Кіріспе

Хоббит сөзін Ж.Р.Р. Толкин өзінің фантастикалық туындыларында кішкентай гуманоидтардың бір түрінің атауы ретінде пайдаланған, алғаш рет 1937 жылы жарық көрген «Хоббит» кітабында қолданылған. Оксфорд ағылшын тілінің сөздігі 1970 жылдары осы сөзді қосып, оны Толкин ойлап тапқандығын көрсеткен. Бірақ, кейіннен бұл сөздің 19 ғасырдағы мифологиялық жандар тізімінде бұрыннан бар екендігі анықталды. 1971 жылы Толкин бұл сөзді өзі құрастырғанын еске түсіріп, «тілдік акт» деп аталатын сөздің өзінен басқа, хобгоблин сияқты ұқсас сөздердің оған әсер етпегенін мойындады. Оның таңдауына 1922 жылы Синклер Льюис жазған «Баббит» романының атауы да ықпал еткен болуы мүмкін. Толкин зерттеушісі Том Шиппи «Хоббит» кітабындағы «қоян» сөзімен салыстыратын бірнеше ұқсастықтарды атап көрсетті.

Ұсынылған этимология

Толкиннің өзі айтқанынша, "хоббит" деген атаудың тууы – кенеттен келген шабыттың жемісі болған. Ол емтихан жұмыстарын тексеріп жатқанда, бұл сөз оның ойына бірден емес, толық сөйлемнің бір бөлігі ретінде келді, ол "Хоббит" кітабының басы болды: "Жердегі ойықта хоббит тұрды". Толкин "хоббит" атауын гипотетикалық көне ағылшын тіліндегі *hol bytla – "ойық қазушы" деген сөздің қазіргі ағылшын тіліндегі нормативтік түрі ретінде этимологиялық тұрғыдан қарастырды. "Сақиналар Иесі" лингвистикалық фантазиясы бойынша, көне ағылшын тіліндегі hol bytlan → қазіргі ағылшын тіліндегі hobbit сөзінің ағылшынша этимологиясы, Rohirric kud dukan → Westron kuduk сөздерінің "алғашқы" этимологиясының аудармасы саналады.

Хоббилер

Хоббит деген атау кішкентай мифологиялық жаратылысқа берілген есім ретінде, орта ғасырлық ағылшыл тіліндегі "hobbe" сөзіне негізделген, "hob" сөздерінен құралған ұғымдар санатына жатады. Оларға хоб, хобби, хобблин, Хобберди Дик, Хобберди, Хоббати, хоббиди, Хобли, хобблдехой, хоббл, хоби, хобин (кішкентай жылқы), хобби жылқы (мүмкін Хобиннен), Хобби (Роберттің лақап аты), хобья, Хоб фонарь кіреді. Бұл теория 1977 жылы Оксфорд ағылшын сөздігі Толкин пайдаланған деп санайтын дереккөзді тапқанын жариялағанда нығайтылды: Дж. Хардидің 1895 жылғы "Денхам трактаттары", 2-том, онда "Бүкіл жер жын-перілермен, хоббиттермен, хобгоблиндермен толы болды" деп жазылған. Толкин зерттеушісі Том Шиппи бұл тізімде, алайда, денесі жоқ, әуеге ұшатын жын-перілер болғанын, олар Толкиннің ет пен қаннан тұратын хоббиттерінен мүлдем өзгеше екенін жазды.