Кіріспе

Жарыс көлігі
Ле-Ман
Орта моторлы орналасқан (Midship)

1968 жылдың сәуір айында, жарыстарға қатысушылардың азайып бара жатқанын байқаған CSI, Халықаралық Чемпионаттың спорттық санатында (кейін Дүниежүзілік спорттық автомобильдер чемпионаты) бәсекелесу үшін қажетті ең төменгі өндіріс көрсеткішін 50-ден 25-ке дейін төмендетті, бұл өзгеріс 1969 жылдан бастап, ережелердің күшін жою күні 1971 жылға дейін сақталды. 1968 жылы Феррари жарысқа қатыспағандықтан, көбінесе Porsche 908 және Ford P68 машиналары қатысты, бірақ Ford толық сәтсіздікке ұшырады. Нәтижесінде, ескі 2.2 литрлік Porsche 907 көбінесе осы санатта жеңіске жетті, ал Джон Уайердің 4.7 литрлік Ford GT40 Mk. I жылдам трассаларда жеңіс тудырды. 1968 жылдың шілдесінен бастап Porsche бұл ережені пайдалануға батыл және қымбат әрекет жасады. Олар жарыс машиналарын жаңа шассимен жаңартып, пайдаланылған машиналарын тұтынушыларға сатқандықтан, 4.5 литрлік жаңа автомобильдің 25 данасын жобалауға, құрастыруға және жасауға шешім қабылдады. Олардың басты мақсаты – 1970 жылдың 14 маусымында Ле-Манның 24 сағаттық жарысында алғашқы рет жеңіске жетіп, абсолютті жеңімпаз атанды. Porsche 908 негізінде Porsche 917 бар болғаны он айдың ішінде жасалды. CSI инспекторлары Porsche-ге алғаш келгенде, үш машина ғана дайын болды, ал 18-і құрастырылып жатса, жеті қосымша жиынтық бөлшектер болды. Porsche, егер машиналарды құрастырса, жарысқа дайындау үшін оларды қайтадан бөлшектеуге тура келетінін мәлімдеді. Инспекторлар келісім бермей, 25 құрастырылған және жұмыс істеп тұрған машинаны көрсетуді талап етті. 1969 жылдың 12 наурызында 917 Женева автосалонында ақ түсті, жасыл мұрын және қара No. 917 нөмірімен көрсетілді. Автомобиль туралы қысқаша ақпаратта оның ақша бағасы 140 000 герман маркасы, сол кездегі айырбас бағамы бойынша шамамен 16 000 фунт стерлинг, немесе он Porsche 911 машинасының құны көрсетілген. Бұл бағаға әзірлеу шығындары кірмейді. 20 сәуірде Porsche автоспорт бөлімінің басшысы Фердинанд Пиех CSI инспекторларына Porsche зауытының алдында тұрған 25 917 машинасынан көрсетті. Пиех тіпті машиналарды сынап көруге мүмкіндік берді, бірақ инспекторлар бас тартты.

Құрылыс

Көліктің шассиін Гельмут Ботт, ал қозғалтқышты Ханс Меджгер жобалаған, екеуі де Фердинанд Пиехтің басшылығымен жұмыс істеді. Көлік өте жеңіл кеңістіктік рамаға негізделген, ол дәнекерленген конструкциядағы жарықтарды анықтау үшін газбен тұрақты қысыммен толтырылды. Көлікке қуатты Mezger жасаған жаңа 4,5 литрлік ауамен салқындатылатын қозғалтқыш берді. Қозғалтқыштың ықшам болуы үшін боксерлік конструкцияға қажетті цилиндрдің ығысуы жоқ, толық жаңа 12 цилиндрлі блок жасалды. "Type 912" қозғалтқышы 180° бұрышпен орналасқан 12 цилиндрлі конфигурацияны, алты кривошипті сақинаны (әр біреуі қарсы поршеньдермен бөліседі), боксерлік қозғалтқыштағы он екіге қарағанда, орталықтан орналасқан тісті дөңгелектерден қуат алатын екі жоғары орналасқан бағаналы біліктерді және екі таратушыдан қуат алатын екі тұтқаны қамтыды. Ірі көлденең орналасқан салқындатқыш желдеткіш те орталық тісті дөңгелектерден қуат алды. 920 типті бойлық беріліс қорабы төрт немесе бес жылдамдыққа арналған. Көліктің үлкен қозғалтқышына қарамастан, оның сыйымдылығын сақтау үшін жүргізушінің аяқтары алдыңғы дөңгелек осінен тысқары орналасқан. Көлікте тамаша технологиялар қолданылды. Онда титан, магний және жеңіл "Bergspyder" төбелік жарыс машиналарын жасау үшін әзірленген экзотикалық қорытпалардан жасалған көптеген компоненттер пайдаланылды. Салмақты азайтудың басқа да қарапайым тәсілдері болды, мысалы, беріліс тұтқасын қайын ағашынан жасау, ал кейбір тәсілдер күрделі болды, мысалы, құбырлы раманы алдыңғы май салқындатқышына май құбыры ретінде пайдалану (Lotus 1962 жылғы Lotus 22-ден бастап сәтті қолданған тәсіл). 917-нің кем дегенде он бір түрі бар. Бастапқы нұсқада активті артқы қанатты жапқыштармен алмастырылатын ұзын және орташа құйрықтары болды, бірақ жоғары жылдамдықта айдау қиындықтары болды, себебі артқы бөлігі көтеріліп тұрды. Жүргізу мәселелері Австриядағы Österreichring трассасында зауыт инженерлері мен олардың жаңа жарыс командасы серіктестері JW Automotive бірлесіп сынақтан өткізді. Екі топтың да жан-жақты тәжірибесінен кейін, қысқа, көтерілген құйрық машинаның жылдамдықтағы аэродинамикалық тұрақтылығын арттыратыны анықталды. Бұл өзгерістер тез арада 917K-ге енгізілді. 1971 жылы 917K-нің қысқа құйрықты ("short tail" - Kurzheck) және тік қанаттары бар нұсқасы пайда болды, сондай-ақ 1970 жылғы 917L нұсқасында өте тиімді болған ойыс артқы бөлігі болды. Қанаттар құйрықтың үстіндегі таза ауа ағынын сақтап, соққыны азайтуға мүмкіндік берді, бұл тікелей соқтығу күшін азайтады. Нәтижесінде, көлік тартымды көрініспен, соққы күшін сақтап, жоғары жылдамдыққа ие болды. Осы уақытқа дейін бастапқы 4,5 литрлік қозғалтқыш, 1969 жылы шамамен 520 а.к. қуат берген, 4,9 литрлік (600 а.к.) және 5 литрлік дейін ұлғайтылып, ең жоғары 630 а.к. қуат өндірді. 917K модельдері көбінесе Себринг, Брэндс-Хатч, Монца және Спа-Франкоршамп сияқты қысқа трассаларда қолданылды. Бірақ Porsche үшін ең бағалы жүлде - Ле-Ман болды. Француз трассасының ұзын, жоғары жылдамдықты тік жолақтары үшін зауыт ең аз соққыға және ең жоғары жылдамдыққа арналған арнайы ұзын құйрықты шанақ жасады. 1969 жылы 917L тұңғыш рет шығарылғанда, оны басқару өте қиын болды, себебі соққы күші өте аз болды. Шын мәнінде, ол ең жоғары жылдамдықта аэродинамикалық көтерілімді тудырды. 1970 жылы зауытта жақсартылған нұсқасы жарысты, ал 1971 жылы жел туннеліндегі жан-жақты сынақтардан кейін, түпкілікті 917L зауыт және JW командалары екеуі де жарысты. 1969 жылы Джо Сифферт 1969 жылғы CanAm сериясында ашық 917PA Spyder (атмосфералық) машинасымен жарысты. Сондай-ақ "Pink Pig" аэродинамикалық зерттеу нұсқасы (917/20) және турбокомпрессорлы 917/10 және 917/30 CanAm Spyders бар. Porsche 917 машиналары түрлі конфигурацияларда Еуропалық Интерсерияда да жарысты. 1973 жылғы Can Am сериясында Porsche 917/30 турбокомпрессорлы нұсқасы жасалды.

1969 жыл

Тестілеу барысында Porsche 917 жарыс трассасында жақсы жұмыс істемейтіні анықталды. Porsche зауытының жүргізушісі Брайан Редман "ол өте тұрақсыз болды, жылдамдықпен барлық жолды пайдаланды" деп еске алды. Көптегендер 4.5 литрлік қозғалтқыштың рама үшін тым қуатты екенін ойлады. Күдік суспензия мен раманың тұрақтылығына түсті, бірақ түзетулер мәселені шешпеді. Соңында "ұзын құйрықты" корпусы тік жолдарда маңызды көтеріс күшін тудыратыны анықталды, себебі 917 Ле-Ман үшін бұрын жасалған кез келген машинадан жылдам болды. Бұрынғы жеткіліксіз қуатты Porsche машиналары сияқты, 917-нің аэродинамикасы Ле-Ман, Спа, Монца және басқа да жылдам тік жолдарда жақсы өнер көрсету үшін төмен соғуға оңтайландырылған. Жарыс үшін төмен соғу күшінің маңыздылығы толыққанды түсінілмегенімен, сол кезде Can-Am және F1 машиналары қанаттарды қолданды. 1969 жылдың 11 мамырында 1000 км Спа жарысына қатысуға дейін ауа райы жағдайлары сынақтарда одан әрі жақсартуға мүмкіндік бермеді. Джо Сифферт/Брайан Редман машинасы 3:41.9 ресми емес уақытты тіркеді, бұл Lola машинасының 3:42.5 көрсеткен уақытын жеңіп шығарған болар еді, бірақ олар жарыста жеңіске жетіп, 3:37.1 уақытты орнатып, 908LH ұзын құйрықты таңдады. Герхард Миттер/Удо Шюц жарысты 8-орыннан бастады, бірақ олардың қозғалтқышы бір айналымнан кейін істен шықты. Үш аптадан кейін 1000 км Нюрбургрингте барлық зауыт жүргізушілері 917-ге қарағанда 908-ді артық көріп, ол түзетулерге қарамастан, қисық жолға жарамсыз болды. Автомобильді сатуға ынталандыру үшін Porsche BMW-ден олардың зауыт жүргізушілері Хьюберт Ханне мен Дитер Квестердің қызметтерін сұрады. Олар жаттығулар жасады, бірақ Мюнхен оларға жарысқа қатысуға рұқсат бермеді, сондықтан ағылшын Дэвид Пайпер мен австралиялық Франк Гарднер қысқа мерзімге шақырылды. Олар 917-ні Ford және Alfa-дан кейін сегізінші орынға жеткізді, ал зауыттың алты 908/02 машинасы 1, 2, 3, 4, 5 орындарды иеленді, жалғыз Ferrari 312P бәсекелес болмады. 1969 жылғы Ле-Манның 24 сағатында 917 машиналары жаттығуларда ең жылдам болды. Старт берілгеннен кейін көп ұзамай 917-нің нашар басқарылуы және жүргізушілердің бірінің тәжірибесіздігі трагедияға әкелді: британдық джентльмен жүргізуші Джон Вулф 1-айналымда Maison Blanche-де Porsche 917-ін құлатты, салдарынан қаза тапты. Вулф 917-мен жарысқан алғашқы жеке тұлға болды. No14 917 машинасы ерте бастады, бірақ май ағып кетуге ұшырады, ал No12 21-сағатта қорапшасы бұзылып жарыстан шықты, бірақ ол 50 шақырымға жуық алда болды. Соңында Ханс Херрманның 908 машинасы жеңіс үшін күресе алатын жалғыз Porsche болып қалды, бірақ Джеки Икс-тің қуатты Ford машинасы тағы да жеңіске жетті. 1969 жылдың маусымында Энцо Феррари өзінің акцияларының жартысын FIAT-қа сатты және ақшаның бір бөлігін Porsche 917-ге бәсекелес болу үшін 5 литрлік V12 қозғалтқышымен жабдықталған 25 автомобиль жасауға жұмсады: Ferrari 512 1970 жылғы маусымда таныстырылды. Сол кезде 917 бірнеше жарысқа қатысып, сәттілікке жете алмады. Алғашқы жеңіс чемпионаттың соңғы жарысында, 1000 км Зелтвегте тіркелді. Джо Сифферт пен Курт Аренс неміс бароны фон Вендттың жеке Porsche 917 машинасымен жеңіске жетті. Сол кезде зауыт дамуға көбірек назар аудара бастады, уақытты қажет ететін жарыстарға сапарларды клиенттік командаларға қалдырды.

1970 жыл

1969 жылы 917-нің нәтижесіз қалған нәтижелеріне көңіл көншіп, жаңа бәсекелестікке тап болған Porsche, Джон Уайермен және оның JWA Gulf командасымен келісімге келді. Олар ресми Porsche командасы және ресми даму серіктесі атанды. Zeltweg-тегі Österreichring трассасындағы сынақтар кезінде Redman және Ahrens жүргізушілері машинаны сынап көрді, машина бұрынғыдай жұмыс істеді. Сол кезде Österreichring трассасында машинаның жалғыз жеңісі тіркелген еді. Уайердің бас инженері Джон Хорсман машинаның корпусында ауа ағынын көрсететін өлген масалардың іздерін байқады. Құйрық бөлігі таза болды – өлген масалардың жоқтығы ауаның құйрықтан өте қоймағанын көрсетті. Пит-стопта алюминий парақтарымен құйрық бөлігіне жедел түзету жасалды. Бұл жаңа қысқа құйрық 917-ге қажетті күш берді. Қозғалтқыштың пластик қақпағы алынып тасталды. Редман мен Аренс бұрын бір-бір айналымнан жасаса, енді әрқайсысы 10 айналым жасап, жақсарған нәтижеге қанағаттанды. Жаңа нұсқа 917K (Kurzheck, яғни "қысқа құйрық") деп аталды. Ауыр және қуатты 917-ден өзге, жеңіл және ықшам Porsche 908/3 Нюрбургрингтің қиын трассалары мен Тарга Флориодағы Сицилия тау жолдары үшін жасалды. Бұл машиналар зауыттан қолдау алған 917-ге қарағанда осы трассаларға лайықтырақ болды. 908/3 FIA-ның 3 литрлік 6-топ прототиптік ережелеріне сәйкес жасалды, ал 917 енді ресми түрде 5-топ спорттық машинасы болып тіркелді. Уайер 1970 жылы Ле-Манның 24 сағатына Porsche-тің тығыз қолдауымен дайындалып жатқан басқа команданың бар екенін білгенде таң қалды. 1969 жылы Porsche Salzburg командасы Porsche отбасының мүшелері бақылауындағы іс жүзіндегі зауыт командасы болды. Martini Racing командасы да Porsche AG-дан қолдау алды. Әрине, Porsche жарысты жеңу үшін бірнеше команданы қолдады. Сонымен қатар, сыртқы кеңесші Роберт Шоуле көмегімен 917-нің төмен соққылы нұсқасы Ле-Ман үшін жасалды. 917LH (Langheck) ұзын құйрықтың жаңа корпусына ие болды, ол ауа кедергісін азайтып, артқы күшті арттырды. Монцадағы 1000 км жарысында ұсынылған 4,9 литрлік қозғалтқыш қолжетімді болды, бірақ ол ұзақ қашықтықтағы жарыстарда сенімді емес екені дәлелденді. Дегенмен, 917 маусымның барлық жарыстарында қатыспады. Porsche-тің бұрынғы бәсекелік моделі 908 жаңа шассимен қайта жасалды және 908/03 деп аталды. Ол Targa Florio және Нюрбургрингтің 1000 км жарыстарында қолданылды – 917-ге бәсекелестік тудырмаған екі қиын, тар және баяу трасса. 1970 жылғы Тарга Флориода Вик Элфорд 917 машинасымен жаттығу кезінде жүргізді, ол физикалық тұрғыдан өте қиын және трассада басқаруға қиын болды, сондықтан оны машинадан көтеріп алуға тура келді. Бірақ ол 5-ші жылдам уақытты көрсетті. 908/03 осы екі жарыста өте тиімді болды. Porsche-тің адалдығы соншалыққа жетті, әр түрлі трассаларға арналған машиналар жасады: 908/03 баяу, қиын трассалар үшін, 917K орташа және жоғары жылдамдықты трассалар үшін, ал 917L Ле-Манның тік жолдары үшін. Жеңіске үміткер Gulf қолдауымен JW Automotive үш 917K машинасымен қатысты, екеуі 4,9 литрлік қозғалтқышпен, біреуі 4,5 литрлік қозғалтқышпен. Екі 917 LH Ле-Манға қатысты, біреуі ақ және қызыл түсті Porsche Salzburg командасынан. Вик Элфорд пен Курт Аренс жүргізген 4,9 литрлік қозғалтқыш 225 айналымнан кейін кіретін клапанын жоғалтты. Екі жүргізуші де команданың басқа машинасына, 4,5 литрлік қозғалтқышы бар қызыл және ақ 917 K машинасына, Ханс Херрман мен Ричард Эттвудтың 15-орында біліктілік алған, бірақ олар өздерінің машинасы істен шыққаннан кейін жарысқа қатыспады. Екінші LH Martini Racing командасынан қатысты, Вилли Каухсен мен Жерар Ларрусс 12-орында біліктілік алды. Бұл машинаның есімдік бояуы қара көк түстегі фонға ашық жасыл түсті, әсем айналып, шарықтап тұрды. 4,5 литрлік қозғалтқышты автомобиль команда мен БАҚ "Хиппи машинасы" немесе "Психоделикалық Порше" деп атады. Жарыс басында Ferrari 512 командаларының көпшілігі соқтығысып, жарыстан шықты. Екі Porsche зауыт командасы, Gulf Wyer және Porsche Salzburg, бір-бірімен күресуді жалғастырды, бірақ Wyer машиналарының барлығы 12 сағаттан кейін жарыстан шықты. Ақырында, Porsche Salzburg командасының қызыл және ақ #23 917K машинасы, стандартты 4,5 литрлік қозғалтқышымен, штутгарттық Ханс Херрман мен ағылшын Ричард Эттвудтың мұқият басқаруымен, жаңбырдың астында Ле-Манда бірінші жалпы жеңіске жетті. Жарыста тек 7 жүргізуші орын алды. Martini-дің 917LH екінші орын алды. Екі көлік те кейін Штутгарт қаласынан парадпен өтті. Porsche-тің жеңімпаз 1-2 жеңісіне қоса, Porsche 908 жалпы есепте үшінші орын алды, Porsche 914 6 жалпы есепте алтыншы орын алды (одан басқа GT класында жеңіп алды), ал Porsche 911S жетінші орын алды. (Екі Ferrari 512 жалпы төртінші және бесінші орындарды иеленді.) 1970 жылдың соңында Ferrari 512-нің жаңа нұсқасы, 512M (Modificata) жарыстарға қатысты. 512M Porsche 917K сияқты аэродинамикалық принциптерге негізделген жаңа корпустың дизайнына ие болды. 1970 жылдың соңында 512M 917 машиналарымен шамалас жылдамдыққа ие болды, бірақ сенімділік жағынан кемшіліктері болды. 1970 жылы FIA 5-топ спорттық машиналарының 3 литрлік қозғалтқыш сыйымдылығымен шектелетінін және 1972 жылы жаңадан аталған World Championship of Makes жарысында қатысатынын жариялады. Сондықтан үлкен 917 және 512 машиналары 1971 жылдың соңында жарыстан шығуы керек болды. Таң қалдыратыны, Ferrari 1972 жылғы маусымға дайындалу үшін 512 машинасымен ресми қатысудан бас тартты. Жаңа прототип, 312 PB, зауыттан ұсынылып, бірнеше жарысқа қатысты. Бірақ көптеген 512 машиналары жеке командалармен жарысқа қатысты, олардың көпшілігі M нұсқасына түрлендірілді. 1970 жылдың соңында Porsche төзімділік жарыстарында үстемдік танытып, осы жылы чемпионатты жеңіске жеткізді (JW Automotive және Porsche Salzburg командалары Sebring (Ferrari жеңіске жеткен) басқа жарыстардың барлығында жеңіске жетті. 917K 8 жарыстың 7-сінде жеңіске жетті, ал 908/03 Targa Florio және Нюрбургрингте жеңіске жетті). Ferrari әлі де 25 машинасы сатылмағандықтан, оларды клиенттерге арзан бағамен ұсынды – бұл екі жыл бұрын мүмкін емес еді. Porsche үшін, 917-нің бастапқы өндіріс сериясы 25 машинадан тұрды, бірақ сұраныс одан да көп болды. Барлығы 50-ден астам шасси салынды. 20 жыл бойы андердог болған Porsche, 917 машинасымен спорттық жарыстардың жаңа көшбасшысына айналды.

1971 жыл

Маусым JW Automotive командасының Буэнос-Айрес қаласында өткен 1000 шақырымдық жарыста 1-2 орынды алуымен басталды. Джо Сифферт пен Дерек Белл Педро Родригес пен Джеки Оливерді озыстырды. "Дейтонаның 24 сағаттық жарысында" Роджер Пенскенің Ferrari 512M-інен үлкен үміттер басталды, ол поул позициясын жеңіп алды, ең жылдам 917-ден шамамен 1,3 секундқа озып кетті. Алайда, Ferrari механикалық мәселелерге тап болды және жеңімпаздар Родригес пен Оливерден 14 айналым қалып, үшінші орынды иеленді. Себрингтің 12 сағаттық жарысында Мартини Racing командасының кезегі келді, Вик Элфорд пен Жерар Ларрусс жеңіске жетті. Алғашқы сенсация Брэндс-Хатчтағы 1000 шақырымдық жарыста болды. Ferrari және Alfa Romeo жақын арада күшін жоғалтатын 3 литрлік регламенттерге машиналарды дамытуға көшті, ал 312 PB және Tipo 33 3 917-ге теңдей жылдамдық көрсетті. Брэндс-Хатчта итальяндық машиналарға бұрылысты, ылғалды трассадағы үлкен старттық тор қолайлы болды, ал Porsche Андреа де Адамич пен Анри Пескаролоның Alfa Romeo және Джеки Иккс пен Клей Регаццонидің Ferrari-сінен кейін үшінші орынды иеленді. Монца 1000 км және Спа 1000 км жарыстарында 917-нің артықшылықтары ойнады, JW Gulf машиналары екі жарыста да 1-2 орынды алды, Педро Родригес пен Джеки Оливер екеуінде де жеңіске жетті. Маусым бойы Porsche 917-ні жаңартуды жалғастырды, қысқа және ұзын құйрықты кузовтың жаңа нұсқаларын ұсынды және 1971 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысын жеңіп алған магний шассиін сынақтан өткізді. Ең қызықты жаңалық – болашақ Can-Am бөлшектері мен аэродинамикалық "төмен сүйреу" концепцияларын сынау үшін құрылған 917/20 болды. 917/20 Ле-Ман сынағының алғашқы кезеңінде жақсы көрсетті, бірақ оның өлшемі мен пішіні туралы сынды пікірлер оның 24 сағаттық жарысқа қызғылт түске боялуына және неміс тілінде еттің бөліктерінің атауларымен жазылуына әкелді, бұл қасаптың схемасына ұқсас. Бұл оған "Цуффенхаузеннің трюфель аулаушысы" ("Der Trüffeljäger von Zuffenhausen") немесе жай ғана "Қызғылт шошқа" ("Pink Pig") деген лақап атты әкелді. Ол 7-орыннан старт алып, 3-орынға дейін көтерілді, бірақ түнде, Вилли Каухсенмен бірге жүргізіп жатқан Рейнхольд Йост, Арнаж трассасында тежегіштер істен шыққаннан кейін апатқа ұшырады. Ле-Манда бұрынғы кемшіліктерінен арылған қайта жаңартылған Langhecks-тің барлығы да финиш сызығын кесіп өте алмады, бірақ Педро Родригес трассаның өзгеруіне байланысты әлі де күшінде тұрған ең жылдам біліктілік айналымын көрсетті. Жеңімпаз машина – Хельмут Марко мен Гийс ван Леннептің магний рамасымен жабдықталған Martini Racing 917K-ы, ол 2010 жылға дейін сақталған жалпы қашықтық рекордын орнатты. Жалпы алғанда, сол жылы төрт Ле-Ман рекорды жаңаланды: ең жылдам біліктілік айналымы, жарыстағы ең жылдам айналым, ең жоғары жылдамдық және ең ұзақ қашықтық – барлығы 917 машиналарымен жасалды. "Тарга Флорио" және "Нюрбургрингтің" 1000 км жарыстарында заводтық командалар қатыспады, бірақ Рейнхольд Йостпен серіктес болған жеке жүргізуші Вилли Каухсен Нюрбургрингте 5-орынды иеленді. Келесі жарыс – тағы бір жоғары жылдамдықты трасса, Österreichring, онда Педро Родригес пен Ричард Атвуд 917-нің жалғыз финишерін 1-орынға жеткізді. Маусымның соңғы жарысы және 5 литрлік регламент бойынша соңғы жарыс – Уоткинс Глендегі 6 сағаттық жарыс. Penske Ferrari тағы да 917-ні поул позициясынан озып кетті, бірақ механикалық мәселелерге тап болды және финиш сызығына жетпеді. Алайда, Андреа де Адамич пен Ронни Петерсонның Alfa Romeo Tipo 33 машинасы JW Porsche машиналарынан екі айналымға озып, жеңіске жетті. Осылайша 917-нің спорттық автомобильдер әлеміндегі мансабы аяқталды. JW Automotive Барселона 1000 км және Париж 1000 км жарыстарына бір машинамен қатысып, соңғы жарыста Дерек Белл мен Гийс ван Леннеп жеңіске жетті. 917-нің соңғы көрсетілімі 1972 жылы болды, ол кезде Уилсон Фиттипальди бұрынғы Zitro Racing 917K машинасымен Бразилия Кубогының соңғы жарысын жеңіп алды.

1972-1973 Кан-Ам

Жаңа 3 литрлік прототиптерге арналған ережелер олардың бар болған аз салмақты, аз қуатты Porsche 908 машинасына тиімді болмағандықтан, Porsche бәсекелес F1 негізіндегі қозғалтқыштармен шайқаса алатын жаңа жоғары қуатты қозғалтқышты жасаудан бас тартты – кемінде, атмосфералық түрде. 1976 жылы Porsche 911 үлгілерінде сынақтан өткеннен кейін, олар турбожүйелі Porsche 936 жарыс машиналарын пайдаланып спорттық прототиптер жарысына оралды. 917 машинасымен Еуропада жетістікке жеткеннен кейін, Porsche Солтүстік Америка нарықтарына және Can Am Challenge-қа көшті. Бұл жарыс үшін үлкен және қуаттырақ қозғалтқыштар қажет болды. 16 цилиндрлі қозғалтқыш сынақтан өткенімен, соңында салыстырмалы қуаттылыққа ие турбожүйелі 12 цилиндрлі қозғалтқыш қолданылды. 917 шассиі ұзын 16 цилиндрлі қозғалтқышты орнату үшін ұзартылды, бірақ жүргізушілер бұл ұзартылған шассинің жақсы басқарылмағанын айтты. Penske Racing командасының қатысуымен өткен 1972 жылғы жарысты Джордж Фолмер жеңіп алды, ал бастапқы жүргізуші Марк Донохью сынақ кезіндегі апаттан кейін жарыстан шеттетілді. Бұл McLaren командасының сериядағы бес жылдық үстемдігін тоқтатты. 917 машинасының жаңа жетілдірілген нұсқасы – 917/30, жаңартылған аэродинамикасымен, ұзартылған дөңгелек аралығымен және жарыс жағдайында шамамен қуатты 5.4 литрлік қозғалтқышымен екі жарыстан басқа барлық жарыстарда жеңіске жетті. Чарли Кемп Моспорт жарысында жеңіске жетті, Джордж Фолмер Road Atlanta-да, ал Марк Донохью қалған жарыстарда жеңіске қол жеткізді. Оппозицияның көп бөлігі жеке 917/10K машиналарынан тұрды, өйткені 917 турбосымен бәсекелесе алмаған McLaren командасы Формула 1 және Indy 500 жарыстарына көшті. 917 машинасының үстемдігі, мұнай дағдарысы және Роджер Уильямсонның Зандворттағы трагедиясы сияқты оқиғалар SCCA-ны 1974 жылға арналған максималды отын тұтыну ережесін енгізуге мәжбүр етті. Осы өзгерістерге байланысты Penske 917/30 1974 жылы тек бір жарысқа қатысты, ал кейбір клиенттер өздерінің 917/10K машиналарын атмосфералық қозғалтқыштармен жаңартты. 917/30 – бұрын-соңды жасалған және жарысқа қатысқан ең қуатты спорттық автомобиль. 5.374 литрлік 12 цилиндрлі (90.0 x 70.4 мм) қос турбожүйелі қозғалтқыш жарыс жағдайында 7,800 айналымда шамамен қуаттылықты өндіре алады. 917/30 1973 жылғы маусымда Can Am сериясында үстемдік танытты. 917 сонымен қатар Can Am жарысында Chevrolet қозғалтқышымен жеңіске жетпеген жалғыз чемпиондық көлік болды.

1981 жыл

1981 жылы жаңа Ле-Ман ережелері 917 машинасына қайтадан жарысқа қатысуға мүмкіндік беретіндей болды. "Кремер Рейсинг" командасы өздері жасаған, жаңартылған 917 K 81 машинасымен жарысқа түсті. Автомобиль Ле-Мандағы іліккенге қатысуда топ-10-ға ілікті, бірақ жеті сағаттан кейін, арттағы көлікпен соқтығысып, майдың ағып кетуіне және жарыстан шығуына себеп болды. Алайда, соңғы жарыс Брэндс-Хатч трассасында өтті, онда маусым соңында 6 сағаттық жарысқа қатысты. Автомобиль бәсекеге қабілетті болды және көшбасшылардың қатарында немесе оларға жақын жүрді, тіпті бір кезде көшбасшылыққа шықты, бірақ аспаптың бұзылуы жарыстан шығуына әкеп соқты.

Әлемдік спорттық автомобиль чемпионатында жеңістер

ЖылОқиғаҚатысушыДрайверлер 1969 Zeltweg 1000 км Карл Фрейхерр фон Вендт Жо Сифферт / Курт Аренс-младший 1970 24 сағаттық Дейтона J. W. Automotive Engineering Педро Родригес / Лео Киннунен / Брайан Редман Brands Hatch 1000 км J. W. Automotive Engineering Педро Родригес / Лео Киннунен Monza 1000 км J. W. Automotive Engineering Педро Родригес / Лео Киннунен Spa Francorchamps 1000 км J. W. Automotive Engineering Жо Сифферт / Брайан Редман 24 сағаттық Ле-Манс Porsche Konstruktionen Salzburg Ричард Атвуд / Ханс Геррман Watkins Glen 6 сағаттық J. W. Automotive Engineering Педро Родригес / Лео Киннунен Zeltweg 1000 км J. W. Automotive Engineering Жо Сифферт / Брайан Редман 1971 Buenos Aires 1000 км J. W. Automotive Engineering Жо Сифферт / Дерек Белл 24 сағаттық Дейтона J. W. Automotive Engineering Педро Родригес / Жакки Оливер Sebring 12 сағаттық Martini International Racing Team Вик Элфорд / Жерар Ларрусс Monza 1000 км J. W. Automotive Engineering Педро Родригес / Жакки Оливер Spa Francorchamps 1000 км J. W. Automotive Engineering Педро Родригес / Жакки Оливер 24 сағаттық Ле-Манс Martini International Racing Team Гис ван Леннеп / Хельмут Марко Zeltweg 1000 км J. W. Automotive Engineering Педро Родригес / Ричард Атвуд

Жеке өндіріс және жарыстың тарихы

1969–71 жылдары өндіріс 43 табиғи аспирациялық автомобильден (36 K, 5 LH және 2 Spyder) және 16 турбожылдамды автомобильдерден (13 917/10 және 3 917/30) тұрды, барлығы 59 917 дана. Төмендегі кестеде әрбір шассидің жарыс тарихы қысқаша баяндалған. Бірнеше жеңімпаздың әрбір жеңісі тізімделген, ал қалған жағдайларда әр шасси үшін ең жақсы нәтиже ғана көрсетілген. Шасси нөмірі Тарихы 917 001 Көрмелік автомобиль ретінде пайдаланылды. Көптеген жылдар бойы 1970 жылғы Ле-Ман жеңімпазы ретінде боялды. 2019 жылы бастапқы түріне келтірілді. 917 002 Porsche Systems Engineering командасы, 1969 жылғы Ле-Ман сынағында 1-орын (Rolf Stommelen). 1969 жылғы Спа 1000 км жарысында апатқа ұшырады (Udo Schutz, Gerhard Mitter), содан кейін сынақ машинасы ретінде пайдаланылды. Бұзылды. 917 003 Porsche Systems Engineering командасы, 1969 жылғы Ле-Ман сынағында 11-орын (Hans Herrmann/Rolf Stommelen). 1969 жылғы Спа 1000 км жарысында жаттығудан өтті (Jo Siffert, Brian Redman), бірақ жарысқа қатыспады. Содан кейін сынақ машинасы ретінде пайдаланылды. Бұзылды. 917 004 Porsche Systems Engineering командасы, 1969 жылғы Нюрбургринг 1000 км жарысында 8-орын (David Piper, Frank Gardner). 1970 жылғы Брэндс-Хатч 1000 км жарысында апатқа ұшыраған JW Automotive командасы (Brian Redman, Jo Siffert), 017 шассисін пайдаланып жөнделді. 004 шассисі Porsche-ке жөндеуге қайтарылды. 1992 жылы Bruce McCaw сатып алды. 917 005 John Woolfe Racing командасына сатылды. 1969 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысына Woolfe және Herbert Linge үшін қатысты. Вулфтың қаза болған апатынан кейін жойылды. VIN тақтасын Willi Kauhsen сатып алып, көшірме жасау үшін пайдаланды. 917 006 1969 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында Porsche Systems Engineering командасының қосалқы машинасы. Кейіннен сынақ машинасы ретінде пайдаланылды. Бұзылды. 917 007 1969 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында Porsche Systems Engineering командасы (Rolf Stommelen, Kurt Ahrens Jr.), апатқа ұшырады. Hans Georg Biermann сатып алып, 1970 жылғы Interserie жеңімпазы Jürgen Neuhaus жүргізді. 1970 жылғы Париж 1000 км жарысында апатқа ұшырады (Jürgen Neuhaus, Willi Kauhsen) және 917 Spyder ретінде қайта құрылды. 1971 жылғы Interserie жарысында Michel Weber жүргізді. 1974 жылы Hans Dieter Blatzheim сатып алды. 917 008 1969 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында Porsche Systems Engineering командасы (Vic Elford, Richard Attwood), апатқа ұшырады. JW Automotive командасы Zeltweg-те сынақтан өткізді; осы сынақта Kurz құйрығының тұжырымы прототиптелді. 2018 жылы S. A. M. Amstar сатып алды. 917 009 Karl Freiherr von Wendt басқаратын заводтық автомобиль. 1969 жылғы Австрияның 1000 км жарысында 1-орын (Jo Siffert, Kurt Ahrens Jr.). 1970 және 1971 жылдары JW Automotive командасымен қатысты, 1971 жылғы Себрингте 12 сағаттық жарыста 2-орын. Соңғы рет Charles Nearburg сатып алды. 917 010 David Piper-ге сатылды. 1969 жылғы Австрияның 1000 км жарысында 3-орын (Richard Attwood, Brian Redman). Piper 1969, 1970 және 1971 жылдары кеңінен жарнамалады. 1969 жылғы Kyalami 9 сағаттық жарыста 1-орын (David Piper, Richard Attwood). Әлі де Piper-дің меншігінде. 917 011 1970 жылғы Дейтонаның 24 сағаттық жарысында Porsche Konstruktionen командасы (Kurt Ahrens Jr., Vic Elford), апатқа ұшырады. Targa Florio үшін сынақ кезінде апатқа ұшырады. 917 012 Racing Team AAW командасына сатылды. 1970 жылы төзімділік және Interserie жарыстарында, кейде Martini Racing командасы ретінде қатысты. 1970 жылғы Швеция Гран-присінде 1-орын (Gijs van Lennep). 021-ді құрастыру үшін пайдаланылған бөлшектер. Кейін шасси сатылып, жолға шығатын машина ретінде жасалды. 2012 жылы Bobby Rahal сатып алды. 917 013 1970 жылы JW Automotive машинасы. 1970 жылғы Себрингте 12 сағаттық жарыста 4-орын (Pedro Rodriguez, Leo Kinnunen, Jo Siffert). Бұл машина 1970 жылы Стив Маккуин мен Джеки Стюарт үшін Ле-Манға қатысуға тіркелді, бірақ Маккуин сақтандыру ала алмағандықтан, тіркеу алынып тасталды. Solar Productions компаниясына сатылып, Le Mans фильміне пайдаланылды. Дэвид Пайпер түсірілім кезінде көлік апатына ұшырады. 034 шассисі кейін 013 деп аталды. Бұзылды. 917 014 1970 жылы JW Automotive машинасы. 1970 жылғы Спа 1000 км жарысында 1-орын (Jo Siffert, Brian Redman). 029 шассисі кейін 014 деп аталды. 014-тің тағдыры белгісіз. 917 015 1970 жылы JW Automotive машинасы. 1970 жылғы Дейтонаның 24 сағаттық жарысында 1-орын (Pedro Rodriguez, Leo Kinnunen, Brian Redman). Шасси нөмірі 035-ке ауыстырылды. Porsche компаниясы сақтап қалды. 917 016 1970 жылы JW Automotive машинасы. 1970 жылғы Брэндс-Хатч 1000 км, Монца 1000 км және Уоткинс-Глен 6 сағаттық жарыста 1-орын (Pedro Rodriguez, Leo Kinnunen, Brian Redman). 1971 жылы қосалқы машина. 1996 жылы Chris McAllister сатып алды. 917 017 1970 жылы JW Automotive машинасы. 004-ті қайта құру үшін пайдаланылды және сол ретінде белгіленді. 1971 жылғы Монцада 1000 км жарысында 2-орын (Derek Bell, Jo Siffert). 1990 жылы David Piper сатып алды. 917 018 Alex Soler Roig-ке сатылды және ол 1970 жылғы Испания спорттық автомобильдер чемпионатында жүргізді. 1975 жылы Chuck Stoddard сатып алды. 917 019 1970 жылы Porsche Audi машинасы. 1970 жылғы Уоткинс Глен 6 сағаттық жарыста 4-орын (Vic Elford, Denny Hulme). 1971 жылғы Martini Racing машинасы, кез келген жарыста апатқа ұшырады. 1998 жылы Revs институтына сатып алынды. 917 020 1970 жылы Porsche Konstruktionen машинасы, 1970 жылғы Брэндс-Хатч 1000 км жарысында 3-орын (Richard Attwood, Hans Herrmann). 1971 жылғы Martini Racing машинасы, 1971 жылғы Себрингте 12 сағаттық жарыста 1-орын (Vic Elford, Gerard Larrousse). 1999 жылы Symbolic Motors сатып алды. Martini Racing түсіне келтірілді. 917 021 Racing Team AAW командасына сатылды. 1970 жылғы Спа 1000 км жарысында 5-орын (Hans Laine, Gijs van Lennep). 1970 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында апатқа ұшырады (Gijs van Lennep, David Piper). 012-ні қайта құру үшін пайдаланылды. 917 022 Solar Productions компаниясына сатылды. 1971 жылы Willi Kauhsen сатып алып, Team Auto Usdau командасымен жарысты. 1971 жылғы Спа 1000 км жарысында 4-орын (Willi Kauhsen, Reinhold Joest). 2002 жылы Jerry Seinfeld сатып алды. 917 023 1970 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында Porsche Konstruktionen командасы 1-орын (Richard Attwood, Hans Herrmann). 1971 жылғы Martini Racing машинасы, 1971 жылғы Брэндс-Хатч 1000 км жарысында 9-орын (Gijs van Lennep, Gerard Larrousse). 2011 жылы Carlos Monteverde сатып алды. 917 024 1969 жылғы Спа 1000 км жарысында Porsche System Engineering командасы (Gerhard Mitter, Udo Schutz), апатқа ұшырады. JW Automotive командасы 1970 жылғы Ле-Ман сынағында 1-орын (Mike Hailwood, Brian Redman), содан кейін Jo Siffert-ке сатылды. Solar Productions компаниясына жалға берілді. 2017 жылы соңғы рет сатылды. 917 025 Jaime Ortiz Patino-ға сатылды. 1970 жылғы Interserie және 1971 жылғы WSC жарыстарында Zitro Racing баннері астында жарысты. 1971 жылғы Монца 1000 км жарысында 9-орын (Dominique Martin, Gerard Pillon). 1971 жылғы Бразилия кубогы жарыстары үшін Wilson Fittipaldi сатып алды. 1984 жылы Miles Collier сатып алды. 917 026 1970 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында JW Automotive машинасы, Mike Hailwood (Mike Hailwood, David Hobbs) апатқа ұшырады. 031 шассисін пайдаланып қайта құрылды, бірақ 026 идентификаторы сақталды. Кейін 026 Spyder ретінде қайта құрылды және 031 ретінде танылды. Ernst Kraus сатып алып, 1971 жылғы Interserie жарысында жүргізді. Jeff Hayes сатып алып, 1970 жылғы Ле-Ман спецификациясына келтірді. 917 027 917 PA прототипі. Жылдамдығы 16 қозғалтқышты сынау үшін модификацияланды. Porsche компаниясы сақтап қалды. 917 028 1969 жылғы Can Am чемпионатында 4-орын алған Porsche Audi Can Am машинасы. Vasek Polak 1971 жылдан 1973 жылға дейін Can Am жарыстарында жүргізді (Milt Minter (1971), Sam Posey (1972) және Steve Durst (1973)). Miles Collier сатып алды. 917 029 JW Automotive машинасының 014 шассисін қайта құру үшін пайдаланылған қосалқы шасси, сол ретінде танылды. 1971 жылғы Буэнос-Айрес 1000 км жарысында 1-орын (Derek Bell, Jo Siffert). 917 030 1971 жылғы Zeltweg 1000 км жарысында Martini Racing командасы (Helmut Marko, Gerard Larrousse), апатқа ұшырады. Содан кейін Porsche компаниясына қайтарылды және ABS сынақтары үшін пайдаланылды. 1975 жылы жолға шығатын машинаға айналдырылды және Count Gregorio Rossi di Montelera-ға сыйлық ретінде табыс етілді. Әлі де Росси отбасының меншігінде. 917 031 JW Automotive машинасының 026 шассисін жөндеу үшін пайдаланылған қосалқы шасси, сол ретінде танылды. 1970 жылғы Zeltweg 1000 км жарысында 1-орын (Jo Siffert, Brian Redman). 917 032 1970 жылы Derek Bell және Jo Siffert сынақтан өткізген қосалқы шасси. Willi Kauhsen сатып алып, қайта құрды. 917 033 Қосалқы шасси, пайдаланылмады. Әртүрлі иелерден өтіп, соңында Jean Claude Miloe сатып алды. 2000 жылы Raceline Feustel компаниясы қалпына келтірді. 917 034 JW Automotive машинасының 013 шассисін жөндеу үшін пайдаланылған қосалқы шасси, сол ретінде танылды. 1971 жылғы Дейтонаның 24 сағаттық жарысында және 1971 жылғы Монца 1000 км жарысында 1-орын (Pedro Rodriguez, Jackie Oliver) және 1971 жылғы Zeltweg 1000 км жарысында 1-орын (Richard Attwood, Pedro Rodriguez). 1974 жылы Mark Finburgh сатып алды. 917 035 JW Automotive машинасының 015 шассисін ауыстыру үшін пайдаланылған қосалқы шасси, сол ретінде танылды. 1971 жылғы Спа 1000 км жарысында 1-орын (Pedro Rodriguez, Jackie Oliver). 1985 жылы Gilles Bochand сатып алды. 917 036 Қозғалтқышсыз сатылған автомобиль. Жарысқа қатыспады. 1975 жылы Vasek Polak сатып алып, 2005 жылы қайта сатты. 917 037 Қосалқы шасси, 1970 жылдардың соңында Karosserie Baur компаниясы сатып алды. Шамамен...