Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық протекторат 1900 жылдан 1914 жылға дейін. Солтүстік Нигерия (хауса: Arewacin Najeriya) – 1900 жылдан 1914 жылға дейін болған және қазіргі Нигерияның солтүстік бөлігін қамтыған британдық протекторат. Протекторат Сокото халифатының әмірліктерін және 1902 жылы бағындырылған бұрынғы Борну империясының бөліктерін қамтыды. Протектораттың алғашқы Жоғарғы комиссары Фредерик Лугард болды, ол құлдықты және тайпалық шабуылдарды тоқтатты және жергілікті билік органдарына негізделген әкімшілік жүйені құрды. Протекторат 1914 жылдың 1 қаңтарында аяқталды, сол кезде оның аумағы Оңтүстік Нигерия протектораты және Лагос колониясымен біріктіріліп, Нигерия колониясы мен протекторатының Солтүстік провинциясы құрылды.
British protectorate from 1900 to 1914
Northern Nigeria (Hausa: Arewacin Najeriya) was a British protectorate which lasted from 1900 until 1914 and covered the northern part of what is now Nigeria. The protectorate spanned and included the emirates of the Sokoto Caliphate and parts of the former Bornu Empire, conquered in 1902. The first High Commissioner of the protectorate was Frederick Lugard, who suppressed slavery and tribal raiding and created a system of administration built around native authorities. The Protectorate was ended on 1 January 1914, when its area was unified with the Southern Nigeria Protectorate and the Lagos Colony, becoming the Northern Province of the Colony and Protectorate of Nigeria.
Қор
1884 және 1885 жылдардағы Берлин конференциясы болашақта Солтүстік Нигерия протектораты болып табатын аумақты британдықтарға берді. 1886 жылы Корольдік Нигер компаниясы құрылды, оның вице-губернаторы Джордж Таубман Голди болды. Компания ішкі аймақтарға еніп, бірнеше жергілікті басшылармен саудалық және саяси келісімдер жасады, кейде оларды мәжбүрлеу арқылы. 1897 жылы Фредерик Лугард Батыс Африка шекаралық күштерінің басшысы болып тағайындалды, оның міндеті Фулани халқының қарсылығын тоқтату және солтүстік-батыс аймағындағы француз басқыншылығының алдын алу болды. 1900 жылдың 1 қаңтарында Корольдік Нигер компаниясының жарғысы жойылды және британ үкіметі бақылауға алды, осы оқиғада Лугард жарлықты оқыды. Корольдік Нигер компаниясына 865 000 фунт стерлинг төленді және аумақты британ үкіметіне беруі үшін 99 жылға аймақтың көп бөлігіндегі барлық кен кірісінің жартысына құқық берілді. Лорд Лугард жаңа құрылған Солтүстік Нигерия протекторатының Жоғарғы комиссары болып тағайындалды. 1900 жылдан бастап Локоджа астана болды, бірақ 1902 жылы Зунгеру протектораттың бас кеңсесіне айналды, себебі ол өзен арқылы қолжетімді ең солтүстік қала болды. 1907 жылдан кейін британдықтардың көтерілістері мен әскери күш қолдануы азайды және Жоғарғы комиссардың назары салық салу және басқару мәселелеріне ауысты.
The Berlin Conference of 1884 and 1885 provided the area that would become the Northern Nigeria Protectorate to the British. The Royal Niger Company was formed in 1886 with George Taubman Goldie as the vice governor. The Company moved in land and negotiated trade agreements and political agreements, sometimes coercive, with several local chieftains. In 1897, Frederick Lugard was the appointed head of the West African Frontier Force which was tasked with stopping Fulani resistance and possible French incursions in the northwest area. On 1 January 1900, the Royal Niger Company's charter was revoked and the British government took control, in a ceremony where Lugard read the proclamation. The Royal Niger Company was paid £865,000 and was given the rights to half of all mining revenue in a large part of the areas for 99 years in exchange for ceding the territory to the British government. Lord Lugard was appointed the High Commissioner of the newly created Northern Nigeria Protectorate. Lokoja was the capital from 1900, but Zungeru became the headquarters for the protectorate in 1902 because it was the most northerly city accessible by river transport. After 1907 there were fewer revolts and use of military force by the British and the focus of the High Commissioner turned toward taxation and administration.
Әкімшілік
Британдық әкімшілік Фредерик Лугардтан басталды. 1907 жылы Лугард Нигериядан Гонконгқа кетіп, Перси Жируар жаңа жоғарғы комиссар болды. Жируардың Канада мен Африкада теміржол салудағы мол тәжірибесі болды және оған Протекторатта кең көлемде теміржол құрылысын жүргізу міндеті жүктелді. 1909 жылы Уганда протекторатының губернаторы Генри Хескет Белл жоғарғы комиссар болып тағайындалды. Британдық биліктің алғашқы жылдарында Протекторатта салық салу өте қиын болды. Лугардтың жеке салық енгізу әрекеттері Әмірліктер тарапынан сәтсіз аяқталды, ақша айналымын енгізу қажеттігі дау тудырды, ал саудаға салық салу әрекеттері күшті саудагерлердің қарсылығына тап болды.
The British Administration began with Frederick Lugard as the first High Commissioner. In 1907, Lugard left Nigeria for Hong Kong and Percy Girouard became the new High Commissioner. Girouard had a long history of rail construction in Canada and Africa and was tasked with substantial railroad construction in the Protectorate. In 1909, Henry Hesketh Bell, the governor of the Uganda Protectorate was appointed high commissioner. Taxation proved very difficult in the protectorate for the first years of British rule. Lugard's attempts to institute poll taxes were foiled by the Emirates, the need to introduce coin controversy and attempts to tax trade were opposed by powerful merchants.