Кіріспе
1960 жылдардағы ядролық қаруланған НАТО әскери кемелерінің ұсынысы. Көпжақты күш (MLF) – халықаралық НАТО қызметкерлерімен толықталған және бірнеше ядролық қаруланған Polaris баллистикалық зымырандарымен жабдықталған баллистикалық зымырандық су асты мекемелері мен әскери кемелерден тұратын флот құру жөніндегі американдық ұсыныс. Оның мақсаты – Суық соғыс кезеңінде Батыс Еуропаны кеңестік қатерлерден ядролық қорғау, сондай-ақ АҚШ-тан өзге НАТО мүшелеріне ядролық соғысқа қатысу мүмкіндігін беру еді. Бұл ұсынысты Эйзенхауэр, Кеннеди және Джонсон әкімшіліктері көтерді. Ұлыбритания бұған қарсы болды және 1960 жылдардың ортасында қолдауын жойды. Ол ешқашан қабылданбады.
The Multilateral Force (MLF) was an American proposal to produce a fleet of ballistic missile submarines and warships, each crewed by international NATO personnel, and armed with multiple nuclear armed Polaris ballistic missiles. Its mission would be a nuclear defence of Western Europe against Soviet threats in the Cold War while allowing NATO members besides the U. S. to play a role in nuclear warfare. The proposal was floated by the Eisenhower, Kennedy, and Johnson administrations. It was opposed by Britain and faded out in the mid 1960s. It was never adopted.
Тарих
Бұл ұсыныс НАТО елдерінің Еуропаның ядролық қорғанысы ядролық қарудың басым бөлігін иеленетін америкалықтарға тәуелді екендігіне қатысты шағымдарынан туындады. Ұсынылған әскери кемелер флоты өздерінің ұлттық тулары астында тәуелсіз күштердің жиынтығына қарағанда, НАТО қолбасшылығымен басқарылып, толықтырылатын болар еді. Осылайша, басқа НАТО елдеріне Еуропа қорғанысына белсенді қатысу мүмкіндігі берілді. Күштің бір бөлігі ретінде су үсті кемелерін пайдалану идеясы Еуропада сынға ұшырады, олар су үсті кемелерінің шабуылға осал екенін, ал толыққанды су асты кемелерін жою қиын болады деп санайтын. Президент Кеннеди тек су асты кемелерін пайдалану күштің АҚШ-тың бақылауын азайту мақсатына қайшы келеді деп мәлімдеді, себебі Америка Құрама Штаттары қажетті сандағы су асты кемелерін салуға және олардың экипаждарын даярлауға қабілетті басты держава еді. Кеннеди, су үсті кемелерін қосу Еуропаның құрылыс және оқыту салаларындағы қатысуын арттырады деп атап өтті, сондай-ақ ядролық қаруланған бүкіл Еуропа флотын олардың біреуі қарсы шабуыл жасамас бұрын жою мүмкін емес деген пікірді жоққа шығарды. Ақыр соңында, америкалық және еуропалық тараптардың базалық стратегиялар мен қаржыландыру мәселелеріндегі келіспеушіліктеріне байланысты бұл ұсыныс сәтсіз аяқталды. Италиялық крейсер «Джузеппе Гарибальди» Polaris зымырандары үшін төрт ұңғымамен қайта жабдықталды. Ұшыру сынақтары сәтті өткеніне қарамастан, АҚШ MLF жобасын іске асырмады. Оның орнына Италия үкіметі «Альфа» деп аталған сәтті зымыранмен ұлттық ядролық қарулар бағдарламасын әзірлеуге кірісті, бірақ Италияның Ядролық қаруды таратпау шартын ратификациялауымен ресми түрде тоқтатылды. Батыс Германияның көпжақты күшке қатысу перспективасын Том Лерер "MLF Lullaby" сатирикалық әнінде қысымға алды.
Клод В. Рикеттс кемесідегі ҰҚК эксперименті
1964 жылдың маусымынан 1965 жылдың соңына дейін Клод В. Рикеттс жоспарланған MLF үшін аралас құрамдағы экспериментке қатысты. Оның экипажы 10 офицер мен 164 теңізшінен тұрды, ал қалған бөлігі (әдетте 24 офицер мен 330 сарбаз) Батыс Германия, Италия, Грекия, Ұлыбритания, Нидерланды және Түркиядан келген теңізшілермен толықтырылды. MLF ешқашан құрылмаса да, Әскери-теңіз күштерінің хатшысы Пол Ницце Клод В. Рикеттс кемесіндегі жобаның сәтті аяқталғанын мәлімдеді.