Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Птолемейлік Мысырдың перғауыны, 284 – 246 б.з.д.
Pharaoh of Ptolemaic Egypt, 284 – 246 BCE
Птолемей II-нің көптеген жартылай бауырлары болды. Оның әкесінің Евридикамен бұрынғы некесінен туған екі ұлы, Птолемей Кераунос және Мелеагер, Македония патшалары болды. Анасы Берениканың Филиппен алғашқы некесінен туған балалары Киринеялық Магас және Эпирлік Пиррдің әйелі Антигона болды. Птолемейді әкесінен ажырату үшін, замандағы құжаттарда ол "Птолемейдің ұлы Птолемей патшасы" деп аталады. Птолемей II мен оның әкесі арасындағы бірлескен билік 282 жылғы сәуір-маусым айларында әкесінің қайтысына дейін жалғасты. Бір көне деректе Птолемей II әкесін өлтіргені айтылады, бірақ басқа деректерде ол қартайғандықтан қайтыс болды делінеді, бұл оның сексеннен асса екенін ескерсек, ықтималрақ.
Ptolemy II had numerous half siblings. Two of his father's sons by his previous marriage to Eurydice, Ptolemy Keraunos and Meleager, became kings of Macedonia. The children by his mother Berenice's first marriage to Philip included Magas of Cyrene and Antigone, the wife of Pyrrhus of Epirus. In contemporary documents, Ptolemy is usually referred to as "King Ptolemy son of Ptolemy" to distinguish him from his father. The co regency between Ptolemy II and his father continued until the latter's death in April–June 282 BC. One ancient account claims that Ptolemy II murdered his father, but other sources say that he died of old age, which is more likely given that he was in his mid eighties.
Арсиной I және Арсиной II
Птолемей II мен Птолемей Кераунос арасындағы мұрагерлік тартыс Птолемей II таққа отырғаннан кейін де тоқтамады. Бұл тартыс, шамасы, Птолемейдің б.з.д. 281 жылы екі бауырласын – Керауносқа толық бауыр болған екеуін – өлімге кесіп жіберуіне себеп болды. Кераунос өзі Египеттен қуылғаннан кейін Фракияны және Кіші Азияның батысын билеген Лисимахтың сарайына келді. Лисимах сарайы Керауносты қолдау мәселесінде екіге жарылды. Бір жағынан, Лисимахтың өзі б.з.д. 300 жылдан бері Птолемей II-нің толық қарындасы Арсиноя II-ге үйленген еді. Екінші жағынан, Лисимахтың мұрагері Агатокл Кераунос қарындасы Лисандраға үйленген. Лисимах Птолемей II-ні қолдауды жөн көрді және б.з.д. 284 мен 281 жылдар арасында қызы Арсиноя I-ді Птолемей II-ге үйлендіріп, бұл шешімін бекітті. Осы мәселеде патшалық ішіндегі қайталап туындаған жанжал Агатоклдың өліміне және Лисимах патшалығының б.з.д. 281 жылы құлауына әкелді. 279 жылы Арсиноя II Египетке оралды, онда ол қарындасы Арсиноя I-мен қарым-қатынасын уландырды. 275 жылдан кейін Арсиноя I-ге қарсы қастандық жасады деген айып тағылып, Коптосқа жер аударылды. Шамасы, б.з.д. 273/2 жылы Птолемей үлкен әпкесі Арсиноя II-ге үйленді. Осының нәтижесінде екеуіне де «филадельфой» («аға-інілері») деген лақап ат берілді. Ағайындылардың некесі Египет фараондарының дәстүрлі салтына сай болғанымен, гректер үшін оны туысқандық неке деп санап, қорқынышты санады. Бұл некеге ашық түрде қарсылық білдірген ақын Сотадес жер аударылып, өлтірілді. Неке толыққанды болмаған болуы мүмкін, себебі одан бала тумады. Басқа ақын, Теокрит, бұл некеге құдайлар Зевс пен үлкен әпкесі Гераның некесін еске түсіріп, қорғауға тырысты. Бұл неке Птолемей әулетінің көптеген кейінгі билеушілері үшін үлгі болды. Птолемей II Арсиноя II-нің Лисимахтан туған ұлын, Птолемейді мұрагер ретінде қабылдап, ақырында 267 жылы, Арсиноя II қайтыс болғаннан кейін оны өкіметке серік етіп тағайындады. Ол бұл лауазымды 259 жылы бүлікке шыққанға дейін сақтап қалды. Көтеріліс кезінде Птолемей II Арсиноя I-нің балаларын Арсиноя II-ге асырап алу арқылы заңдастырды. Антиох бұл әрекетті Птолемей II-нің анасының жартылай бауыры Магаспен байланыстыру арқылы жалғастырды, ол шамамен б.з.д. 300 жылдан бері Киринеяның билеушісі болып келген және Птолемей I қайтыс болғаннан кейін Киринеяның королі болып жариялаған еді. 275 жыл шамасында Антиох Магасқа қызы Апаманы үйлендіріп, онымен одақтасты. Содан кейін Магас Египетке шабуыл жасап, Александрияға қарай жорыққа шықты, бірақ Ливия көшпелілері Киринеяға шабуыл жасағанда кері қайтуға мәжбүр болды. Осы сәтте Птолемейдің әскері де қиын жағдайға түсті. Ол 4 мың галаттық жалдамалы әскер шақыртқан еді, бірақ олар келгеннен кейін көп ұзамай галлдар бүлік көтеріп, Птолемей оларды Нилдегі шөл аралға тастап кетті, онда «олар бір-біріне шабуыл жасап немесе ашаршылықтан қаза тапты». Бұл жеңіс зор той-думандармен аталып өтті. Птолемейдің замандастары Грекия мен Кіші Азияда галл шапқыншылығына қарсы қаһарлы соғыстар жүргізген еді, ал Птолемей өзінің жеңісін олардың жеңісімен теңестірді. Осы уақытта Птолемей Исламнан бұрынғы Арабияда әскери операция жүргізуді де қарастырып, Аристонды Арабияның батыс жағалауын барлауға жіберді.
The fall out from the succession conflict between Ptolemy II and Ptolemy Keraunos continued even after Ptolemy II's accession. The conflict was probably the reason why Ptolemy executed two of his brothers, probably full brothers of Keraunos, in 281 BC. Keraunos himself had gone to the court of Lysimachus, who ruled Thrace and western Asia Minor following his expulsion from Egypt. Lysimachus' court was divided on the question of supporting Keraunos. On the one hand, Lysimachus himself had been married to Ptolemy II's full sister, Arsinoe II, since 300 BC. On the other hand, Lysimachus' heir, Agathocles, was married to Keraunos' full sister Lysandra. Lysimachus chose to support Ptolemy II and sealed that decision at some point between 284 and 281 BC by marrying his daughter Arsinoe I to Ptolemy II. Continued conflict over the issue within his kingdom led to the execution of Agathocles and the collapse of Lysimachus' kingdom in 281 BC. Around 279 BC, Arsinoe II returned to Egypt, where she clashed with her sister in law Arsinoe I. Some time after 275 BC, Arsinoe I was charged with conspiracy and exiled to Coptos. Probably in 273/2 BC, Ptolemy married his older sister, Arsinoe II. As a result, both were given the epithet "Philadelphoi" ( "Sibling lovers"). While sibling marriage conformed to the traditional practice of the Egyptian pharaohs, it was shocking to the Greeks, who considered it incestuous. Sotades, a poet who mocked the marriage, was exiled and assassinated. The marriage may not have been consummated, since it produced no children. Another poet Theocritus defended the marriage by comparing it to the marriage of the gods Zeus and his older sister Hera. The marriage provided a model which was followed by most subsequent Ptolemaic monarchs. Ptolemy II seems to have adopted Arsinoe II's son by Lysimachus, also named Ptolemy, as his heir, eventually promoting him to co regent in 267 BC, the year after Arsinoe II's death. He retained that position until his rebellion in 259 BC. Around the time of the rebellion, Ptolemy II legitimised the children of Arsinoe I by having them posthumously adopted by Arsinoe II. Antiochus did this by pursuing ties with Ptolemy II's maternal half brother, Magas, who had been governor of Cyrenaica since around 300 BC and had declared himself king of Cyrene sometime after Ptolemy I's death. Around 275 BC Antiochus entered into an alliance with Magas by marrying his daughter Apama to him. Shortly thereafter, Magas invaded Egypt, marching on Alexandria, but he was forced to turn back when the Libyan nomads launched an attack on Cyrene. At this same moment, Ptolemy's own forces were hamstrung. He had hired 4,000 galatian mercenaries, but soon after their arrival the Gauls mutinied and so Ptolemy marooned them on a deserted island in the Nile where "they perished at one another's hands or by famine." This victory was celebrated on a grand scale. Several of Ptolemy's contemporary kings had fought serious wars against Gallic invasions in Greece and Asia Minor, and Ptolemy presented his own victory as equivalent to theirs. Around this time Ptolemy was also ostensibly considering some military action in Pre Islamic Arabia, and so sent Ariston to reconnoiter the western coast of Arabia.
Нубияға шабуыл (б.з.д.
Птолемей Мысырдың оңтүстігінде орналасқан Нубия патшалығымен "отыз шақырымдық жер" деп аталатын Триаконтасхойнос аумағы үшін қақтығысқа түсті. Бұл Сиендегі Бірінші шатқалы мен Вади-Хальфадағы Екінші шатқал арасындағы Ніл өзенінің бөлігі (қазіргі кезде бұл аймақ Насер көлінің астында қалған). Нубиялықтар бұл аймақты Мысырдың оңтүстігіне жасалған шабуылдардың базасы ретінде пайдаланған болуы мүмкін. Шамамен 275 жылға дейін Птолемей әскерлері Нубияға басып кірді және осы аумақтың солтүстік он екі шақырымын өзіне қосып алды, ол кейін Додекасхойнос ("он екі шақырымдық жер") деп аталды. Теокриттің мақтау өлеңдерінде және Сиенаға жақын Филедегі Изида храмында нубиялық округтердің ұзақ тізімін орнату арқылы бұл жаулау көпшілікке жарияланды. Бұл өңірдегі алтын өндірісі Птолемей империясының III ғасырдағы гүлденуіне және күшіне маңызды үлес қосты.
Ptolemy clashed with the kingdom of Nubia, located to the south of Egypt, over the territory known as the Triakontaschoinos ('thirty mile land'). This was the stretch of the Nile river between the First Cataract at Syene and the Second Cataract at Wadi Halfa (the whole area is now submerged under Lake Nasser). The region may have been used by the Nubians as a base for raids on southern Egypt. Around 275 BC, Ptolemaic forces invaded Nubia and annexed the northern twelve miles of this territory, subsequently known as the Dodekaschoinos ('twelve mile land'). The conquest was publicly celebrated in the panegyric court poetry of Theocritus and by the erection of a long list of Nubian districts at the Temple of Isis at Philae, near Syene. The region's gold production was a key contributor to the prosperity and power of the Ptolemaic empire in the third century BC.
Бірінші Сирия соғысы (б.з.д. 274-271)
Бәлкім, Магаспен одақтасқандыққа жауап ретінде Птолемей Антиох I-ге соғыс жариялап, 274 ж.б.д. Селевкидтер Сириясына шапты. Бастапқыда бірқатар табыстарға жеткенімен, Птолемейдің әскері Антиохтан жеңіліске ұшырап, Мысырға қайта шегінді. Жақын арада шабуыл болатыны болжалды, сондықтан Птолемей мен Арсиноэ 274/3 ж.б.д. қысын шығыс Ніл дельтасындағы қорғанысты күшейтуге арнады. Алайда, күтілген Селевкидтер шабуылы орын алмады. Селевкидтер әскерлері экономикалық проблемалар мен оба эпидемиясына тап болды. 271 ж.б.д. Антиох соғыстан бас тартып, соғысқа дейінгі жағдайға оралу туралы бейбіт келісімге келді. Бұл Мысырда үлкен жеңіс ретінде тойланды, грек поэзиясында, мысалы, Теокриттің 17-ші Идиллиасында, сондай-ақ Питом стеласындағы Мысыр дін қызметкерлері арқылы көрсетілді.
Probably in response to the alliance with Magas, Ptolemy declared war on Antiochus I in 274 BC by invading Seleucid Syria. After some initial success, Ptolemy's forces were defeated in battle by Antiochus and forced to retreat back to Egypt. Invasion was imminent and Ptolemy and Arsinoe spent the winter of 274/3 BC reinforcing the defences in the eastern Nile Delta. However, the expected Seleucid invasion never took place. The Seleucid forces were afflicted by economic problems and an outbreak of plague. In 271 BC, Antiochus abandoned the war and agreed to peace, with a return to the status quo ante bellum. This was celebrated in Egypt as a great victory, both in Greek poetry, such as Theocritus' Idyll 17 and by the Egyptian priesthood in the Pithom stele.
Қызыл теңіздің отарлануы
Птолемей Қызыл теңізге шығудың бұрынғы Мысыр бағдарламаларын жаңғыртты. Дарий I б.з.д. VI ғасырда Нилден Бубастиске жақын Суэц шығанағына дейін Питом, Тимса көлі және Ащы көлдер арқылы канал қазған. Алайда, Птолемей заманында ол лайға толып қалған. Ол оны тазалатып, 270/269 ж.ж. қайта іске қосты – бұл оқиға Питом стеласында бейнеленген. Суэц шығанағындағы каналдың аузында Арсиной қаласы салынды. Сол жерден Қызыл теңіздің шығыс және батыс жағалауларына, тіпті Баб-эль-Мандебке дейін екі сапар ұйымдастырылды. Бұл сапарларды ұйымдастырушылар жағалауда 270 порт базасын құрды, олардың кейбіреулері маңызды сауда орталықтарына айналды. Мысыр жағалауында Филотера, Миос-Хормос және Беренице-Троглодитика Мысыр шөлдері арқылы өтетін керуен жолдарының және келесі үш ғасырда дами бастаған Үнді мұхиты саудасының маңызды порттарына айналды. Оңтүстікке қарай Птолемей Терон (қазіргі Порт-Суданның жанында орналасқан болуы мүмкін) пил аулауға арналған база ретінде пайдаланылды. Ересек пилдер азу тісі үшін өлтірілді, ал балалары соғысқа арналған пилдерге оқыту үшін тұтқынға алынды. Теңіздің шығыс жағалауындағы маңызды елді мекендер Берине (қазіргі Акаба/Эйлат) және Ампелоне (қазіргі Джидданың жанында) болды. Бұл елді мекендер Птолемейлерге набатейлер басқаратын, хош иісті заттар саудасының керуен жолдарының батыс бөлігіне қол жеткізуге мүмкіндік берді, ал набатейлер Птолемей империясының жақын одақтастары болды. Птолемей бұл белсенді саясатты ешқандай қарсылықсыз жүзеге асыра алды, себебі Македониядағы ұзаққа созылған азаматтық соғыс солтүстік Эгейде билік вакуумын қалдырды. Бұл вакуум 272 ж. Антигон II Македония патшасы болып бекітілгеннен кейін қауіпке ұшырады. Антигон Грекияның құрлықтағы жерлерін басып алып, билігін кеңейткен кезде Птолемей II және Арсиной II өздерін «грек бостандығын» македондық агрессиядан қорғаушылар ретінде көрсетті. Птолемей гректердің ең күшті екі қаласы – Афина және Спартамен одақ құрды. 269 ж. афиналық саясаткер Кремонид Спартамен одақтасты. 268 ж. соңында Кремонид Антигон II-ге соғыс жариялады. Птолемейлік адмирал Патрокл 267 ж. Эгей теңізіне жүзіп барып, Кеос аралында база құрды. Одан ол б.з.д. 266 ж. Аттикаға қарай жүзіп кетті. Жоспар, көрінеді, спарталық әскермен кездесіп, содан кейін олардың біріктірілген күштерін қолдану үшін оқшаулау және қуу Антигонид гарнизондары Соунион мен Пирейде афиналықтарды бақылауда ұстау болды. Алайда спарталық әскер Аттикаға жетпеді, сондықтан жоспар сәтсіз аяқталды. 265/4 ж. спарта патшасы Ареус I тағы да Коринф аралшасынан өтіп, қоршауға алынған афиналықтарға көмектесуге тырысты, бірақ Антигон II өз күшін оған қарсы шоғырландырып, спарталықтарды жеңді, Ареус өзі қаза тапқандардың арасында болды. Ұзақ қоршаудан кейін афиналықтар 261 ж. басында Антигонға берілуге мәжбүр болды. Афиналықтардың соғысқа қатысуына себепкер болған Кремонид пен оның інісі Глаукон Александрияға қашып, Птолемей оларды сарайына қабылдады. Патрокл мен оның флотының қасында болғанына қарамастан, Птолемей II Грекиядағы қақтығысқа толыққанды қатыспаған сияқты. Бұл тартынбаудың себептері белгісіз, бірақ соғыстың соңғы жылдарында Птолемейдің қатысуы грек қала-мемлекеттеріне қаржылық қолдау көрсетумен және теңіз көмегімен шектелген. Гюнтер Хёльб Птолемейдің назарын Шығыс Эгейге аударды, онда Птолемей II-нің немересі және регенті Птолемейдің басқаруындағы теңіз күштері 262 ж.б.з.д. Эфес пен, мүмкін, Лесбосты бақылауға алды. Хремонид соғысы мен Кос шайқасы Эгейдегі Птолемейдің абсолюттік талассократиясының аяқталуын білдірді. Птолемейлер басқарған және Цикладия аралдарын басқару үшін пайдаланған аралдықтар лигасы соғыстан кейін тараған сияқты. Алайда бұл қақтығыс Птолемей империясының Эгейдегі толық жойылуын білдірмеді. Керісінше, Кеос және Мефанадағы соғыста құрылған теңіз базалары б.з.д. III ғасырының соңына дейін сақталды, ал Тера және Криеттегі Итанос базалары 145 ж.б.з.д. дейін Птолемей теңіз күшінің бекіністері болып қалды.
Ptolemy revived earlier Egyptian programmes to access the Red Sea. A canal from the Nile near Bubastis to the Gulf of Suez – via Pithom, Lake Timsah and the Bitter Lakes – had been dug by Darius I in the sixth century BC. However, by Ptolemy's time it had silted up. He had it cleared and restored to operation in 270/269 BC – an act which is commemorated in the Pithom Stele. The city of Arsinoe was established at the mouth of the canal on the Gulf of Suez. From there, two exploratory missions were sent down the east and west coasts of the Red Sea all the way down to the Bab el Mandeb. The leaders of these missions established a chain of 270 harbour bases along the coasts, some of which grew to be important commercial centres. Along the Egyptian coast, Philotera, Myos Hormos, and Berenice Troglodytica would become important termini of caravan routes running through the Egyptian desert and key ports for the Indian Ocean trade which began to develop over the next three centuries. Even further south was Ptolemais Theron (possibly located near the modern Port Sudan), which was used as a base for capturing elephants. The adults were killed for their ivory, the children were captured to be trained as war elephants. On the east coast of the sea, the key settlements were Berenice (modern Aqaba/Eilat) and Ampelone (near modern Jeddah). These settlements allowed the Ptolemies access to the western end of the caravan routes of the incense trade, run by the Nabataeans, who became close allies of the Ptolemaic empire. Ptolemy was able to pursue this interventionist policy without any challenge because a long running civil war in Macedon had left a power vacuum in the northern Aegean. This vacuum was threatened after Antigonus II firmly established himself as king of Macedon in 272 BC. As Antigonus expanded his power through mainland Greece, Ptolemy II and Arsinoe II positioned themselves as defenders of 'Greek freedom' from Macedonian aggression. Ptolemy forged alliances with the two most powerful Greek cities, Athens and Sparta. The Athenian politician Chremonides forged a further alliance with Sparta in 269 BC. In late 268 BC, Chremonides declared war on Antigonus II. The Ptolemaic admiral Patroclus sailed into the Aegean in 267 BC and established a base on the island of Keos. From there, he sailed to Attica in 266 BC. The plan seems to have been for him to rendezvous with the Spartan army and then use their combined forces to isolate and expel the Antigonid garrisons at Sounion and Piraeus which held the Athenians in check. However, the Spartan army was unable to break through to Attica and the plan failed. In 265/4 BC, the Spartan king Areus I once again tried to cross the Isthmus of Corinth and aid the beleaguered Athenians, but Antigonus II concentrated his forces against him and defeated the Spartans, with Areus himself among the dead. After a prolonged siege, the Athenians were forced to surrender to Antigonus in early 261 BC. Chremonides and his brother Glaucon, who were responsible for the Athenian participation in the war, fled to Alexandria, where Ptolemy welcomed them into his court. Despite the presence of Patroclus and his fleet, it appears that Ptolemy II hesitated to fully commit himself to the conflict in mainland Greece. The reasons for this reluctance are unclear, but it appears that, especially in the last years of the war, Ptolemaic involvement was limited to financial support for the Greek city states and naval assistance. Gunther Hölb argues that the Ptolemaic focus was on the eastern Aegean, where naval forces under the command of Ptolemy II's nephew and co regent Ptolemy took control of Ephesus and perhaps Lesbos in 262 BC. The Chremonidean War and the Battle of Kos marked the end of absolute Ptolemaic thalassocracy in the Aegean. The League of the Islanders, which had been controlled by the Ptolemies and used by them to manage the Cycladic islands seems to have dissolved in the aftermath of the war. However, the conflict did not mean the complete end of the Ptolemaic presence in the Aegean. On the contrary, the naval bases established during the war at Keos and Methana endured until the end of the third century BC, while those at Thera, and Itanos in Crete remained bulwarks of Ptolemaic sea power until 145 BC.
Екінші Сирия соғысы (б.з.д.
Б.з.д. 260 жыл шамасында Птолемей II мен Селевкид әулеті арасында қайтадан соғыс басталды, енді оған Антиох II билік етіп отырды. Осы соғыстың себебі екі патшаның Кіші Азияның батысындағы қалаларға, әсіресе Милет және Ефеске талас етулері болған сияқты. Соғыс басталуы Птолемей II-нің серігі Птолемейдің Антигон II-ге қарсы теңіз күштерін басқарып, көтеріліс жасауымен байланысты болған көрінеді. Жасырақты Птолемей және оның әріптесі Кіші Азияның батысындағы және Эгей теңізіндегі Птолемейлік аймақтарды бақылауға алды. Антиох II осы мүмкіндікті пайдаланып, Птолемей II-ге соғыс жариялады, және оған Родос тұрғындары да қосылды. Осы соғыстың барысы өте тұманды, әртүрлі уақытта және әртүрлі жерлерде куәлік етілген оқиғалардың уақыт реті мен себеп-салдары байланысы пікірталас тудырады. Б.з.д. 259 мен 255 жылдар аралығында Птолемей теңіз флоты Кремонид басшылығымен Ефесте теңіз шайқасында жеңіліске ұшырады. Антиох II содан кейін Иониядағы Птолемей қалаларын – Эфес, Милет және Самосты бақылауға алды. Эпиграфикалық деректер бұл б.з.д. 254/3 жылы аяқталғанын көрсетеді.
Around 260 BC, war broke out once more between Ptolemy II and the Seleucid realm, now ruled by Antiochus II. The cause of this war seems to have been the two kings' competing claims to the cities of western Asia Minor, particularly Miletus and Ephesus. Its outbreak seems to be connected to the revolt of Ptolemy II's co regent Ptolemy, who had been leading the Ptolemaic naval forces against Antigonus II. The younger Ptolemy and an associate took control of the Ptolemaic territories in western Asia Minor and the Aegean. Antiochus II took advantage of this upset to declare war on Ptolemy II and he was joined by the Rhodians. The course of this war is very unclear, with the chronological and causal relationship of events attested at different times and in different theatres being open to debate. Between 259 and 255 BC, the Ptolemaic navy, commanded by Chremonides, was defeated in a sea battle at Ephesus. Antiochus II then took control of the Ptolemaic cities in Ionia: Ephesus, Miletus, and Samos. Epigraphic evidence shows that this was complete by 254/3 BC.
Кейінгі билік ету және өлім (252246 б.з.д.)
Екінші Сирия соғысынан кейін Птолемей назарын Эгей теңізі мен материктік Грекияға бұрды. Шамамен 250 ж.б.д. оның әскерлері Антигонды белгісіз жердегі теңіз шайқасында жеңді. Делоста Птолемей 249 ж.б.д. «Птолемей» деп аталатын фестиваль құрды, ол Птолемейдің Циклад аралдарына инвестиция салуын және қатысуын жалғастыратынын көрсетті, тіпті сол кезде саяси бақылау жоғалғандай болды. Сонымен қатар, Птолемей Сициондық елші Араттың ықпалымен Ахай лигасына үлкен субсидия төлеуге келісті. Ахай лигасы солтүстік-батыс Пелопоннестегі шағын қала-мемлекеттердің салыстырмалы түрде кішкентай тобы болды, бірақ Птолемейдің қаржысының көмегімен келесі қырық жылда Арат Лиганы кеңейтіп, Пелопоннестің жартылайын қамтып, оны материктік Грекиядағы Антигонид билігіне қауіпті қарсыласқа айналдырды. 250 ж.б.д. Магас қайтыс болғаннан кейін Берениканың анасы Апаме келісімді орындаудан бас тартып, Антигонид әмірі Димитрийді Киринеге шақырды, оның Береникаға үйленуі тиіс болды. Апаменың көмегімен Димитрий қаланы басып алды, бірақ Береника оны өлтірді. Киринеге Екдел мен Демофан есімді екі киринеялық басқарған республикалық үкімет билік етті, Береника 246 ж.б.д. Птолемей III таққа отырғаннан кейін оған үйленгенге дейін. Птолемей 246 ж.б.д. 28 қаңтарда қайтыс болды, оның орнын Птолемей III ешқандай кедергісіз иеленді. Птолемей сондай-ақ бірнеше туыстарына культ құрды. Арсиноя II шамамен 269 ж.б.д. қайтыс болғаннан кейін, оның құрметіне жеке культ құрылды, Мысырдағы әрбір храмда оның мүсіні «ғибадатхананы бөлісетін құдай» ретінде храмның басты құдайымен бірге орнатылуы керек болды. Оның культы Птолемей дәуірінде Мысырда өте танымал болды. Птолемейдің басқа әпкесі Филотера да культқа ие болды. Тіпті Птолемейдің сүйіктісі Билистихеге де Афродита құдайымен байланыстырылған киелі орындар салынды. Көптеген жануарлар жұптап келді – сегіз жұп страус болды, ал қарапайым арбаларды көбінесе бір піл жетелеп отырса, 7 фут (2 метр) биіктігіндегі алтын мүсінді таситын арбаларды төрт піл жетелеп отыруы мүмкін. Шерудің соңында 57 600 жаяу әскер мен 23 200 атты әскерден тұратын әскери күш жүрді. Көрермендерге 2000 таланттан астам ақша таратылды. Бұл билеушіге табынушылық Александрияда орталықтанғанмен, Птолемей империясының барлық аймақтарына тарады. Птолемейдің бақылауында болған Эгей аралдарын біріктірген Незиоттық лигасы 270 жылдардың басында Делоста өзінің Птолемей фестивалін өткізді. Кипрдегі Лапетос, Лесбостағы Метимна, Тера және, мүмкін, Ликиядағы Лимира қалаларында да діни қызметкерлер мен фестивальдер болды.
After the Second Syrian War, Ptolemy refocused his attention on the Aegean and mainland Greece. Some time around 250 BC, his forces defeated Antigonus in a naval battle at an uncertain location. In Delos, Ptolemy established a festival, called the Ptolemaia in 249 BC, which advertised continued Ptolemaic investment and involvement in the Cyclades, even though political control seems to have been lost by this time. Around the same time, Ptolemy was convinced to pay large subsidies to the Achaean League by their envoy Aratus of Sicyon. The Achaean League was a relatively small collection of minor city states in the northwestern Peloponnese at this date, but with the help of Ptolemy's money, over the next forty years Aratus would expand the League to encompass nearly the whole of the Peloponnese and transform it into a serous threat to Antigonid power in mainland Greece. On Magas' death in 250 BC, however, Berenice's mother Apame refused to honour the agreement and invited an Antigonid prince, Demetrius the Fair, to Cyrene to marry Berenice instead. With Apame's help, Demetrius seized control of the city, but he was assassinated by Berenice. A republican government led by two Cyrenaeans named Ecdelus and Demophanes controlled Cyrene until Berenice married Ptolemy III in 246 BC after his accession to the throne. Ptolemy died on 28 January 246 BC and was succeeded by Ptolemy III without incident. Ptolemy also instituted cults for a number of relatives. Following her death around 269 BC, Arsinoe II was honoured with a separate cult in her own right, with every temple in Egypt required to include a statue of her as a 'temple sharing deity' alongside the sanctuary's main god. Her cult would prove extremely popular in Egypt throughout the Ptolemaic period. Ptolemy's other sister Philotera also received a cult. Even Ptolemy's mistress Bilistiche received sanctuaries in which she was identified with the goddess Aphrodite. Most of the animals were in pairs as many as eight pairs of ostriches and although the ordinary chariots were likely led by a single elephant, others which carried a 7 feet (2 m) golden statue may have been led by four. At the end of the whole procession marched a military force numbering 57,600 infantry and 23,200 cavalry. Over 2,000 talents were distributed to attendees as largesse. Although this ruler cult was centred on Alexandria, it was propagated throughout the Ptolemaic empire. The Nesiotic League, which contained the Aegean islands under Ptolemaic control, held its own Ptolemaia festival at Delos from the early 270s BC. Priests and festivals are also attested on Cyprus at Lapethos, at Methymna on Lesbos, on Thera, and possibly at Limyra in Lycia.
Әкімшілік
Птолемейлік Египет күрделі бюрократиялық құрылыммен басқарылды. Бұл құрылымның көп бөлігі Птолемей I тұсында қалыптасқан болуы мүмкін, бірақ оның дәлелдері – көбінесе құжаттама папирустар түрінде – Птолемей II тұсында ғана қол жетімді. Александриядағы билік сатысында патшаның "филои" (достары) қатарынан таңдалған шағын шенеуніктер тобы болды. Олардың ішінде дипломатиялық мәселелерге жауапты эпистолограф ("хат жазушы"), гипомнематограф ("жад жазушы" немесе бас хатшы), эпи тон простагматон ("бұйрықтарға жауапты", патша жарлықтарының жобаларын дайындаған), ірі генералдар және диоикет ("үй шаруашылығын басқарушы", салық салу және провинциялық басқарумен айналысқан) кірді. Птолемей II билігінің көп бөлігінде диоикет қызметін Аполлоний атқарды (б.з.д. 262–245 жж.). Оның жеке хатшысы, Кауностық Зенонның кең ауқымды мұрағаты бізге жеткен. Осының нәтижесінде, қазіргі ғылым үшін ең жақсы зерттелгені ауыл шаруашылығы әкімшілігі болып табылады. Бүкіл Египет отыз тоғыз округке – номдарға (бөлімдерге) бөлінді, олардың аттары мен шекаралары ерте Фараондық дәуірден бері көбінесе өзгермеген. Әр номда үш шенеунік болды: ауыл шаруашылығы өндірісіне жауапты номарх (номының басшысы), қаржыға жауапты ойкономос (үй шаруашылығын басқарушы) және жерді өлшеу және тіркеуді жүзеге асыратын (патша хатшысы). Бұл үш шенеунік те патшаға бағынышты болды және тең дәрежеде болды, мұның мақсаты – әрқайсысы бірін-бірі тексеру арқылы шенеуніктердің аймақтық билік ошақтарын құруына жол бермеу, бұл патша билігіне қауіп төндіруі мүмкін еді. Әр ауылда (ауыл басшысы) және комограммат (ауыл хатшысы) болды, олар тиісінше номархқа және базилик грамматиске есеп берді. Осы жүйе арқылы патшадан басталып, Египеттің үш мың ауылына дейін жететін басқару тізбегі құрылды. Әр номда өз стратегиясы (генералы) болды, ол номда орналасқан әскерлерге басшылық етті және тікелей патшаға бағынышты болды. Зенон папирустарында диоикет Аполлонийдің ақшалай дақылдар режимін енгізуге жасаған тәжірибелері де тіркелген, әсіресе кастор майын өсіру, нәтижесі әр түрлі болды. Ауыл шаруашылығына бағытталған бұл шаралардан өзге, Птолемей II Нубиядағы Уади Аллакиде және Шығыс шөліндегі Абу Завалда кең ауқымды алтын өндіру операцияларын ұйымдастырды.
Ptolemaic Egypt was administered by a complicated bureaucratic structure. It is possible that much of the structure had already been developed in the reign of Ptolemy I, but evidence for it – chiefly in the form of documentary papyri – only exists from the reign of Ptolemy II. At the top of the hierarchy, in Alexandria, there were a small group of officials, drawn from the king's philoi (friends). These included the epistolographos ('letter writer', responsible for diplomacy), the hypomnematographos ('memo writer' or the chief secretary), the epi ton prostagmaton ('in charge of commands', who produced the drafts of royal edicts), the key generals, and the dioiketes ('household manager', who was in charge of taxation and provincial administration). The dioiketes for most of Ptolemy II's reign was Apollonius (262–245 BC). The enormous archive of his personal secretary, Zenon of Kaunos, happens to have survived. As a result, it is the administration of the countryside that is best known to modern scholarship. The whole of Egypt was divided into thirty nine districts, called nomes (portions), whose names and borders had remained roughly the same since early Pharaonic times. Within each nome, there were three officials: the nomarch (nome leader) who was in charge of agricultural production, the oikonomos (household steward) who was in charge of finances, and the (royal secretary), who was in charge of land surveying and record keeping. All three of these officials answered to the and held equal rank, the idea being that each would act as a check on the others and thus prevent officials from developing regional power bases that might threaten the power of the king. Each village had a (village leader) and a komogrammateus (village secretary), who reported to the nomarch and the basilikos grammateus respectively. Through this system, a chain of command was created which ran from the king all the way down to each of the three thousand villages of Egypt. Each nome also had its own strategos (general), who was in charge of the troops settled in the nome and answered directly to the king. The Zenon papyri also record experiments by the dioiketes Apollonius to establish cash crop regimes, particularly growing castor oil, with mixed success. In addition to these measures focused on agriculture, Ptolemy II also established extensive gold mining operations, in Nubia at Wadi Allaqi and in the eastern desert at Abu Zawal.
Ғылым мен мәдениет
Птолемей II – Александрия кітапханасын кеңейтуді қаржылап, ғылыми зерттеулерді ынталандырған. Каллимах, Теокрит, Родос Аполлонийі және Позидип сияқты ақындар стипендиямен қамтамасыз етіліп, эллиндік поэзияның шедеврлерін жазды, соның ішінде Птолемей әулетінің құрметіне арналған мадақтаулар да болды. Птолемейдің қамқорлығында жұмыс істеген ғалымдардың қатарында математик Евклид және астроном Аристарх та бар. Птолемей Манетонға "Египет тарихы" атты еңбегін жазуды тапсырған деген пікір бар, бұл еңбек египеттік мәдениетті жаңа билеушілерге түсінікті ету мақсатында жазылған болуы мүмкін. Аристос хатында сақталған дәстүр бойынша, Птолемей еврей Библиясын грек тіліне "Септуагинта" деп аударуға бастама көтерген. Алайда, бұл әңгімеде бірнеше уақытқа қатысты қателіктер бар, сондықтан оның шындыққа сәйкес келуі күмәнді. Еврей Библиясының грек тіліне аудармасы Александриядағы еврейлердің арасында жасалған болуы мүмкін, бірақ Птолемей II-нің рөлі нақты емес және оның тұсында тек бес кітап (Пятикнига) ғана аударылған болуы ықтимал.
Ptolemy II was an eager patron of scholarship, funding the expansion of the Library of Alexandria and patronising scientific research. Poets like Callimachus, Theocritus, Apollonius of Rhodes, and Posidippus were provided with stipends and produced masterpieces of Hellenistic poetry, including panegyrics in honour of the Ptolemaic family. Other scholars operating under Ptolemy's aegis included the mathematician Euclid and the astronomer Aristarchus. Ptolemy is thought to have commissioned Manetho to compose his Aegyptiaca, an account of Egyptian history, perhaps intended to make Egyptian culture intelligible to its new rulers. A tradition preserved in the pseudepigraphical Letter of Aristeas presents Ptolemy as the driving force behind the translation of the Hebrew Bible into Greek as the Septuagint. This account contains several anachronisms and is unlikely to be true. The Greek translation of the Hebrew Bible is likely to have taken place among the Jews of Alexandria, but the role of Ptolemy II is unclear and only the Pentateuch is likely to have been translated during his reign.
Некелер мен ұрпақ
Птолемей б.з.б. 284–281 жылдары Лисимахтың қызы Арсиноя I-ге үйленді. Ол оның заңды балаларының анасы болды:
Ptolemy married Arsinoe I, daughter of Lysimachus, between 284 and 281 BC. She was the mother of his legitimate children:
АтыСуретіТуған жылыӨлген жылыЕскермелерПтолемей IIIш. б.з.б. 285–275 қазан/желтоқсан б.з.б. 222 б.з.б. 246 жылы әкесінен кейін патшалыққа отырды. Лисимахб.з.б. 221 Береникаш. б.з.б. 275? қыркүйек/қазан б.з.б. 246 Селевкид патшасы Антиох II-ге үйленді. Птолемей II б.з.б. 270-ші жылдары Арсиноя I-ді айырды. Бәлкім, б.з.б. 273 немесе 272 жылы ол Лисимахтың жесірі Арсиноя II-ге үйленді. Олардың балалары болмады, бірақ б.з.б. 260-шы жылдары Птолемей II мен Арсиноя I-нің балалары заңды түрде Арсиноя II-нің балалары деп жарияланды. Птолемей II-нің бірнеше кәнизактары мен сүйіктілері болды, олардың ішінде Агатоклея (?), Аглая (?) Мегаклдың қызы, тостағаншы Клейно, Дидиме, хиостық арфашы Глауке, флейташы Мнесис, актриса Миртион, флейташы Потин және Стратонике.
NameImageBirthDeathNotesPtolemy IIIc. 285–275 BC October/December 222 BCSucceeded his father as king in 246 BC. Lysimachus 221 BCBerenice c. 275 BC? September/October 246 BCMarried the Seleucid king Antiochus II. Ptolemy II repudiated Arsinoe I in the 270s BC. Probably in 273 or 272 BC, he married his sister Arsinoe II, widow of Lysimachus. They had no offspring, but in the 260s BC, the children of Ptolemy II and Arsinoe I were legally declared to be Arsinoe II's children. Ptolemy II also had several concubines and mistresses, including Agathoclea (? ), Aglais (?) daughter of Megacles, the cup bearer Cleino, Didyme, the Chian harp player Glauce, the flautist Mnesis, the actress Myrtion, the flautist Pothine and Stratonice.