Aurelius, who was so pleased with them that he gave the author a piece of gold for each line, took him into favor, and pardoned his father. Oppian subsequently returned to his native country but died of the plague shortly afterwards at the early age of thirty. His contemporaries erected a statue in his honor, with an inscription which is still extant, containing a lament for his premature death and a eulogy of his precocious genius.