Кіріспе

Балық түрлері. Клоун лохы (Chromobotia macracanthus), немесе жолбарыс ботиясы.

Таксономия және атау беру

Балықты алғаш рет 1852 жылы Питер Бликер Cobitis macracanthus деп сипаттады. 1989 жылы оның ғылыми атауы Botia macracanthus болып өзгертілді. 2004 жылы доктор Морис Коттелат 47 түрден тұратын Botia туысын жеті жеке туысқа бөлді, нәтижесінде клоун лоасы өзінің жеке туысы, Chromobotia-ға жатқызылды. Оның ғылыми атауы шамамен "Ірі тікенді, түрлі-түсті жауынгер" деп аударылады. "Клоун лоасы" деген жалпы атау оның жарқын түстері мен жолақтарынан (жолақтары көзге түсетін тропикалық балықтарды көбінесе "клоун" деп атайды), сондай-ақ аквариум иелерін қызықты әдеттерімен көңіл көтеріп, мысалы, басын төмен қаратып жүзуі немесе "өлгендей болуы" сияқты мінез-құлқынан туындаған.

Сипаттамасы мен мінез-құлқы

Клоун лоушының ең үлкен мөлшері туралы ақпарат әртүрлі, кейбір бағалаулар бойынша ол 200-ден 500 мм-ге дейін, ал ересектер үшін тән мөлшері 150-250 мм аралығында болады. Балықтың денесі ұзын және бүйірінен қысылған, арқасы дөңгелек, ал ішкі беті жазық. Басы салыстырмалы түрде үлкен, аузы төмен қарай бағытталған, қалың, ет тәрізді еріндері мен төрт жұп барбелі бар. Төменгі жақ сүйегінің барбельдері кішкентай және көру қиын. Клоун лоушылар бақытты болғанда, аумақтық мінез-құлық танытқанда (қорғану немесе ескерту ретінде қолданылады) немесе жұптасқанда ерекше дыбыс шығарады. Бұл дыбыс олардың жұлын тістерін ұнтақтау арқылы пайда болады. Денесі ақшыл-сарыдан қызғылт-сарыға дейін, үш қалың, қара, үшбұрышты тік жолағы бар. Алдыңғы жолақ бас үстінен басталып, көзге дейін созылады, ортаңғы жолақ бас пен арқалық қанаттың арасында орналасып, ішкі бетке дейін айналады, ал артқы жолақ құйрық сабағының көбін жауып, анальдық қанатқа дейін созылады. Түр ішінде аймақтық түс айырмашылықтары бар; Борнеодағы балықтардың таздық қанаттары қызғылт-сары және қара, ал Суматрадағы балықтардың таздық қанаттары толығымен қызғылт-сары. Балық жыныстық ерекшеліктері бар, әйелдер еркектерге қарағанда сәл тоқ келеді. Сонымен қатар, аталықтардың құйрықтарының ұштары ішке қарай сәл иілген, ал аналықтардың құйрықтары тік болады. Жасылған балықтар жыл сайын шағылысу үшін кішірек су жолдарына көшіп барады. Бұл балықтардың көздерінің астында екіге бөлінген тікендері бар. Олар қорғану механизмі ретінде және мүмкін, жемді ұстау үшін пайдаланылады деп саналады. C. macracanthus аквариумдағы басқа түбінде тіршілік ететін балықтармен жеке немесе аздаған санда ұсталса, жақсы араласады. Олар кез келген агрессивті емес қоғамдық балықтарға қолайлы серіктер болып табылады, бірақ үлкен, үстем түрлермен бірге ұсталғанда жақсы өркендемейді. Кейде C. macracanthus өздерінің бүйірлеріне немесе бас-аяғына қарай жүзу сияқты ерекше жүзу үлгілерін көрсетеді. Бұл әдетте аурудың белгісі емес, сондықтан балық бірден қалыпты мінез-құлыққа оралады. C. macracanthus өзендік ортада таралғандықтан, аквариумдағы судың жақсы ағынына төтеп бере алады. Аквариум дизайны осы ортаны жоғары ағынды аймақтармен түрлердің қажеттіліктерін қанағаттандыруға мүмкіндік береді, бірақ балықтарға демалуға мүмкіндік беру үшін төмен ағынды аймақтарды да қамтуы керек. C. macracanthus сондай-ақ жасырынған жерді жақсы көреді және жарқын жарыққа толық бейімделмейді. Балықтар көбінесе күндіз демалатын көлеңкелі жерлерді іздейді және жарық деңгейі төмендеген кезде белсендірек болады. Клоун лоушылардың барбельдері аквариумдағы қиыршық тас сияқты дөрекі субстраттармен оңай зақымданады. Бұл балықтар ақ дақ ауруына (Ichthyophthirius) өте сезімтал. Клоун лоушылардың қабықшасы аз немесе мүлдем болмағандықтан, оларды көбінесе дәрі-дәрмектердің толық дозасымен емдемейді. C. macracanthus-ты шамадан тыс пайдалану қорғау шараларын, негізінен жаңа жасанды көбею әдістерін дамытуға түрткі болды. C. macracanthus-ты көбейту ең оңай, егер балықтардың мөлшері екі-төрт сантиметр аралығында болса. Клоун лоушылар (және олардың туыстары) сондай-ақ, Physella acuta (көк қуыс шаян) балықтарын жейтін сирек кездесетін балықтардың бірі болып табылады және аквариумдар осы зиянкестерді отырғызылған аквариумдарда бақылау үшін оларды бағалайды.