Кіріспе

Англо-ирланд дипломаты және саясаткер

Генри Уэлсли, 1-ші Барон Коули (20 қаңтар 1773 – 27 сәуір 1847) – англо-ирланд дипломаты және саясаткер. Ол әскери және саясаткер, Веллингтонның 1-ші герцогының кіші інісі болды. Ол ең әйгілісі Пиреней соғысы кезінде Испаниядағы Ұлыбритания елшісі қызметін атқарғандығымен, онда ол ағасымен бірлесіп, Кадис кортесінің қолдауын алуға жұмыстанды. Оның кейінгі қызметтеріне Венадағы елшілік, онда ол Меттернихпен жұмыс істеді, және Людовик Филипп I билігі тұсында Франциядағы Ұлыбритания елшілігі кірді. Оның мансабы 1809-1812 жылдар аралығында Сыртқы істер министрі болған ағалары Артур және Ричард Уэлслидің мансабымен тығыз байланысты болды. 1809 жылы оның әйелі Шарлотта Генри Пейджетпен қашып кеткен кезде үлкен дауға қатысты, ал ол кейіннен ағасының басшылығымен Ватерлоо шайқасында кавалерия командирі болды.

Өмірбаян және білім

Уэлсли – Гаррет Уэлслидің, 1-ші Морнингтон графының бесінші және ең кіші ұлы, Энн Хилл Тревордың, Артур Хилл Тревордың үлкен қызы, 1-ші виконт Дунганнонның қызы, екі отбасы да ағылшын-ирланд тегінен шыққан. Ол Артур Уэлслидің, 1-ші Веллингтон герцогының, Ричард Уэлслидің, 1-ші Уэлсли маркизінің және Уильям Уэлсли Поулдың, 3-ші Морнингтон графының кіші інісі болды. Ол Итон және Брансвик герцогының сарайында білім алды. 1790 жылы 40-шы жаяу әскер полкіне прапорщик болып кірді.

Дипломатиялық мансап

Уэлслидің дипломатиялық мансабы 1791 жылы Гаагадағы британдық елшілікке атташе болып тағайындалғаннан бастау алды. Келесі жылы Стокгольмдегі уәкілдік хатшысы болды. 1791 жылы 1-ші аяқ гвардиясына ауысты, ал 1793 жылы лейтенант шеніне ие болды. 1794 жылы қарындасы Аннамен Лиссабоннан туған жеріне қайтып келе жатқанда француздықтар тарапынан тұтқындалды және террордың қызығында түрмеде қалды, тек 1795 жылы ғана қашып құтылды. Сол жылы Ирландияның Төменгі палатасына Трим округінен депутат болып сайланды. 1807 жылғы жалпы сайлауда ол Ұлыбритания парламентінің Төменгі палатасына Ирландиядағы Атлон округі және Англиядағы Ай округінен депутат болып сайланды. Ол Ай округін таңдады және 1809 жылға дейін орынды сақтап тұрды, содан кейін Чилтерн Хандредтерін алып отставкаға шықты. 1797 жылы Уэлсли лорд Малмсберидің хатшысы ретінде Лилльде француздықтармен бейбіт келісімдерді жүргізуге бағытталған сәтсіз миссиясына қатысты. Кейін сол жылы ол Үндістанға сапар шегіп, ағасы лорд Морнингтонның, жаңа генерал-губернатордың жеке хатшысы болды. Ол 1797 мен 1799 жылдар аралығында, сондай-ақ 1801 мен 1802 жылдар аралығында Үндістанда болды. Ол Майсур және Оуд мемлекеттерімен келісімдер жасасуда ағасына түрлі дипломатиялық міндеттерде көмектесті. 1802 жылы ол Еуропаға оралды, ал келесі жылы леди Шарлотта Кадоганға үйленді, одан үш ұл мен бір қызы болды. Бірақ 1809 жылы ол оны тастап, талантты кавалерия офицері лорд Пейджетпен қашып кетті. Олар 1810 жылы ажырасып кетті. Бастапқыда бұл оқиға Пейджеттің мансабына кері әсер еткенімен, ол кейін Веллингтонның ағасы Веллингтонның басшылығымен Пиреней кампаниясында қызмет ете алмады, бірақ Уотерлоо шайқасында Веллингтонның жанында көзге түсті. 1809 жылы Уэлсли Испанияға британдық елшісі болып тағайындалды. Оның үлкен ағасы, енді маркиз Уэлсли, Сыртқы істер министрі болды, ал ағасы Артур (енді виконт Веллингтон) Пиреней түбегіндегі ағылшын-португал күштерінің қолбасшысы болды. Үш бауырлас Пенисула кампаниясының табысқа жетуіне көмектесті, ал 1812 жылы Уэлсли рыцарь атағын алды. Ол 1821 жылға дейін Испаниядағы елші болып қалды, бірақ Солсбери маркизінің қызы леди Джорджиана Сесилге тағы да үйленуге уақыт тапты. 1823 жылы Уэлсли Австрия елшісі болды және 1831 жылға дейін сонда қызмет етті. Ол Сыртқы істер министрі Джордж Кэннингпен жақын қарым-қатынаста болғанымен, Кэннингтің оның қызметін бағаламағанын, оны тым кешірімді санағанын сезінді. 1828 жылдың қаңтар айында Уэлсли Сомерсет графтығындағы Уэлсли бароны атанды, бұл оның ағасы Веллингтонның премьер-министр лорд Годеричке тигізген ықпалының нәтижесі болды. Оның соңғы дипломатиялық қызметі Парижде болды, онда ол 1835 және 1841-1846 жылдары Роберт Пиль үкіметтері кезінде Франциядағы британдық елшісі болып қызмет етті. 1846 жылы Коули зейнеткерлікке шықты, бірақ Парижде қалды, келесі жылы қайтыс болды.

Отбасы

Каули 1803 жылы Чарльз Кадоганның қызы, леди Шарлоттаға үйленді, бірақ ол Генри Пейджетпен – кейін Англесидің 1-маркизі – қашып кеткеннен кейін 1810 жылы олар ажырасты. Кейін ол Солсбери маркизінің қызы, леди Джорджан Сесилге қайта үйленді. Оның үлкен ұлы, Генри Ричард Чарльз Уэлсли, әкесінің жолын жалғап, дипломат болып жұмыс істеді, 15 жыл бойы Париж елшілігін басқарды және ақырында граф Коули атағын алды. Тағы бір ұлы, Джеральд Валериан Уэлсли, Виндзор соборының деканы болды. Оның екінші ұлы Уильям Корольдік теңіз күштерінде капитан болды.