Кіріспе

Ирандық ғалым және саясаткер Захра Рахнавард (زهرا رهنورد; туған аты Зорех Каземи; 19 тамыз 1945) – ирандық ғалым, суретші және саясаткер. Рахнавард – университет профессоры, суретші және зиялы, 2011 жылдың ақпанынан 2018 жылдың мамырына дейін үй қамауында болды. 2009 жылы "Foreign Policy" журналы оны әлемдегі ең көрнекті ойшылдардың бірі деп атады. Ол Иранның бұрынғы премьер-министрі Мир Хусейн Мусавидің әйелі. Оның жұмысының бір бөлігінде ол ерлердің де әйелдер сияқты хиджаб заңдарын құрметтеуі қажеттігін айтады, сондай-ақ Таяу Шығыстағы әйелдер құқықтары үшін белсенді түрде күреседі.

Ерте өмір

Рахнавард Иранның Буруджерд қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Хадж Фатхали шиит және коммунистерге қарсы болған. Иранда шиит дін басыларының жиыны туралы естіген соң, Хадж Фатхали Маркази облысының Хомейне қаласына көшіп, сол жерде Захра өсті. Захра Рахнавард Тегеран университетінде өнер және архитектура салалары бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін алды. Ол сондай-ақ Ислам Азад университетінде саяси ғылымдар бойынша магистр және доктор ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алған.

Мансап

Рахнавард шахқа қарсы ерте төңкерісшілердің бірі болды. Шахтың соңғы жылдарында ол диссидент исламшыл көшбасшы Әли Шариатимен жақын байланыста болды. Рахнавард бұрынғы президент Рухани және Мир Хосейн Мусавипен бірге революциядан кейін көп ұзамай күшіне енген міндетті хиджабты ұсынды және оны енгізуді бастады. Рахнавард 1998-2006 жылдары Тегерандағы Альзахра университетінің ректоры болды және бұрынғы Иран президенті Мохаммад Хатамидің саяси кеңесшісі қызметін атқарды. Рахнавард 1979 жылғы Иран төңкерісінен бері университет ректоры болып тағайындалған алғашқы ирандық әйел атанды. Осы лауазымға оны ғылым, зерттеу және технология министрі Мұстафа Моин ұсынды. 2005 жылы президент Махмуд Ахмадинежадтың сайлануынан және үкіметтен реформаторлардың ығыстырылуынан кейін, Рахнавард 2006 жылы Аль-Захра университетінің ректоры лауазымынан босатылды (немесе өзі отставкаға шықты), оның орнына Махбубе Мобашери тағайындалды. 1989 жылы құрылған Әйелдердің әлеуметтік және мәдени кеңесінің басшысы ретінде Рахнавард түрлі әлеуметтік мәселелерді зерттейтін жеті үкіметтік комитетте әйелдердің тең өкілдігін қамтамасыз етуге шақырды және үкіметтің әйелдерге Құран бойынша тиесілі деп санайтын заңды әлеуметтік және азаматтық құқықтарын бермеуіне ашық сын айтты. Ол күйеуі Мир Хосейн Мусавидің 2009 жылғы президенттік сайлау кампаниясының белсенді мүшесі болды. Қазір ол "Үміттің жасыл жолы" қозғалысының мүшесі және оппозиция көшбасшыларының бірі. Рахнавард 15 кітаптың авторы.

Жеке өмір

Рахнавард – Иранның бұрынғы премьер-министрі Мир Хосейн Мусавидің әйелі, олардың үш қызы болған: Кокаб, Наргеш және Захра. Олар 1969 жылдың 18 қыркүйегінде үйленді. Қазіргі таңда олар үй қамауында отыр.