Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Зернез – Швейцарияның Граубюнден кантонындағы Енджиадина Басса/Валь Мюстаир аймағындағы ауыл және муниципалитет. 2015 жылдың 1 қаңтарында Лавин және Суш муниципалитеттері Зернез муниципалитетімен біріктірілді. Зернез – аймақтық жол желісінің маңызды торабы, сол арқылы Жоғарғы Энгадинге және Италияға, Төменгі Энгадинге және Австрияға, Фуорн өткелімен Валь Мюстайрге және Флюела өткелімен жолдар салады. Зернез – Швейцария ұлттық паркіне (романш тілінде: Parc Naziunal) келушілердің орталығы.
Zernez is a village and a municipality in the Engiadina Bassa/Val Müstair Region in the Swiss canton of Graubünden. On 1 January 2015 the former municipalities of Lavin and Susch merged into the municipality of Zernez. Zernez is a major node in the regional road network, with roads leading into the Upper Engadine and towards Italy, the Lower Engadine and towards Austria, over the Fuorn Pass into the Val Mustair and over the Flüela Pass. Zernez is the center for visitors of the Swiss National Park (Romansh: Parc Naziunal).
Тарих
Зернез алғаш рет 1131 жылы Гумпо де Эрнесе деп аталады. 1161-64 жылдары ол Zarnetz деп аталған, бірақ екі дерек те 1365 жылғы құжаттың көшірмесінде кездеседі. 2017 жылға дейін муниципалитет Инн ауданының Сур Тасна кіші ауданында орналасқан, ал 2017 жылдан кейін Энгиадина Басса/Валь Мюстайр аймағының құрамына кірді. Ол Офен өткелі арқылы Енгадинге қарай созылған жол бойында орналасқан. Зернез ауылы мен Брайль бөлігінен тұрады. Лай да Ова Спин – Шпол өзеніндегі теңдестіруші су қоймасы. Ол Төменгі Энгадин аңғарының жоғарғы бөлігінде орналасқан (романш тілінде: Engiadina Bassa). Ол Rhätische Bahn теміржол желісімен байланысты және белгілі бір биіктікте орналасқан. Зернезде Шпол өзені Инн өзеніне (романш тілінде: En) құяды.
Zernez is first mentioned in 1131 as Gumpo de Ernece. In 1161 64 it was mentioned as Zarnetz though both references are found in a copy of the document from 1365. Until 2017 the municipality was located in the Sur Tasna sub district of the Inn district, after 2017 it was part of the Engiadina Bassa/Val Müstair Region. It is located along the Ofen Pass road into the Engadine. It consists of the village of Zernez and the section of Brail. Lai da Ova Spin is a compensation reservoir on the river Spöl. It is located in the upper areas of the Lower Engadine valley (Romansh: Engiadina Bassa). It is located at an elevation of and is connected to the railway network of the Rhätische Bahn. In Zernez, the stream Spöl empties into the Inn (Romansh: En).
Климат
Зернезде жылына орташа есеппен 102,7 күн жаңбыр жауады және орташа есеппен жауын-шашын түседі. Ең ылғалды ай - тамыз, бұл уақытта Зернезде орташа есеппен жауын-шашын мөлшері 7 миллиметр. Бұл айда жауын-шашын орташа есеппен 11,4 күн байқалады. Жылдың ең құрғақ айы - ақпан, орташа жауын-шашын мөлшері 11,4 күнге дейін жетеді.
Zernez has an average of 102.7 days of rain per year and on average receives of precipitation. The wettest month is August during which time Zernez receives an average of of precipitation. During this month there is precipitation for an average of 11.4 days. The driest month of the year is February with an average of of precipitation over 11.4 days.
Халық саны
2013 жылы Зернездің халқы, 18,6% -ы шетелдік азаматтарды құрайды. Соңғы 3 жылда (2010-2013) халық саны 1,14% өсті. 2013 жылы муниципалитеттегі туыс көрсеткіші мың тұрғынға 8,7, ал өлім көрсеткіші 6,9 болды. 2012 жылы мың тұрғынға шаққанда 5,22 жаңа тұрғын үй салынды. 2014 жылы муниципалитеттегі бос тұрғын үйлердің үлесі 4,03% құрады.
Zernez has a population of as of 2013, 18.6% of the population are resident foreign nationals. Over the last 3 years (2010 2013) the population has changed at a rate of 1.14%. The birth rate in the municipality, in 2013, was 8.7 while the death rate was 6.9 per thousand residents. In 2012 the rate of construction of new housing units per 1000 residents was 5.22. The vacancy rate for the municipality, in 2014, was 4.03%.
Тілдер
Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәліметтер бойынша) (Рето)романш тілінде сөйлейді (61,1%), екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (31,3%), ал үшінші орында – итальян тілі (4,4%) тұр.
Most of the population (as of 2000) speaks (Rhaeto )Romansh (61.1%), with German being second most common (31.3%) and Italian being third ( 4.4%).
Саясат
2011 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, оған дауыс бергендердің 45,8% осы партияны қолдады. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: БДП (25,6%), СП (9,6%) және ФДП (8,0%). Федералды сайлауда барлығы 443 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 58,2% құрады. 2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, ол дауыс берушілердің 45,9% қолдауын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: SPS (23,4%), ФДП (20,6%) және CVP (7,2%).
In the 2011 federal election the most popular party was the SVP with 45.8% of the vote. The next three most popular parties were the BDP (25.6%), the SP (9.6%) and the FDP (8.0%). In the federal election, a total of 443 votes were cast, and the voter turnout was 58.2%. In the 2007 federal election the most popular party was the SVP which received 45.9% of the vote. The next three most popular parties were the SPS (23.4%), the FDP (20.6%) and the CVP (7.2%).
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Тасталған Гонда ауылы, Зернездегі реформатор шіркеуі, Вильденберг сарайы (Вильденберг қамалы), Беццола сарайы және Рихтштетте / Гальген Фурча ұлттық маңызы бар Швейцария мұрасы ескерткіштері ретінде тізілген. Шіркеу алғаш рет 1367 жылы салынған. 1553 жылы Зернез қаласына протестанттық реформация келген кезде шіркеутегі барлық мүсіндер мен суреттер алынып тасталды. Содан кейін, 1609 жылы ескі шіркеудің орнына жаңа барокко стиліндегі ғимарат салынды, бірақ ескі шіркеудің роман стиліндегі қоңырау мұнарасы сақталды. Сарай 12 ғасырда салынған, бірақ кейіннен барокко стилінде қайта жаңартылған. 1956 жылдан бері ол қала әкімдігі ретінде пайдаланылуда.
The abandoned village of Gonda, the Reformed Church in Zernez, the Schloss Wildenberg (Wildenberg Castle), the Palazzo Bezzola and the Richtstätte/Galgen Fuorcha are listed as Swiss heritage sites of national significance. The church was first built in 1367. When the Protestant Reformation entered Zernez in 1553, the church was stripped of all the statues and paintings. Then, in 1609 the old church was replaced with a new baroque building, though the romanesque bell tower of the old church was retained. The castle was built in the 12th Century but was rebuilt into a baroque castle later. Since 1956 it has served as the town hall.
Басқа көрікті жерлер
Ұлттық маңызы бар төрт швейцариялық мұралық нысаннан басқа, Зернезде тағы бірнеше атақты орындар бар. Оларға Санкт-Себастьяннің готикалық католик шіркеуі, Морентурм, Швейцария ұлттық паркі мен саябақ үйі, Ла-Серраның қираған мұнарасы және Брайльдегі ортағасырлық реформатор шіркеуі кіреді. Реформациядан кейін Санкт-Себастьян шіркеуі католик шіркеуі ретінде пайдаланылмады. 1952 жылы ол қайтадан шіркеу ретінде қолданысқа енгізілді. Морентурм – ауылдағы ортағасырлық мұнаралы үй. 2009 жылғы мәлімет бойынша, Швейцария ұлттық паркі – Швейцариядағы жалғыз ұлттық парк. Оның ауданы 54,5 км² және ол елдегі ең үлкен қорғалатын аймақ. Бұл 1914 жылдың 1 тамызында құрылған, Еуропадағы ең көне ұлттық парктердің бірі. Зернездегі Ұлттық парк үйі – ұлттық парк мұражайы. Ла-Серра мұнарасы 13 немесе 14 ғасырда салынған, алайда ол 1495 жылғы Швабия соғысынан бұрын салынған болуы мүмкін. Бюнднер Виррен (немесе Лигалардың шатасуы) кезінде ол нығайтылып, Шауенштейннен келген әскер полкі орналастырылды. Шатасу аяқталғаннан кейін мұнара тасталып, уақыт өте келе құлдырап кетті. 1996-1998 жылдары ол жөнделіп, нығайтылды.
In addition to the four Swiss Heritage Sites of National Significance, Zernez has several other notable sites. These include the gothic catholic chapel of St. Sebastian, the Morenturm, the Swiss National Park and park house, the abandoned tower of La Serra and in Brail, a medieval Reformed church. The chapel of St. Sebastian stopped being used as a catholic chapel following the Reformation. In 1952 it was put back into service as a chapel. The Morenturm is a medieval tower house in the village. The Swiss National Park, as of 2009, is the only National Park in Switzerland. It has an area of and is the largest protected area of the country. It was one of the earliest national parks in Europe, being founded on 1 August 1914. The Nationalparkhaus in Zernez is a museum for the National Park. The tower of La Serra was built either in the 13th or 14th Century, though it could have been built as late as just before the Swabian War in 1495. During the Bündner Wirren (or Confusion of the Leagues) it was reinforced and a regiment from Schauenstein was stationed there. After the Confusion, it was abandoned and fell into disrepair. In 1996–98 it was repaired and reinforced.
Көлік
Қалалық округте төрт теміржол станциясы бар: , , және . Барлығы төрт станция Bever–Scuol Tarasp желісінде орналасқан және олар тұрақты қатынайтын , , , және қалаларымен байланысты.
The municipality has four railway stations: , , , and All four are located on the Bever–Scuol Tarasp line and between them have with regular service to , , , , and .