Кіріспе

Өңделген танктер алғаш рет Нормандияға түсу кезінде қолданылды.

"Хобарттың әзілдері" – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания армиясының 79-шы бронетанкті дивизиясының бөлімшелері немесе Корольдік инженерлердің мамандары пайдаланған танктерден жасалған бірнеше арнайы бронетехникалық жауынгерлік машиналарға берілген лақап ат. Бұл машиналар Дипп шабуылы кезінде стандартты танктер кездесетін мәселелерді ескере отырып, жоспарланған Нормандияға түсудің қиындықтарын жеңу үшін жасалды. Олар Нормандияға түсу кезінде Ұлттар Достастығының жағалауларында маңызды рөл атқарды. Бұл машиналар қазіргі заманғы жауынгерлік инженерлік техниканың алға басушысы болды және олардың лақап атын 79-шы дивизияның командирі генерал-майор Перси Хобарттан алды. Негізінен Черчилль танктері, сондай-ақ американдықтармен жеткізілген M4 Шерман танктері түрлендірілді.

Тарих

1942 жылы Диппеге жасалған шабуыл сәтсіз аяқталғаннан кейін континенттік Еуропаға шабуыл жоспарлары толығымен қайта қарастырылды. Нормандиядағы одақтас әскерлерінің шабуылды сәтті аяқтауы үшін жер бедерін, кедергілерді және жағалаудағы нығайтылған бекіністерді жеңу қажет еді. Империялық штаб бастығы генерал сэр Алан Брук 1943 жылы арнайы бөлімдер құру туралы шешім қабылдады және бронетехника саласындағы сарапшы Перси Хобартқа жаңа техниканы әзірлеу және оны қолдануға дайын экипаждарды оқыту міндетін жүктеді. Көптеген идеялар бұрыннан сынақтан өткен, тексерілген немесе Ұлыбритания мен басқа елдерде тәжірибелік даму кезеңінде болған. Мысалы, Солтүстік Африка операциясы кезінде неміс миналық далаларын тазалау үшін модификацияланған "Матильда" танкісі – "Скорпион" мина жарғышы қолданылған. Советтік Т-34 танкілеріне минароликтері орнатылған. Жақын қолдау танкілері, көпір салу машиналары және фасцина тасымалдаушылар да басқа елдерде жасалған. Дегенмен, "Funnies" – қолда бар инженерлік техниканың ең ірі және күрделі жиынтығы еді. 1944 жылдың басында Хобарт генералдар Эйзенхауэр мен Монтгомериге жүзуге қабілетті "Дюплекс Драйв" (DD) амфибиялық танкілерінен, "Краб" мина тазалаушыларынан және АВРЕ танкілерінен тұратын бригаданы, сондай-ақ "Черчилль Крокодил" от тастаушы танкілерінен полк көрсетті. Монтгомери американдық әскерлердің оларды пайдалануы керек деп есептеді. Барлық техниканың үштен бірі американдықтарға ұсынылды, бірақ олардың қабылдауы аз болды. Эйзенхауэр DD танкілерін қолдады, ал қалғандарының мәселесін генерал Брэдлиге қалдырды. Басқа конструкциялардың ешқайсысы қолданылмады, себебі оларға арнайы оқыту және қосымша қолдау ұйымы қажет деп саналды. Сондай-ақ, американдықтар "Черчилль" танкісінің негізінде жасалған техниканы пайдалануға құлшынбады, өйткені өздерінің жабдықтарына тағы бір танк моделін қосудың логистикалық қиындықтарын қаламайтын. Брэдли 1944 жылдың ақпан айында демонстрациядан кейін көп ұзамай 25 мина жарғыштан және 100 "Черчилль Крокодил" танкісінен сұрады, және британдық соғыс басқармасы оларды, сондай-ақ британдық экипаждармен жабдықталған АВРЕ танкілерін беруге келісті. Бірақ, көлік құралдарын өндіруге және экипаждарды даярлауға жеткілікті уақыт болмады. Сол күні американдық әскерлер DD танкілерімен және өздерінің "Шерман" бульдозерлік танкілерімен және бронетранспортерлерімен шектелді, ал 42-ші шабуыл бригадасы АҚШ жағалауларын қолдаудың орнына британдық және канадтық жағалаулар үшін резервке айналды. Омаха жағажайына американдық әскерлердің қонуы кезіндегі операциялар барысында Брэдлидің шешімі сынға ұшырады, өйткені "Funnies" техникасын пайдалану американдықтардың өмірін сақтар еді деп есептелді. D-ден кейін американдық әскерлер "Шерман Краб" мина тазалаушы танкісін шектеулі түрде қолданды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі пайдалану

Centaur бульдозері Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бірнеше жыл бойы британдық армияда пайдаланыла берді және Корея соғысында, Churchill Crocodile сияқты, қолданысқа түсті. Сондай-ақ, 1960 жылға дейін Churchill AVRE және Sherman BARV машиналарының шағын саны қолданылды, олар Centurion танкының негізінде жасалған ұқсас көліктермен алмастырылды. Кейіннен Корольдік инженерлер "Фаннилер" сияқты шайқаста бірдей міндеттерді орындауға бейімделген Centurion және Chieftain танктерін қолданды. FV4003 Centurion Mk 5 AVRE 165 машинасының соңғы үлгілері 1991 жылғы Перс шығанағы соғысы / "Granby" операциясында қатысты. Бұл түпкілікті көліктер Challenger 2 танкының Titan және Trojan түрлері болып табылады. Соғыстан кейін басқа елдер де өздерінің бронебульдозерлерін жасады, мысалы, Т-72 танкының советтік IMR нұсқасы, АҚШ армиясының Rome плугі және Израильдің бронеленген CAT D9 бульдозері. Бронебульдозерлер бүгінге дейін Израиль қорғаныс күштері, Египет армиясы және Ливан армиясы тарапынан бүліктерді басу үшін қолданылуда.