Антохий II Теос (б.з.д. 286-246) – Салевкид әулетінің грек патшасы. Билігі кезінде империяны сақтап тұрды, бірақ әйелін ауыстыруы мұрагерлік күреске әкелді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Селевкидтер империясының патшасы, б.з.д. 261–246 жж.
King of the Seleucid Empire, 261–246 BC
Антиох II Тео (;, б.з.д. 286 – б.з.д. 246 шілдесі) – эллинистік Селевкидтер империясының грек патшасы, б.з.д. 261-ден 246 жылға дейін билеген. Ол б.з.д. 262–261 жылдары қыста әкесі Антиох I Сотерден тақ мұрагерлік етті. Антиох I мен Димитрий Полиоркеттің қызы, принцесса Стратониканың кіші ұлы болды. Антиох II – өмірінде Селевкидтер империясын тұтас сақтап қалуға үлкен жетістіктерге жеткен күшті тұлға. Алайда, оның бірінші әйелі Лаодикияны айырбастап, Птолемей ханшайымы Береникаға үйлену туралы шешімі, бейбіт келісімнің бір бөлігі ретінде, оның өлімінен кейін империяның негізін шайқап, аумақтық үлкен шығындарға әкелетін мұрагерлік күреске себеп болды.
Antiochus II Theos (, ; 286 – July 246 BC) was a Greek king of the Hellenistic Seleucid Empire who reigned from 261 to 246 BC. He succeeded his father Antiochus I Soter in the winter of 262–61 BC. He was the younger son of Antiochus I and princess Stratonice, the daughter of Demetrius Poliorcetes. Antiochus II was a forceful personality who in his lifetime largely succeeded to hold the sprawling Seleucid realm intact. However his fateful decision to repudiate his first wife Laodice and marry a Ptolemaic princess Berenice as part of a peace treaty led to a succession struggle after his death that would shake the empire's foundations and cause large territorial losses.
Ерте өмір
Антиох II Антиох I Сотер мен оның әйгілі патшайымы Стратониканың кіші ұлы болды. Антиохтың бастапқыда таққа мұрагер болуы күтілмеген, бірақ 267 ж.б. әкесі ағасы Селевкті бүлік жасады деген айыппен өлім жазасына кесті.
Antiochus II was the younger son of Antiochus I Soter and his famous queen Stratonice. Antiochus was initially not expected to inherit the throne, but in 267 BC his father had his elder brother Seleucus executed on charges of rebellion.
Билік
Ол Птолемейлік Мысырмен тұрақты шиеленісті мұра етті және көп ұзамай Антигонидтер әулетінің Антигон II-імен одақтасып, Екінші Сирия соғысын бастады. Соғыс негізінен Кіші Азияның жағалауында жүріп, Кіші Азиядағы ұсақ деспоттар мен тыныштанбайтын қала мемлекеттерінің үнемі құйрық сүйреуімен араласты. Антиох II Кіші Азияда біраз табысқа жетіп, Милет пен Ефесті басып алып, Эгей теңізіне тікелей қол жеткізді. Соғыс кезінде ол Тимархты өлтірген Милесиялықтарға «Теос» (грекше: Θεός, «Құдай») атағын берді. Шамамен сол уақытта Антиох II Тракияда бекініп қалуға тырысты, бірақ бұл туралы толық мәлімет жоқ, ал Византия қаласындағы монета қазу орыншасы оның атынан қысқа мерзімге монеталар шығарды. Соғыс Жерорта теңізінің шығысындағы күш тепе-теңдігіне елеулі өзгеріс әкелмеді. Әсіресе Селевкидтер империясы мен Птолемей патшалығы арасындағы даулы аймақ болған Коэле Сириясы Птолемейлердің қолында берік қалды. Б.з.д. 257 жылы Птолемейлік перғауын Птолемей II Филадельф тіпті Селевкидтер бақылауындағы Сирияның бір бөлігін басып алды, бірақ бұл шабуылдың нәтижесі белгісіз. 253 жылы Антигонидтердің көтерілістерден соң соғыстан шығарылуымен Антиох II Птолемей II-мен бейбіт келісімге келді. Келісімнің шарты бойынша Антиох II Лаодикиядан ажырасып, Птолемей II-нің қызы Береникаға үйленді, олардың одағынан туған балалар Селевкид тағына мұрагер болады деп келісілді. Лаодикияға ажырасу шарты бойынша лайықты қаражат берілді. Антиох II оған Анатолияның әр жеріндегі жерлерді иелік етіп беру туралы жарлықтар шығарды, олар жазуларда сақталған; мысалы, Хеллеспонттағы кең иеліктер, Цизикус, Илион және Кария маңындағы мүліктер. Сардис жазуында оның жер иеліктері патшалыққа тиесілі деп есептелуі керек еді. Лаодикия өте күшті және саяси ықпалды тұлға болып қала берді және қайтадан патшайым болу үшін түрлі құйрық сүйреулерді жалғастырды. Б.з.д. 246 жылы, мүмкін Птолемей II-нің қайтысы туралы хабарды естігенде, Антиох II Береника мен олардың шағатай ұлы Антиохты Антиохияда қалдырып, Кіші Азиядағы Лаодикиямен бірге өмір сүруге кетті. Дер кезінде мұрагерлік күресі басталды. Береника Антиохияны бақылауда ұстап, бастапқыда үстемдік танытты, бірақ оның ұлы Антиох шағатай болатын. Осы уақытта Лаодикия өзінің үлкен ұлы Селевкті Селевк II патша деп жариялап, Кіші Азиядан көшіп келді, Антиох II өлім төсегінде бұрынғы шешімін өзгертіп, Селевкті мұрагер етіп тағайындағанын мәлімдеді.
He inherited lasting tensions with Ptolemaic Egypt and soon initiated the Second Syrian War in alliance with Antigonus II of the Antigonid dynasty. The war was largely fought along the coasts of Asia Minor and conflated with the constant intrigues of petty despots and restless city states in Asia Minor. Antiochus II made some gains in Asia Minor and acquired direct access to Aegean Sea by capturing Miletus and Ephesus. During the war he assumed the title Theos (Greek: Θεός, "God"), being such to the Milesians in slaying the tyrant Timarchus. At around the same time Antiochus II also made some attempt to get a footing in Thrace which details are largely unknown and a mint in the city of Byzantium briefly issued coins in his name. In the end the war did little to alter the general balance of power in the Eastern Mediterranean. Coele Syria in particular, the main disputed territory between the Seleucid empire and the Ptolemaic Kingdom, remained firmly in the hands of the Ptolemies. In 257 BC, the Ptolemaic pharaoh Ptolemy II Philadelphus even invaded the Seleucid held part of Syria, though the outcome of this invasion is unknown. In 253 BC, with his Antigonid allies knocked out of the war by rebellions, Antiochus II made peace with Ptolemy II. As part of the settlement, Antiochus II divorced Laodice and married Ptolemy II's daughter Berenice, with the understanding that any children born from their union would inherit the Seleucid throne. Laodice was well provided for in the divorce arrangement. Antiochus II gave her various land grants throughout Anatolia which are known through inscriptions; such as large estates in the Hellespont, other properties near Cyzicus, Ilion and in Caria. According to a royal record at Sardis, her land titles were to be treated as in royal possession. Laodice remained a very powerful and political influential figure and continued numerous intrigues to become queen again. By 246 BC, possibly at the news of Ptolemy II's death, Antiochus II had left Berenice and their infant son Antiochus in Antioch to live again with Laodice in Asia Minor. A succession struggle erupted almost immediately. Berenice initially had the advantage by holding Antioch but her son Antiochus was but an infant. Meanwhile, Laodice proclaimed her eldest son Seleucus as king Seleucus II and moved in from Asia Minor, claiming that on his deathbed Antiochus II reversed his earlier decision and named Seleucus as his successor.
Шығыс мәселелері
Антиох II-нің Шығыс Жоғарғы Сатрапияларындағы, мысалы Медия, Парфия, Бактрия немесе Персия сияқты аймақтардағы қызметі туралы өте аз мәлімет белгілі. Антиох II негізгі назарын Шығыс Жерорта теңізіндегі қақтығыстарға және отбасылық мәселелерге аударғандықтан, Диодот және Андрагор сияқты тәуелсіздікке бейім адамдарды сол аймаққа сатраптар етіп тағайындаған секілді. Осы екі тағайындаманың нәтижесінде тәуелсіз Греко-Бактрия патшалығы мен Парфян империясы құрылды. Сонымен қатар, Антиох II-нің әкесімен салыстырғанда Бактриядағы монеталарының саны айтарлықтай азайды, бұл ғылыми еңбектерде әртүрлі жорылымдарға түсіндірілді. Антиох II-нің өмір сүру кезеңінде амбициялы сатраптар оның қатысуынсыздығынан пайдаланып, тәуелсіздік жарияламастан орталық үкіметпен байланыстарын біртіндеп әлсіретіп, күш алған болуы мүмкін деген пікірлер айтылды. Дегенмен, эллинистік дәуірде танымал патшаның қазадан кейінгі монета шығаруы кең таралған практика болған, сондықтан Антиох II өзін және әулетін заңдастыру үшін жартылай соғд әкесінің атынан монеталар шығарған болуы мүмкін.
Very little is known about any Antiochus II's activities in regards to the eastern Upper Satrapies such as Media, Parthia, Bactria or Persis. Chiefly preoccupied with conflicts in the Eastern Mediterranean and with family issues, Antiochus II seems to resorted to appointing independent minded men such like Diodotus and Andragoras as satraps in the area. These two appointments eventually resulted in the creation of the independent Greco Bactrian Kingdom and the Parthian Empire respectively. There is also a marked decline in quantity of Antiochus II's coinage in Bactria when compared to that of his father, which had been interpreted variously in scholarship. It has been claimed that ambitious satraps may have taken advantage of Antiochus II's absenteeism to gradually weaken their ties with the central government even in Antiochus II's lifetime without outwardly proclaiming independence. However, posthumous coinage of a popular king was a relatively common practice in the Hellenistic Age and Antiochus II may have minted coins in the name of his half Sogdian father in order to legitimize both himself and his dynasty.