Кіріспе

Гравитациялық пышақ – тұтқасының ішінде жабық жағдайда сақталатын, ауырлық күші арқылы ашылатын пышақ. Бұл ашылу механизмі, түйме, қосқыш немесе тұтқадағы иінтіректерді басу арқылы серіппе күшімен автоматты түрде ашылатын пышақтан (қысқа пышақтан) мүлдем өзгеше. Зауытта жасалған гравитациялық пышақтарда әртүрлі батырмалар, триггерлер және иінтіректер болады, олар әдетте пышақты ашық және жабық күйден босату үшін қолданылады.

Flieger-Kappmesser / Luftwaffe Gravity Knife (LGK) (Флайер-Каппмесер / Люфтваффе гравитациялық пышағы)

Ең танымал гравитациялық пышақтардың бірі – Екінші дүниежүзілік соғыс дәуірінің Flieger Kappmesser пышағы, ол телескопиялық (OTF) конструкцияда, гравитация күшімен жұмыс істейтін құлыптамалы жүзін пайдаланады. Алғаш рет 1937 жылы өндірілген, көбінесе Fallschirmjägermesser деп аталатын бұл пышақ бастапқыда неміс авиаэкипаждары мен парашютшілерге арналған. Оның негізгі мақсаты – парашюті түйісіп қалған немесе ағаштарға, суға ілініп қалған парашютшіні құтқару үшін оның жабдығынан босату. Тікұшақ парашюттерді жинағанда түйіндерді шешу үшін де қолданылды. Люфтваффе авиаэкипажының мүшелері осы пышақты арматурасынан босатуға немесе апаттық жағдайда ұшақтың алюминий корпусын кесуге пайдаланды. Бұл пышақ бастапқыда жауынгерлік пышақ ретінде қарастырылмаса да, 1944 жылдан бастап Шығыс майданындағы 1-ші Skijäger дивизиясы мен SS бөлімшелеріне жақын арадағы шайқасқа қолдану үшін енгізілді. Flieger Kappmesser металл тұтқаның ішінде жылғатын жүзін пайдаланады, ол бастапқыда тегіс ағаш қаптамаларымен жабдықталған. Жүзі салыстырмалы түрде дөңгелек ұшы бар, профилі жалпақ және пайдалы жиекке қарай тартылады. Жүзді ашу үшін пайдаланушы пышақты төмен бағыттап, фулкрумды басқару тетігін жоғары көтереді, бұл гравитация күшінің жүзді толықтай шығаруына мүмкіндік береді. Тетікті босату жүзді бекітеді. LGK-ны пышақты ұстап тұрған білезіктің қозғалысымен, жүзді босату тетігін итеру арқылы да ашуға болады. LGK сонымен қатар жиналмалы марлиншпик немесе шпагамен жабдықталған. Оның басты мақсаты – арқан түйіндерін шешу, сонымен қатар оны бұрау құралы ретінде немесе істемейтін қаруды жөндеу үшін де пайдалануға болады. Тікұшақ ашылғанда құлыпталмайды және оны жауынгерлік қару ретінде қолдануға арналмаған. Соғыс кезеңіндегі Flieger Kappmesser-дің екі негізгі түрі бар, олардың барлығында 10 түрлі нұсқасы белгілі. I типті LGK (үш өндіруші, бес соғыс кезеңінің нұсқасы) ағаш қаптамаларымен (тұтқасы) жасалған, 1937-1943 жылдары өндірілген және келесі модельдерден айырмашылығы, оны бөлшектеу мүмкін емес. II типті LGK (екі өндіруші, соғыс кезеңінің бес нұсқасы) – бұл бірдей пышақ, бірақ оны бөлшектеуге болады, ол 1943 жылдан 1945 жылға дейін, содан кейін шамамен 1950 жылдан 1965 жылға дейін өндірілді. Бастапқы соғыс келісімшарты бойынша Джордж Ибберсон және компания SOE және басқа да арнайы күштерге беру үшін 500 гравитациялық пышақ жасады. Бұл Шеффилд гравитациялық пышақтарында тегіс ағаш немесе текстуралы пластик қаптамалары болды, бірақ басқа жағынан I типті Flieger Kappmesser-ге ұқсас, құлыпталатын гравитациялық ашылатын жүзі және жиналмалы арматура тікені немесе шұңқыры болды. Британдық SOE агенттерінің қолында Шеффилд гравитациялық пышағы екінші деңгейдегі жауынгерлік қару ретінде қарастырылды. SOE жақын арадағы шайқас нұсқаушылары пышақтан басқа, жиналмалы тікұшақтың мойын артериясын кесіп, күзетшілерді үнсіз өлтіруге пайдалы екенін анықтады.

Басқа

"Конверсиялық" гравитациялық пышақ – стандартты бүгілетін пышақ, оған кейіннен қосымша өзгерістер енгізілген. Суретте көрсетілген пышақ жабылмайды, сондықтан ол "жалған" гравитациялық пышақ деп саналады. Оны қосқышқа тиіспей, қолмен ашуға болады. Ішкі рычагқа жалғастырылған қосқышты іске қосу арқылы, пышақтың оңай ашылуы үшін бұғаттағыш механизм көтеріледі. Жергілікті билік органдары, соның ішінде қалалар мен округтер, гравитациялық пышақтарды иеленуді немесе алып жүруді шектеуге құқылы. Колорадо және Нью-Йорк сияқты кейбір юрисдикцияларда соттар орталықтандырылған күшпен (әдетте, білезіктің серпілісімен) ашылатын қарапайым бұғаттағыш пышақтарды гравитациялық пышақ ретінде жіктеуге әрекеттенді, осылайша пышақ иесі гравитациялық пышақтың заңсыз иеленуі үшін қарастырылған қылмыстық жазаға тартылуы мүмкін. Нью-Йорк штатының гравитациялық пышақтарға тыйым салатын заңы 2019 жылдың наурызында федералды аудандық сот тарапынан "конституцияға қайшы, түсініксіз" деп жарияланды. Нью-Йорк штаты 2019 жылдың 30 мамырында гравитациялық пышақтарды иеленуді заңдастырды, бірақ Нью-Йорк қаласы қоғамдық көлікте оларды тасымалдауға тыйым салуды күшінде қалдырды.