Кіріспе

Британдық әскер офицері, зерттеуші және орнитолог (1873–1910)

Лейтенант Бойд Александр (16 қаңтар 1873 – 2 сәуір 1910) – британдық әскердегі ағылшын офицері, сондай-ақ зерттеуші және орнитолог.

Ерте өмір

Бойд – подполковник Бойд Фрэнсис Александрдың тұңғыш ұлы (екі інісі бар, олардың бірі – егіз). Анасының тарапынан ол Калькуттадағы «Great Eastern» қонақ үйін құрған Дэвид Уилсонның немересі болды. Ол Кент графтығындағы Кранбрук қаласындағы Свифтс Паркте дүниеге келді және Радли мен Сандхерстте білім алды. Александр атқыштар бригадасының (Принц-консорттың өз) милициялық батальонына офицер болып тағайындалды, ал 1900 жылдың қазан айында осы полктің қатардағы батальонына өтті. 1902 жылдың 22 қаңтарында лейтенант шеніне көтерілді. 1902 жылы ол Голд-Кост колониясына сапар шегіп, ондағы құстарды орнитологиялық тұрғыдан зерттеді, ал сол жылдың қыркүйек айында Боньин аралдарына құс фаунасын зерттеу үшін аттанды.

Африка экспедициясы

Лейтенант Александр Африканы Нігерден Нілге дейін саяхаттап, Чад алабын зерттеу экспедициясының мүшесі болды. Александрмен бірге оның інісі Клод, капитан Г. Б. Гослинг және португалдық коллекционер Хосе Лопес болды. 1904 жылдың ақпан айында олар Нигер өзенінің сағасынан шығып, өзен ағысымен Локоджаға қарай жолға шықты. Клод қазан айында Мерчисон тауларын зерттегеннен кейін ішек ауруынан қайтыс болды. Бойд пен Гослинг Чад көлі маңындағы аймақты зерттеді. Гослинг 1906 жылдың маусым айында Ниангарада қара су ауруынан қайтыс болды. Содан кейін Бойд Кибали өзенімен сол жылдың соңында Нілге жетіп, 1907 жылдың ақпан айында Англияға оралды. Александрдың «Нигерден Нілге дейін» атты еңбегі сол жылы жарық көрді. 1908 жылы ол «Нигерден Нілге дейінгі Африканы аралап үш жылдық сапары үшін» Корольдік географиялық қоғамның негізін қалаушысының медалімен марапатталды. Ол Виллкокстың балқұмызшысын 1901 жылы Вольта өзені бойындағы экспедициясы кезінде алған нұсқасы негізінде сипаттады. Оның Чад көліне деген құштарлығы соншалық болды, ол және оның егіз інісі Роберт үйлерінің жанында Чад көлінің кішкентай көшірмесін жасатты. 1909 жылы Александр мен Лопес Африкаға қайта оралды. Олар Клодтың Борнудағы Майфонидегі қабірін зиярат етіп, содан кейін Уадайға бет бұрды. Бойд Уадайдың астанасы Абешеден 113 шақырым (70 миль) солтүстіктегі Ньери маңында жергілікті тұрғындармен туған жанжал кезінде қаза тапты. Оның денесі француз әскерлерімен табылып, Майфониде ағасының қасына жерленді. Ол экспедицияға аттанғанға дейін Олив МакЛеодқа ұсыныс жасаған еді; ол оның шалқары қабірін аралау үшін сапар жасады.

Мұра

Кранбруктағы Сент-Данстан шіркеуінде Уильям Роберт Колтон жасаған Бойд пен Клод Александрға арналған алебастр ескерткіш орналасқан. Александрдың медальдары Корольдік жасыл жакеттер (атқыштар) мұражайында сақталады.