Кіріспе

Ұрықты қоршап тұрған сұйықтық қуысы – жүктілік қапшығы. Ерте эмбриогенез кезінде ол экстраэмбрионалды целомнан, сондай-ақ хорион қуысы деп те аталатыннан тұрады. Жүктілік қапшығы әдетте жатыр ішінде орналасады. Ұрықты анықтағанға дейін жатыр ішіндегі жүктілікті анықтауға болатын жалғыз құрылым осы жүктілік қапшығы. Акушерлік ультрадыбыс кескінінде жүктілік қапшығы – ақ (гиперэхоикалық) жиекпен шеңберленген қараңғы (анехоикалық) кеңістік болып көрінеді.

Құрылымы

Жүктілік қапшағы шар тәрізді болып келеді және әдетте жатырдың жоғарғы бөлігінде (fundus) орналасқан. Жүктіліктің шамамен тоғыз аптасына қарай, үш қабатты ұрықтық дискінің бүктелуіне байланысты, амнион қапшығы кеңейіп, жүктілік қапшығының көлемінің көп бөлігін алып, нәтижесінде экстраэмбрионалды коэломды (жүктілік қапшығы немесе хорион қуысы) экстраэмбрионалды мезодерманың париетальді соматоплевралық және висцеральді спланкноплевралық қабаттары арасындағы жұқа қабатқа дейін қысқартады.

Даму

Эмбриогенез кезінде жүктілік қапшығын құрайтын экстраэмбриональды кеуде (немесе хорион қуысы) – бұл Хьюзер мембранасы мен трофобласт арасындағы қуыстан тұратын концептустың бір бөлігі. Бастапқы сары қабықтың қалыптасуы кезінде, көшіп жүрген гипобласт жасушаларының бір бөлігі мезенхималық жасушаларға дифференциалданады, олар Хьюзер мембранасы мен трофобласт арасындағы кеңістікті толтырып, экстраэмбриональды мезодерманы құрайды. Даму барысында экстраэмбриональды мезодерманың ішінде кішкентай тесікшелер пайда болады, олар кеңейіп экстраэмбриональды кеудеге айналады. Бластоцельдің ішкі цитотрофобласт қабығымен бойымен көшіп келген Хьюзер мембранасы жасушалары (гипобласт жасушалары) жол бойында клеткадан тыс матрица секрециялайды. Гипобласт жасушалары осы тордың сыртқы шеттерімен көшіп, экстраэмбриональды мезодерманы құрайды; бұл экстраэмбриональды торды бұзады. Көп ұзамай торда қалталар пайда болады, олар бірігіп экстраэмбриональды кеудені құрайды. Экстраэмбриональды кеуде экстраэмбриональды мезодерманы екі қабатқа бөледі: бастапқы сары қабықтың сыртындағы Хьюзер мембранасына жақын орналасқан экстраэмбриональды спланхоплеврикалық мезодерма және эмбрионның цитотрофобласт қабатына жақын орналасқан экстраэмбриональды соматоплеврикалық мезодерма. Хорион қуысы хориондық пластинамен қоршалған, ол соматоплеврикалық мезодерманың ішкі қабатынан және трофобласт жасушаларының сыртқы қабатынан тұрады.