Антих III Ұлы – Селевкид әулетінің 6-шы билеушісі (б.з.д. 223-187). Сирия мен Батыс Азияны басқарған, әскери жеңістер арқылы империяны кеңейткен. Тарих, патшалар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Селевкидтер империясының 6-шы билеушісі (б.з.д. 222–187)
6th ruler of the Seleucid Empire (r. 222–187 BC)
Ұлы Антиох III (;; б.з.д. 241 – 187 ж.) – грек елдік патша және Селевкидтер империясының 6-шы билеушісі, б.з.д. 223-тен 187-ге дейін билеген. Ол б.з.д. 3 ғасырдың аяғында Сирия аймағын және Батыс Азияның көп бөлігін биледі. 223 жылы сәуір/маусым айларында он сегіз жасында таққа отырды, Птолемей патшалығына қарсы алғашқы науқандары сәтсіз аяқталды, бірақ келесі жылдары Антиох бірнеше әскери жеңіске жетіп, империяның аумағын едәуір кеңейтті. Оның дәстүрлі атағы – Ұлы, ол өзіне алған лақап атын көрсетеді. Ол сонымен қатар парсы патшаларының дәстүрлі атағы – Базилеус Мегас (грекше «Ұлы патша») атағын алды. Әскери тұрғыдан белсенді билеуші Антиох Селевкидтер империясының көп бөлігін қайта құрды, бірақ билігінің соңында Римге қарсы соғыста ауыр жеңіліске ұшырады. Өзін «Рим үстемдігіне қарсы грек бостандығының чемпионы» деп жариялаған Антиох III б.з.д. 192 жылдың күзінде материктік Грекияда басталып, Рим Республикасына қарсы төрт жылдық соғыс жүргізді, бірақ Магнезия шайқасында шешулі жеңіліске ұшырады. Ол үш жылдан кейін шығыстағы жорыс кезінде қайтыс болды.
Antiochus III the Great (/æ//n/'/t//aɪ//ə//k//ə//s/; ; c. 2413 July 187 BC) was a Greek Hellenistic king and the 6th ruler of the Seleucid Empire, reigning from 223 to 187 BC. He ruled over the region of Syria and large parts of the rest of western Asia towards the end of the 3rd century BC. Rising to the throne at the age of eighteen in April/June 223 BC, his early campaigns against the Ptolemaic Kingdom were unsuccessful, but in the following years Antiochus gained several military victories and substantially expanded the empire's territory. His traditional designation, the Great, reflects an epithet he assumed. He also assumed the title Basileus Megas (Greek for "Great King"), the traditional title of the Persian kings. A militarily active ruler, Antiochus restored much of the territory of the Seleucid Empire, before suffering a serious setback, towards the end of his reign, in his war against Rome. Declaring himself the "champion of Greek freedom against Roman domination", Antiochus III waged a four year war against the Roman Republic beginning in mainland Greece in the autumn of 192 BC before being decisively defeated at the Battle of Magnesia. He died three years later on campaign in the east.
Антиох және яһудилер
Антиох III 2000 еврей отбасын Бабылдан Лидия мен Фригияның эллиндік Анатолия аймақтарына қоныстандырды. Иосиф Флавий оны Иерусалимдегі яһудилерге достықпен қараған және олардың оған адал екенін білген адам ретінде көрсетеді (қараңыз, «Еврейлер тарихы», XII кітап, 3 тарау), бұл оның ұлының қатысынан мүлдем өзгеше. Шындығында, Антиох III салықтарды төмендетіп, ғибадатханаға субсидия берді және, Иосиф Флавийдің сөзімен айтқанда, яһудилерге "ата-бабаларының заңдары бойынша" өмір сүруге рұхсат берді. Антиох III – Даниял 11:11-19 аяттарында айтылған «солтүстік патшасы».
Antiochus III resettled 2000 Jewish families from Babylonia into the Hellenistic Anatolian regions of Lydia and Phrygia. Josephus portrays him as friendly towards the Jews of Jerusalem and cognizant of their loyalty to him (see Antiquities of the Jews, Book XII, Chapter 3), in stark contrast to the attitude of his son. In fact, Antiochus III lowered taxes, granted subventions to the Temple, and let the Jews live, as Josephus puts it, "according to the law of their forefathers." Antiochus III is the "king of the north" referred to in Daniel 11:11 19.
Мақабилер кітабы
Антиох III-ші Маккавейлер кітабында еске алынады. Маккавейлер кітабы Антиохтың ұлы IV Эпифанға қарсы мақаббейлік көтерілісін баяндайды. Антиох III бірінші рет 1 Маккавейлер 1:10-да айтылады, онда IV Антиох «Антиох патшаның (Антиох III-ші) ұлы» деп таныстырылады. Антиох III кейін 1 Маккавейлер 8-де еске алынады, онда Иуда Маккавейдің Рим Республикасының іс-әрекеттері туралы білімі, соның ішінде римдіктердің Антиох III-ті жеңгеніне сілтеме жазылған. NRSV былай дейді: «Олар [римдіктер] сондай-ақ Азия патшасы Антиохты жеңіп алды, ол жүз жиырма піл, атты әскер, көліктер және өте үлкен армиямен оларға қарсы соғысқа шықты. Олар оны жеңіп, тірі ұстады және оған және одан кейін билейтіндерге ауыр салық төлеуді, кепілдерді беруді және Үндістан, Мидия және Лидия сияқты ең жақсы провинцияларын тапсыруды бұйырды. Олар оны алып, патша Евменге берді» (1 Маккавейлер 8:6-8).
Antiochus III is mentioned in the deuterocanonical Books of the Maccabees. The subject of Maccabees is the Maccabean Revolt against Antiochus' son, Antiochus IV Epiphanes. Antiochus III is first mentioned in 1 Maccabees 1:10, when Antiochus IV is introduced as "son of King Antiochus [Antiochus III]". Antiochus III is mentioned later in 1 Maccabees 8, which describes Judas Maccabeus' knowledge of the deeds of the Roman Republic, including an allusion to the defeat of Antiochus III by the Romans. The NRSV says "They [the Romans] also had defeated Antiochus the Great, king of Asia, who went to fight against them with one hundred twenty elephants and with cavalry and chariots and a very large army. He was crushed by them; they took him alive and decreed that he and those who would reign after him should pay a heavy tribute and give hostages and surrender some of their best provinces, the countries of India, Media, and Lydia. These they took from him and gave to King Eumenes." (1 Maccabees 8:6 8)
Мәдени суреттер
Каролин дәуірінде "Сізге ұнағанша сеніңіз" пьесасы Термопиль шайқасынан кейін Антиохтың римдіктерге қарсы кескілесуіне негізделген. Бұл пьесаның бастапқыда Португалияның Себастьян Альказар шайқасынан аман қалғаннан кейін оралып, таққа қайта оралу үшін қолдау жинауға тырысқандығы туралы болған. Бұл алғашқы нұсқа "қауіпті" деп есептелгендіктен цензураланды, себебі ол Себастьянның тақтан түсірілуін көрсеткен, англо-испандық одақты қолдайтын пікірлер айтылған және католицизмді жақтауы мүмкін еді. Соның салдарынан соңғы нұсқа Антиохтың оқиғасына ауыстырылды, бұл тарихтың сол кезеңінде оның жеңілісін артық көрсетуге және бұрынғы мәтінге сәйкес келтіруге, испандықтарды римдіктерге, ал католик шөлді стоик философқа айналдыруға әкелді. Антиох Норман Барроудың "Жоғарғы діни қызметкер" (Faber & Faber, 1947) тарихи романының соңында, оның әскерлері Птолемейлік шапқыншылықтан Иерусалимді қайтарып алғаннан кейін пайда болады. Джон Бетджеман бұл кітапты Daily Herald газетінде "қызықты" деп бағалаған.
During the Caroline era, the play Believe as You List was centred around Antiochus's resistance to the Romans after the Battle of Thermopylae. The play was originally about Sebastian of Portugal surviving the Battle of Alcazar, returning and trying to gather support to return to the throne. This first version was censored for being considered "subversive" because it portrayed Sebastian being deposed, it had comments in favour of an Anglo Spanish alliance and it was possibly pro Catholic. That led to the final version changing to the story of Antiochus, which led to historical inaccuracy in exaggerating his defeat at that phase in history to fit the earlier text and turning Spaniards into Romans and the Catholic eremite into a Stoic philosopher. Antiochus features towards the end of Norman Barrow's historical novel, The High Priest (Faber & Faber, 1947), after his forces have reacquired Jerusalem from the Ptolemaic occupation. The book was noted by John Betjeman in the Daily Herald as "interesting".