Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Элегиялық жұп - грек лирикалық ақындары эпосқа қарағанда көбінесе кіші көлемдегі түрлі тақырыптарда қолданған поэтикалық форма. Көп жылдар өткен соң, рим ақындары, әсіресе Катулл, Пропертий, Тибулл және Овидий, латын тілінде осы форманы қабылдады. Ағылшын батырлық жұбы сияқты, әрбір жол жұп өздігінен мағыналы болып, ірі туындының бір бөлігін құрайды. Әр жұп дактильдік гексаметр және дактильдік пентаметр өлеңдерінен тұрады. Оның ұйқасын көрнекі түрде көрсету:
The elegiac couplet is a poetic form used by Greek lyric poets for a variety of themes usually of smaller scale than the epic. Roman poets, particularly Catullus, Propertius, Tibullus, and Ovid, adopted the same form in Latin many years later. As with the English heroic couplet, each pair of lines usually makes sense on its own, while forming part of a larger work. Each couplet consists of a dactylic hexameter verse followed by a dactylic pentameter verse. The following is a graphic representation of its scansion:
Мұнда – ұзын буынды, u – қысқа буынды, uu – бір немесе екі қысқа буынды, ал x – ұзын немесе қысқа буынды (anceps) білдіреді. Ежелгілер бұл форманы бірінші тармақтағы өрлеу мен екінші тармақтағы төмендеудің контрасты ретінде сезінген. Овидийдің "Аморе I.1.27" еңбегіндегі "Sex mihi surgat opus numeris, in quinque residat" деген сөзі бұл сезімді түйіндейді: "Менің туындым алты сатымен көтерілсін, бес сатымен төмен түссін". Самуэль Тейлор Колридж бұл әсерді былай сипаттады:
Гексаметрде фонтанның күміс бағанасы көтеріледі,
Пентаметрде мелодиямен қайта төмен түседі. Фридрих Шиллерді аударғанда:
Im Hexameter steigt des Springquells silberne Säule,
Im Pentameter drauf fällt sie melodisch herab.
– is one long syllable, u one short syllable, uu is one long or two short syllables, and x is one long or one short syllable (anceps). The form was felt by the ancients to contrast the rising action of the first verse with a falling quality in the second. The sentiment is summarized in a line from Ovid's Amores I.1.27 Sex mihi surgat opus numeris, in quinque residat—"Let my work rise in six steps, fall back in five." The effect is illustrated by Samuel Taylor Coleridge as:
In the hexameter rises the fountain's silvery column,
In the pentameter aye falling in melody back. translating Friedrich Schiller,
Im Hexameter steigt des Springquells silberne Säule,
Im Pentameter drauf fällt sie melodisch herab.
Августтан кейінгі жазушылар
Овидийден кейін ешбір классикалық ақын махаббат элегияларының жинағын жасамаса да, өлең әдеттегі поэзияны жазу үшін ыңғайлы құрал ретінде танымал болып қала берді. Мысалы, элегиялық өлеңдер Петрониус жазған "Сатирикон" шығармасында кездеседі, ал Марциалдың "Эпиграммаларында" олар көптеген тапқыр, жеке жұптар мен ұзақ өлеңдер үшін қолданылған. Бұл үрдіс империяның соңына дейін жалғасты; Апулейдің "Купидон мен Психея" хикаясында және Аусонийдің ұсақ жазбаларында қысқа элегиялар табылады.
Although no classical poet wrote collections of love elegies after Ovid, the verse retained its popularity as a vehicle for popular occasional poetry. Elegiac verses appear, for example, in Petronius' Satyricon, and Martial's Epigrams uses it for many witty stand alone couplets and for longer pieces. The trend continues through the remainder of the empire; short elegies appear in Apuleius's story of Cupid and Psyche and in the minor writings of Ausonius.
Ортағасырлық элегия
Империя құлағаннан кейін, Максимиан атты жазушы элегиялық өлеңдер жазды. Әртүрлі христиан жазушылары да осы форманы қабылдады; Венанций Фортунат өзінің кейбір гимндерін осы өлшеммен жазса, кейіннен Алкуин мен Изетті Беда да осы өлең түрімен айналысты. Бұл форма білімді топтар үшін қабір тастағы жазуларға да танымал болды; мұндай жазулардың көптеген түрлерін Еуропаның кафедральдық соборларында кездестіруге болады. "De tribus puellis" – латынша фаблионың мысалы, Овидийді еліктеп элегиялық жұптарды қолданған комедия жанры. Орта ғасырдың теоретиктерінің бірі Джон Гарланд: «Барлық комедия – элегия, бірақ керісінше емес» деп жазды. Орта ғасырлардағы латын тілінде элегиялық комедия деп аталатын дамыған комедия жанры болды. Кейде повесть, кейде драмалық туынды түрінде, ол ежелгі дәстүрден өзгеше болды, себебі, Иан Томпсон жазғандай, «Ешбір ежелгі драма элегиямен жазылмаған».
After the fall of the empire, one writer who produced elegiac verse was Maximianus. Various Christian writers also adopted the form; Venantius Fortunatus wrote some of his hymns in the meter, while later Alcuin and the Venerable Bede dabbled in the verse. The form also remained popular among the educated classes for gravestone epitaphs; many such epitaphs can be found in European cathedrals. De tribus puellis is an example of a Latin fabliau, a genre of comedy which employed elegiac couplets in imitation of Ovid. The medieval theorist John of Garland wrote that "all comedy is elegy, but the reverse is not true." Medieval Latin had a developed comedic genre known as elegiac comedy. Sometimes narrative, sometimes dramatic, it deviated from ancient practice because, as Ian Thompson writes, "no ancient drama would ever have been written in elegiacs."
Қайта өрлеу дәуірі мен қазіргі кезең
Ренессанс дәуірінде Рим мәдениетін жаңғыртуға қызығушылық танытқан, шебер жазушылар Август дәуірінің авторларының рухын қайта жаңғыртуға тырысты. Мысалы, голландиялық латын тілінің маманы Иоганн Секунд өзінің "Liber Basiorum" еңбегіне Катуллдан шабыттанған махаббат элегияларын қосты, ал ағылшын ақыны Джон Милтон өмірі бойы бірнеше ұзақ элегиялар жазды. Бұл тенденция соңғы латын авторларына дейін жалғасты, олардың Август дәуіріндегі әріптестерін жан-жақты зерттеуі, ежелгі әлемнің мәдени және әдеби формаларын қазіргі заманғы тақырыптарға бейімдеуге жасаған жалпы тыраныстарын көрсетеді.
With the Renaissance, more skilled writers interested in the revival of Roman culture attempted to recapture the spirit of the Augustan writers. The Dutch Latinist Johannes Secundus, for example, included Catullus inspired love elegies in his Liber Basiorum, while the English poet John Milton wrote several lengthy elegies throughout his career. This trend continued down through the Recent Latin writers, whose close study of their Augustan counterparts reflects their general attempts to apply the cultural and literary forms of the ancient world to contemporary themes.