Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XV ғасырдағы испандық рыцарь және саясаткер, испандық актер Альваро де Луна и Фернандес де Харава (1388-1390 жылдар аралығында дүниеге келген, 1453 жылғы маусымда қайтыс болған) – Кастилияның Иоанн II-нің жақын адамы, мемлекет қайраткері. Ол Кастилияның констеблі және Сантьяго орденінің ұлы магистрі болды. Арагон инфанттары деп аталатын топқа қарсы Иоанн II-ні қолдағаннан кейін патшалық істерде зор ықпалға ие болды. Патшаның қорғауын жоғалтқаннан соң, 1453 жылы Вальядолиде өлім жазасына кесілді.
15th century Spanish knight and politician
the Spanish actor
Álvaro de Luna y Fernández de Jarava (between 1388 and 13902 June 1453), was a Castilian statesman, favourite of John II of Castile. He served as Constable of Castile and as Grand Master of the Order of Santiago. He earned great influence in the Crown's affairs in the wake of his support to John II against the so called Infantes of Aragon. Once he lost the protection of the monarch, he was executed in Valladolid in 1453.
Алғашқы жылдар
Ол 1388 және 1390 жылдар аралығында Канетеде, қазіргі Куэнка провинциясында, Кастилия королі Генрих III-нің кастилиялық абыройлы доны Альваро Мартинес де Лунаның (абыройлы адамға сусын құйған паж) және Мария Фернандес де Жарананың заңсыз ұлы ретінде дүниеге келді. Оны 1410 жылы Толедо архиепископы, оның әкесінің ағасы Педро V де Луна сарайға паж ретінде таныстырды. Альваро көп ұзамай, сол кезде бала болған Джон II-ге үлкен ықпал етті. 1412 жылы Джонның ағасы Фердинанд регенттік құрған кезде, оған тек қызметші болуға рұқсат етілді. Бірақ Фердинанд Арагон королі болып сайланғанда, корольдің анасы, Ланкастердің Екатеринасы, Джон Гонттың қызы және Кастилия королі Петрдің немересі регенттікке келгенде, Альваро өте маңызды тұлғаға айналды, «контино» деп аталатын, яғни корольдің жақын досы болды. Альваро де Луна 1420 жылы Эльвира де Портокаррероға үйленді. Олардың балалары болған жоқ. 1430 жылы ол Есқа үйленді, олардан екі бала дүниеге келді.
He was born between 1388 and 1390 in Cañete, in what is now the province of Cuenca, as the illegitimate son of the Castilian noble don Álvaro Martínez de Luna, copero mayor (the page who poured drinks for a nobleman) of King Henry III of Castile, and María Fernández de Jarana, a woman of great character and beauty. He was introduced to the court as a page by his uncle Pedro V de Luna, Archbishop of Toledo in 1410. Álvaro soon secured a commanding influence over John II, then a boy. During the regency of King John's uncle Ferdinand, which ended in 1412, he was not allowed to be more than a servant. When, however, Ferdinand was elected king of Aragon, and the regency was assumed by the king's mother, Catherine of Lancaster, daughter of John of Gaunt, and granddaughter of King Peter of Castile, Álvaro became a very important person, the so called "contino", or old friend of the King. Álvaro de Luna married Elvira de Portocarrero in 1420. They had no issue. In 1430, he married es, with whom he had two children.
Патшаның сүйіктісі
Жас патша оған махаббат пен құрметпен қарады, кейіннен оны сенімсіздік пен балама сенімдер сиқыршылыққа жатқызды. Патша ашкөз және адалсыз ақсүйектердің қысымында болды, олардың арасында оның туыстары, Фердинандтың ұлдары, көбінесе Арагон инфанттары деп аталатын, ең қауіптілері еді. Оған адал болуға барлық себептері бар жақын адамына сүйенгені түсінікті. Луна патшаның бағалаған барлық өнерлерде шебер болды: жақсы ат теруші, найзамен шебер және сарай өлеңдерін жазушы. Бірақ әріптестерінен жасырын, ол интрига мен жасандылықтың шебері еді. Патшаның қорғауынан айырылғанға дейін Альваро сол кездегі Кастилия тарихының орталық тұлғасы болды. Бұл тұрақты қақтығыстар кезеңі болды, ол ақсүйектердің өзгеретін одақтарымен сипатталды, атап айтқанда, Арагон инфанттары Генрих және Иоанн Арагондықтар, Иоанн II-нің әйелі Марияның ағалары, патшаны жақын адамының артық ықпалынан босату сылтавымен, оны өз мақсаттары үшін құрылыққа айналдыруға ниеттенді. Альваро де Лунаның рөлі әртүрлі бағаланды. «Британ энциклопедиясының» он бірінші басылымында Хуан де Мариана үшін ол тек өзіне пайдасы бар жақын адам болып көрінеді. Басқалар үшін ол патшаның адал қызметшісі болып көрінді, ол Кастилиядағы анархияға жалғыз балама болған тәждің билігін күшейтуге тырысты. Ол өз мақсаттары үшін күресті, бірақ оның үстемдігі заңсыз одақтастықтардың билігінен жақсырақ болды. 1427 жылы ол ақсүйектердің одағымен салтанатты түрде қуылды, бірақ келесі жылы қайта шақырылды. 1431 жылы ол тыныш емес ақсүйектерді мұсылман Испаниясының қалған бөлігі Гранаданы қайтару науқанына жұмылдыруға тырысты, сол кезде оған Мұхаммед IX сұлтан басшылық етті. Ла-Игуэруэла шайқасында кейбір жетістіктерге қол жеткізілді, бірақ соңында де Луна сәтсіздікке ұшырады. Көтерілісшіл аристократия және жалкоо патша болғандықтан, тұрақты саясат мүмкін болмады. 1445 жылы Альвароның басты жауы Арагон инфанттарымен одақтасқан ақсүйектер тобы Ольмедо шайқасының бірінші кезеңінде жеңіліске ұшырады. Олардың бірі, королеваның інісі Вилена герцогы Генрих, жараларынан қайтыс болды. 1423 жылдан бастап Кастилияның констеблі және Сан-Эстебан де Гормаз графы болған Луна, рыцарьлардың сайлауымен Сантьяго орденінің үлкен магистрі болды.
The young King regarded him with love and affection which the superstition of later time attributed to witchcraft. As the King was under pressure by greedy and unscrupulous nobles — among whom his cousins, the sons of Ferdinand, commonly known as the Infantes of Aragon, were perhaps the most dangerous — his reliance on a favourite who had every motive to be loyal to him, is quite understandable. Luna was also a master of all the accomplishments the King admired: a fine horseman, skillful with a lance and a writer of court verse. But beyond the purview of his peers, he was a master of intrigue and dissimulation. Until he lost the King's protection, Álvaro was the central figure of the Castilian history of the time. It was a period of constant conflict, characterised by shifting coalitions of nobles, namely the Infantes of Aragon Henry and John of Aragon, brothers of John II's wife Maria, who, under the pretence of freeing the King from the undue influence of his favourite, were intent on making a puppet of him for their own ends. The part which Álvaro de Luna played has been diversely judged. The Encyclopædia Britannica Eleventh Edition recounts that to Juan de Mariana he appears as a mere self seeking favourite. To others, he has seemed to be a loyal servant of the King who endeavoured to enforce the authority of the crown, which in Castile was the only alternative to anarchy. He fought for his own ends, but his supremacy was perhaps better than the rule of lawless alliances of plundering nobles. In 1427, he was solemnly expelled by a coalition of the nobles, only to be recalled in the following year. In 1431, he endeavoured to employ the restless nobles in a campaign for the reconquest of Granada, the remaining territory of Muslim Spain and then ruled by the sultan Muhammed IX. Some successes were gained at the Battle of La Higueruela, but in the end de Luna failed. A consistent policy was impossible with a rebellious aristocracy and a king of indolent character. In 1445, the faction of nobles allied with Álvaro's main enemies, the Infantes of Aragon, were defeated at the First Battle of Olmedo. One of them, Infante Henry, Duke of Villena, brother of the Queen, died of his wounds. Luna, who had been Constable of Castile and Count of San Esteban de Gormaz since 1423, became Grand Master of the Order of Santiago by election of the Knights.
Төмендеу
Мария патшайымы күмәнді жағдайда қайтыс болды, бұл Лунаның бас ұйымдастырушысы екенін көрсетеді. Дегенмен, оның билігі толыққанды орнаған сияқты көрінді. Алайда, ол тек патшаның жеке құрметіне негізделген еді. Патшаның екінші әйелі, Португалиялық Изабелла, оның бүкіл патшалық некесі Лунаның жасаған келісімі болғанымен, Констебльдің үлкен ықпалына тез ашуланды, ал патшаның бухгалтері Альфонсо Перес де Вивероның өлтірілуі Лунаның бұйрығымен жасалған деген күдік туғанда, ол күйеуін өзінің сүйіктісіне тәуелділіктен құтылуға шақырды. 1453 жылы король әйелінің талабына көнді; Луна тұтқындалды, сотталды және өлім жазасына кесілді, көп ұзамай 1453 жылдың 2 маусымында Вальядолиде бас кесіліп өлім жазасына кесілді.
Queen Maria died under suspicious circumstances, pointing to Luna as the mastermind. Nevertheless, his power appeared to be thoroughly established. It was, however, based only on the personal affection of the King. The King's second wife, Isabella of Portugal, although her whole royal marriage was a product of Luna's arrangements, was soon offended by the immense influence of the Constable, and when the murder of the King's accountant Alfonso Pérez de Vivero was suspected to have been at Luna's orders, she urged her husband to free himself from thralldom to his favourite. In 1453, the King succumbed to his wife's demands; Luna was arrested, tried and condemned to death, and soon executed by beheading at Valladolid on 2 June 1453.