Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екі немесе одан көп ұрпақ туған көп балалы жүктіліктің аяқталуы
End of a multiple pregnancy where two or more offspring are born
Көп балалы туу – бір ананың екі немесе одан көп балаға босануымен аяқталатын көп балалы жүктіліктің нәтижесі. Бұл термин негізінен омыртқалы жануарларға қатысты, көп балалы туу соның ішінде көптеген сүтқоректілерде әртүрлі жиілікпен кездеседі. Мұндай туған балалардың санына қарай атауы беріледі, мысалы, егіздер мен үштіктер. Адам емес жануарларда бүкіл топты «құм» деп те атайды, ал көп балалы туулар жеке туудан жиірек болуы мүмкін. Адамдарда көп балалы туу сирек кездеседі және ең ірі сүтқоректілерде өте сирек болады. Көп балалы жүктілік бір жұмыртқаның ұрықтануынан және кейіннен бірдей ұрықтарды жасау үшін бөлінуінен немесе бірнеше жұмыртқаның ұрықтануынан туындаған бауырлас («бірдей емес») ұрықтардан немесе осы факторлардың үйлесімінен болуы мүмкін. Бір зиготадан пайда болған көп балалы жүктілік монозиготалық, екі зиготадан пайда болған – дизиготалық, үш немесе одан көп зиготадан пайда болған – полизиготалық деп аталады. Сол сияқты, көп балалы туған бауырластар да бірдей болса монозиготалық, ал егіздер болса дизиготалық, үш немесе одан көп болса полизиготалық деп аталады, яғни бірдей емес. Әрбір ұрықтанған жұмыртқа (зигота) бір ғана ұрыққа айналуы мүмкін, немесе ол екі немесе одан көп ұрыққа бөлінуі мүмкін, олардың әрқайсысы бірдей генетикалық материалға ие болады. Әртүрлі зиготалардан пайда болған ұрықтар бауырлас деп аталады және олардың генетикалық материалының тек 50% ғана ортақ, сияқты бөлек туған бауырластарда. Бір зиготадан пайда болған ұрықтар генетикалық материалының 100% ортақ, сондықтан олар бірдей деп аталады. Бірдей егіздер әрқашан бір жынысты болады.
A multiple birth is the culmination of one multiple pregnancy, where in the mother gives birth to two or more babies. A term most applicable to vertebrate species, multiple births occur in most kinds of mammals, with varying frequencies. Such births are often named according to the number of offspring, as in twins and triplets. In non humans, the whole group may also be referred to as a litter, and multiple births may be more common than single births. Multiple births in humans are the exception and can be exceptionally rare in the largest mammals. A multiple pregnancy may be the result of the fertilization of a single egg that then splits to create identical fetuses, or it may be the result of the fertilization of multiple eggs that create fraternal ("non identical") fetuses, or it may be a combination of these factors. A multiple pregnancy from a single zygote is called monozygotic, from two zygotes is called dizygotic, or from three or more zygotes is called polyzygotic. Similarly, the siblings themselves from a multiple birth may be referred to as monozygotic if they are identical or as dizygotic (in cases of twins) or polyzygotic (for three or more siblings) if they are fraternal, i. e., non identical. Each fertilized ovum (zygote) may produce a single embryo, or it may split into two or more embryos, each carrying the same genetic material. Fetuses resulting from different zygotes are called fraternal and share only 50% of their genetic material, as ordinary full siblings from separate births do. Fetuses resulting from the same zygote share 100% of their genetic material and hence are called identical. Identical twins are always the same sex.
Адамның көп балалы болуы
Адамдарда жүктіліктің орташа ұзақтығы (жүктілік мерзімінен 2 аптаға кем) бір ұрық болғанда 38 аптаға созылады. Әр қосымша ұрыққа орташа мерзім қысқарады: егіздер үшін 36 апта, үштіктер үшін 32 апта және төрттіктер үшін 30 апта. Жүктілік мерзімінің қысқаруымен бірге, туған кездегі жетілмеушілік және одан кейінгі тірі қалу мүмкіндігі туысқандар тобының мөлшеріне байланысты арта түседі. Тек ХХ ғасырда ғана төрттен астам бала сәбилік шақтың өтуіне жете алды. Жақында көп бала туу көрсеткіші де артып келеді. АҚШ-та 2011 жылғы мәліметтерге сәйкес, егіздердің 36%-ы, үштік және одан да көп балалардың 78%-ы көмекші репродуктивтік технологиялар арқасында туған.
In humans, the average length of pregnancy (2 weeks fewer than gestation) is 38 weeks with a single fetus. This average decreases for each additional fetus: to 36 weeks for twin births, 32 weeks for triplets, and 30 weeks for quadruplets. With the decreasing gestation time, the risks from immaturity at birth and subsequent viability increase with the size of the sibling group. Only as of the twentieth century have more than four all survived infancy. Recent history has also seen increasing numbers of multiple births. In the United States, it has been estimated that by 2011, 36% of twin births, and 78% of triplet and higher order births resulted from conception by assisted reproductive technology.
Егіздер
Адамдарда көп бала туудың ең көп кездесетін түрі – егіздер. АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтарының мәліметінше, жыл сайын 3,9 миллион туудың ішінде 132 000-нан астам егіздер туылады, бұл шамамен 3,4% немесе 30-ға 1-ге тең. Фертильділік емдерінсіз бұл мүмкіндік 60-қа 1-ге жуық, ал фертильділік емдерімен 20-25%-ға дейін жете алады. Дизиготалық (әртүрлі жынысты) егіздер анадағы гиперстимуляция генінің нәтижесінде пайда болуы мүмкін. Әкесінің гендері әйелдің егіз тууының мүмкіндігіне әсер етпесе де, ол өз генін балаларына беріп, олардың егіз тууының мүмкіндігін арттыра алады. Монозиготалық (бірдей) егіздер отбасылық сипаттағы емес. Егіздердің пайда болуы кездейсоқ, себебі бұл жұмыртқаның бөлінуіне байланысты, сондықтан барлық ата-аналардың бірдей егіз тууы мүмкіндігі бар.
Twins are by far the most common form of multiple births in humans. The U. S. Centers for Disease Control and Prevention report more than 132,000 sets of twins out of 3.9 million births of all kinds each year, about 3.4%, or 1 in 30. Without fertility treatments, the probability is about 1 in 60; with fertility treatments, it can be as high as 20 25%. Dizygotic (fraternal) twins can be caused by a hyperovulation gene in the mother. Although the father's genes do not influence the woman's chances of having twins, he could influence his children's chances of having twins by passing on a copy of the hyperovulation gene to them. Monozygotic (identical) twins do not run in families. The twinning is random, due to the egg splitting, so all parents have an equal chance of conceiving identical twins.
Үштік
Үштіктер бауырластық, біржұмыртқалық немесе олардың араласуынан болуы мүмкін. Ең көп кездесетіні – үш жұмыртқадан дамитын полизиготалық жүктіліктен туған бауырластық үштіктер. Дизиготалық жүктілікте бір зигота екі бірдей ұрыққа бөлінеді, ал екіншісі бөлінбейді. Бір жұмыртқадан үш ұрық пайда болатын біржұмыртқалық үштіктер сирек кездеседі. Мұндай жағдайда, кейде бастапқы зигота екіге бөлінеді, содан кейін олардың біреуі тағы да екіге бөлінеді, ал екіншісі бөлінбейді, немесе бастапқы зигота бірден үшке бөлінеді. АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталығының мәліметінше, үштіктер егіздерге қарағанда әлдеқайда сирек кездеседі, 3,9 миллион туған баланың ішінде бар болғаны 4300 жұп үштік туылады, бұл 0,1%-дан аспайды, яғни 1000 баланың арасында 1-і ғана.
Triplets can be either fraternal, identical, or a combination of both. The most common are strictly fraternal triplets, which come from a polyzygotic pregnancy of three eggs. Less common are triplets from a dizygotic pregnancy, where one zygote divides into two identical fetuses, and the other does not. Least common are identical triplets, three fetuses from one egg. In this case, sometimes the original zygote divides into two and then one of those two zygotes divides again but the other does not, or the original zygote divides into three. Triplets are far less common than twins, according to the U. S. Centers for Disease Control and Prevention, accounting for only about 4,300 sets in 3.9 million births, just a little more than .1%, or 1 in 1,000.
Төртұтас
Төрттуғандар егіздер мен үштуғандарға қарағанда әлдеқайда сирек кездеседі. 2007 жылғы мәлімет бойынша, дүние жүзінде шамамен 3556 жағдай тіркелген. Сүек тудыру емдерінің арқасында төрттуғандардың дүниеге келуі жиілеуде. Әлемде толыққанды бірдей төрттуғандардың 70-ке жуық тобы бар. Көптеген төрттуған топтарында бірдей және әр түрлі туыстардың араласуы кездеседі, мысалы, үш бірдей және біреуі әр түрлі, екі бірдей және екі әр түрлі, немесе екі жұп бірдей туыстар. Белгілі бірдей төрттуғандардың бірі – Генайн төрттуғандары, олардың барлығы шизофрениямен ауырған. Ұлыбританияда төрттуғандарды кейде "квадтар" деп атайды.
Quadruplets are much rarer than twins or triplets. As of 2007, there were approximately 3,556 sets recorded worldwide. Quadruplet births are becoming increasingly common due to fertility treatments. There are around 70 sets of all identical quadruplets worldwide. Many sets of quadruplets contain a mixture of identical and fraternal siblings, such as three identical and one fraternal, two identical and two fraternal, or two pairs of identicals. One famous set of identical quadruplets was the Genain quadruplets, all of whom developed schizophrenia. Quadruplets are sometimes referred to as "quads" in Britain.
Бестіктер
Бестіздер 55 миллионнан 1 туысқа кездеседі. Балалық шақтан аман қалған алғашқы бестіздер 1934 жылы туған канадалық Дион бестіздері болды, олардың бәрі де қыз балалар еді. Ұлыбританияда бестіздерді кейде "quins" деп, ал Солтүстік Америкада "quints" деп атайды. "Қыздар" телесериалындағы Басби бестіздері – бәрі қыз балалардан тұратын танымал бестіздер.
Quintuplets occur naturally in 1 in 55,000,000 births. The first quintuplets known to survive infancy were the identical female Canadian Dionne quintuplets, born in 1934. Quintuplets are sometimes referred to as "quins" in the UK and "quints" in North America. A famous set of all girl quintuplets are the Busby quints from the TV series OutDaughtered.
Алтылық
1983 жылы 18 қарашада Англияның Ливерпуль қаласында туған Уолтон алтылықтары – әлемдегі алғашқы тірі қалған толық қыздардан тұратын алтылық, және әлемдегі төртінші тірі қалған алтылық. Тағы бір белгілі алтылық – 2004 жылдың 10 мамырында Пенсильвания штатының Герши қаласында туған Госселин алтылықтары. «Jon & Kate Plus 8» және кейін «Kate Plus 8» реалити-шоулары осы алтылықтардың өмірін баяндап көрсетеді. Осы сияқты басқа да шоуларға «12 орындық үстел» және «Сүйкімді үйдің алтылығы» жатады.
Born in Liverpool, England, on November 18, 1983, the Walton sextuplets were the world's first all female surviving sextuplets, and the world's fourth known set of surviving sextuplets. Another well known set of sextuplets is the Gosselin sextuplets, born on May 10, 2004, in Hershey, Pennsylvania. Reality television shows Jon & Kate Plus 8 and later Kate Plus 8 have chronicled the lives of these sextuplets. Other shows of this nature include Table for 12 and Sweet Home Sextuplets.
Өте жоғары деңгейдегі көп балалы аналар
1997 жылы Айова штатының Де-Мойн қаласында туған Маккаухи тоғызбаласы нәресте шағында тірі қалған алғашқы тоғызбалалы балалар болып танылды. Ресми тіркелген алғашқы тірі қалған сегізбалалы балалар – 2009 жылы Калифорния штатының Беллфлауэр қаласында туған Сулеман сегізбаласы. 2019 жылы барлық 8 бала 10 жасқа толды. Көп балалы туудың 9 балаға дейінгі жағдайлары тіркелді; 2021 жылдың мамыр айында Мали азаматшасы, 25 жастағы Халима Сиссе Мароккода тоғызбалалы бала туды. 2023 жылдың мамыр айына қарай, туылғаннан бері екі жыл өткен соң, барлық 9 бала тірі және денсаулығы жақсы екені хабарланды. Көп балалы туудың тізімінде ерекше жағдайлар келтірілген.
In 1997, the McCaughey septuplets, born in Des Moines, Iowa, became the first septuplets known to survive infancy. The first surviving set of octuplets on record are the Suleman octuplets, born in 2009 in Bellflower, California. In 2019, all 8 children celebrated their 10th birthday. Multiple births of as many as 9 babies have been born alive; In May 2021, the Cissé nonuplets were born in Morocco to Halima Cissé, a 25 year old woman from Mali. as of May 2023, two years since their births, all 9 are still living and reportedly in good health. The list of multiple births covers notable examples.
Ерте туылған және салмағы аз бала
Көп балалы жүктілік нәтижесінде туған нәрестелер жалғыз жүктілік нәтижесінде туған нәрестелерге қарағанда ерте босануға бейім. Екі егіздің 51%-ы және үш егіздің 91%-ы мерзімінен бұрын туса, жалғыз туғандардың арасында бұл көрсеткіш 9,4% құрайды. Екі егіздің 14%-ы және үш егіздің 41%-ы тіпті өте ерте туады, жалғыз туғандардың арасында бұл көрсеткіш 1,7% ғана. Зерттеулер егіз жүктіліктерде ерте босану қаупін азайтуға осы препараттардың да көмектесуі мүмкін екенін көрсетеді, бірақ қазіргі зерттеулердің көлемі шағын. Нақты қорытындылар жасау үшін қосымша мәліметтер қажет. Сондай-ақ, жатыр мойнының тігісі көп балалы жүктіліктерде ерте босануды азайтуға тиімді ме, жоқ па, анықтау үшін қазіргі зерттеулер жеткіліксіз. Ерте босанудың нәтижесінде көп балалы нәрестелердің салмағы жалғыз туған нәрестелерге қарағанда көбінесе төмен болады. Дегенмен, 2008 жылы Канаданың Онтарио штатындағы Миссиссауга қаласында туған Купресак үштігі сияқты ерекше жағдайлар да болады. Олардың жалпы салмағы 17 фунт 2,7 унцияны құрап, әлемдік рекордты орнатқан. Үштіктің екі баласы бірдей дене мөлшерімен және күтілгендей, орташа төмен салмақпен дүниеге келді. Олардың салмағы 9 фунт 7 унцияны құрады. Ал үшінші үштік әлдеқайда ірі болып, жеке салмағы 8 фунтты құрады.
Babies born from multiple birth pregnancies are much more likely to result in premature birth than those from single pregnancies. 51% of twins and 91% of triplets are born preterm, compared to 9.4% in singletons. 14% of twins and 41% of triplets are even born very preterm, compared to 1.7% in singletons. There is some evidence that these drugs can also reduce the risk of preterm birth for twin pregnancies, but existing studies are small. More data is required before solid conclusions can be drawn. Likewise, existing studies are too small to determine if a cervical suture is effective for reducing prematurity in cases of multiple birth. As a result of preterm birth, multiples tend to have lower birth weight than singletons. Exceptions are possible, however, as with the Kupresak triplets, born in 2008 in Mississauga, Ontario, Canada. Their combined weight was 17 lbs, 2.7 oz, which set a world record. Two of the triplets were similar in size and, as expected, moderately low birth weight. The two combined weighed 9 lbs, 2.7 oz. The third triplet, however, was much larger and weighed 8 lbs. individually.
Ми параличи
Сәбилердің церебралдық параличі жалғыз туғандарға қарағанда көптеген туғандар арасында жиі кездеседі. Солтүстік-Батыс Англияда мыңнан 2,3 бала жалғыз туғандарда, 13 егіздерде және 45 үштікте бұл аурумен туып келеді. Бұл, көбінесе, ерте босанудың және төмен салмақтың салдары болып табылады.
Cerebral palsy is more common among multiple births than single births, being 2.3 per 1,000 survivors in singletons, 13 in twins, and 45 in triplets in North West England. This is likely a side effect of premature birth and low birth weight.
Әдеп-тұрыс мәселелері
Ерте туылғандық, балалық шақта басталып, жасөспірімдікке дейін және көбінесе ересек жасқа дейін жалғасатын, кең ауқымды мінез-құлық және әлеуметтік-эмоционалдық қиындықтар қаупімен байланысты. Қауіп ең жоғары болатын жағдайларға назар тапшылығы және гиперактивтілік синдромы, аутизм спектрінің бұзылысы және қылықтану жатады.
Premature birth is associated with a higher risk for a breadth of behavioral and socioemotional difficulties that begin in childhood and continue through teenagehood and often into adulthood. Conditions where the risk is greatest include attention deficit hyperactivity disorder, autism spectrum disorder, and anxiety disorders.
Толық емес бөліну
Көптік жүктіліктер бір хорионды болуы мүмкін, яғни бірдей хорионды бөлісіп, нәтижесінде егіз-егіз трансфузиялық синдромының қаупі туындайды. Бір хорионды көптік жүктіліктер тіпті моноамниотты болуы мүмкін, яғни бірдей амниондық қаппен бөлісіп, көпіршелі баудың қысылуы және баудың мойынға оралуы қаупіне әкеледі. Өте сирек жағдайларда, ішкі органдардың жұмысын нашарлататын біріккен егіздер кездесуі мүмкін.
Multiples may be monochorionic, sharing the same chorion, with resultant risk of twin to twin transfusion syndrome. Monochorionic multiples may even be monoamniotic, sharing the same amniotic sac, resulting in risk of umbilical cord compression and nuchal cord. In very rare cases, there may be conjoined twins, possibly impairing function of internal organs.
Өлім-жітім көрсеткіші (өлтіріліп туылған бала)
Көп балалы жүктіліктерде өлім-жітім көрсеткіші жоғары болады. Көп бала туған жағдайда өлі туу жиі кездеседі, ал жалғыз бала туғанда бұл тәуекел төмендеу. Көп балалы жүктіліктерге қатысты әдеби шолулар жетілік, сегіздік, екі алтылық, сегіз бесдік, он жеті төрттік және 228 үштік туған жағдайларды қамтиды. Осы зерттеуді жүргізген Хаммонд үштіктерде жүктіліктің орташа мерзімі (туған кездегі апта саны) 33,4 апта, ал төрттіктерде 31 апта екенін анықтады. Бұл өлі туған балалар әдетте әйелдің толық мерзімінен 3-5 апта бұрын дүниеге келетінін, ал алты немесе одан көп бала туған жағдайда ұрықтардың өлімімен аяқталуы мүмкін екенін көрсетеді. Көп балалы жүктіліктерде өлі туу қаупі жоғары болғанымен, көп балалы жүктіліктерде өлім-жітім көрсеткіші жалғыз балалы жүктіліктерге қарағанда жоғары ма екеніне қатысты нақты мәліметтер жоқ.
Multiples are also known to have a higher mortality rate. It is more common for multiple births to be stillborn, while for singletons the risk is not as high. A literary review on multiple pregnancies shows a study done on one set each of septuplets and octuplets, two sets of sextuplets, 8 sets of quintuplets, 17 sets of quadruplets, and 228 sets of triplets. By doing this study, Hammond found that the mean gestational age (how many weeks when birthed) at birth was 33.4 weeks for triplets and 31 weeks for quadruplets. This shows that stillbirth happens usually 3–5 weeks before the woman reaches full term and also that for sextuplets or higher it almost always ends in death of the fetuses. Though multiples are at a greater risk of being stillborn, there is inconclusive evidence whether the actual mortality rate is higher in multiples than in singletons.
ЭКҰ алдын алу
Бүгінде көп жүктілік жағдайларының көбі ин витро ұрықтандыру (IVF) нәтижесінде болады. 1997 жылы ин витро ұрықтандыру (IVF) аясында жүзеге асырылған 2173 эмбрион ауыстыру бойынша жасалған зерттеуде, 34% жүктіліктер сәтті аяқталды. Жалпы көп жүктілік деңгейі 31,3% құрады (24,7% егіздер, 5,8% үштіктер және 0,08% төрттіктер).
Today many multiple pregnancies are the result of in vitro fertilisation (IVF). In a 1997 study of 2,173 embryo transfers performed as part of in vitro fertilisation (IVF), 34% were successfully delivered pregnancies. The overall multiple pregnancy rate was 31.3% (24.7% twins, 5.8% triplets, and .08% quadruplets). Age Attempt no. Embryos transferred <37 years 1st 1 2nd 1 if top quality 3rd No more than 2 37–39 years 1st & 2nd 1 if top quality 2 if not top quality 3rd No more than 2 40–42 years 2
Also, it is recommended to use single embryo transfer in all situations if a top quality blastocyst is available.
Жас Тәжірибе № Көшірілген эмбриондар
<37 жас 1-рет 1 2-рет 1, егер жоғары сапалы болса 3-рет 2
37–39 жас 1- және 2-рет 1, егер жоғары сапалы болса 2, егер жоғары сапалы болмаса 3-рет 2
40–42 жас 2
Today many multiple pregnancies are the result of in vitro fertilisation (IVF). In a 1997 study of 2,173 embryo transfers performed as part of in vitro fertilisation (IVF), 34% were successfully delivered pregnancies. The overall multiple pregnancy rate was 31.3% (24.7% twins, 5.8% triplets, and .08% quadruplets). Age Attempt no. Embryos transferred <37 years 1st 1 2nd 1 if top quality 3rd No more than 2 37–39 years 1st & 2nd 1 if top quality 2 if not top quality 3rd No more than 2 40–42 years 2
Also, it is recommended to use single embryo transfer in all situations if a top quality blastocyst is available.
Сонымен қатар, жоғары сапалы бластоцист болған жағдайда, барлық жағдайларда бір ғана эмбрион ауыстыру ұсынылады.
Today many multiple pregnancies are the result of in vitro fertilisation (IVF). In a 1997 study of 2,173 embryo transfers performed as part of in vitro fertilisation (IVF), 34% were successfully delivered pregnancies. The overall multiple pregnancy rate was 31.3% (24.7% twins, 5.8% triplets, and .08% quadruplets). Age Attempt no. Embryos transferred <37 years 1st 1 2nd 1 if top quality 3rd No more than 2 37–39 years 1st & 2nd 1 if top quality 2 if not top quality 3rd No more than 2 40–42 years 2
Also, it is recommended to use single embryo transfer in all situations if a top quality blastocyst is available.
Таңдаулы азайту (рәсім)
Селективті қысқарту – көп жүктіліктегі ұрықтар санын азайту тәжірибесі; оны «көп ұрықты қысқарту» деп те атайды. Процедура әдетте екі күнге созылады: бірінші күні қай ұрықты жою керектігін анықтау үшін тексерулер жасалады, ал екінші күні процедураның өзі жүзеге асырылады, онда таңдалған әрбір ұрықтың жүрегіне ультрадыбыс бақылауымен калий хлориді егіледі. Процедураның қауіптеріне: қан құю қажеттілігі, жатырдың жарылуы, плацентаның тоқталып қалуы, инфекция, түсік және босану алдындағы қабықшаның жарылуы жатады. Бұл жағдайлардың әрқайсысы сирек кездеседі. Бұл процедураға қатысты этикалық мәселелер де бар, себебі ол аборттың бір түрі болып табылады, сондай-ақ қай ұрықтар жойылғаны және неге деген алаңдаушылықтар туындайды. Селективті қысқарту 1980-ші жылдардың ортасында, көмекші репродуктивтік технологиялар саласындағы мамандар көп жүктіліктің ана мен ұрықтар үшін қандай қауіптер келтіретінін түсінген кезде пайда болды.
Selective reduction is the practice of reducing the number of fetuses in a multiple pregnancy; it is also called "multifetal reduction". The procedure generally takes two days; the first day for testing in order to select which fetuses to remove, and the second day for the procedure itself, in which potassium chloride is injected into the heart of each selected fetus under the guidance of ultrasound imaging. Risks of the procedure include bleeding requiring transfusion, rupture of the uterus, retained placenta, infection, a miscarriage, and prelabor rupture of membranes. Each of these appears to be rare. There are also ethical concerns about this procedure, since it is a form of abortion, and also because of concerns over which fetuses are terminated and why. Selective reduction was developed in the mid 1980s, as people in the field of assisted reproductive technology became aware of the risks that multiple pregnancies carried for the mother and for the fetuses.
Жүктілік кезіндегі күтім
Көп жүкті әйелдер, әдетте, бір жүкті әйелдерге қарағанда акушерлер немесе дәрігерлерге жиірек қаралады, себебі асқынулардың қаупі жоғары. Дегенмен, қазіргі уақытта мамандандырылған жүктілік күтімі ана мен бала үшін "қалыпты" жүктілік күтімінен жақсы нәтиже береді дегенді көрсететін ешқандай дәлел жоқ. Осы мәселе бойыншағы дәлелдер әлі де жеткіліксіз, сондықтан аналарға кеңес беруге болмайды, себебі анаға жоғары калориялы диеталардың ұзақ мерзімді әсері белгісіз.
Women with a multiple pregnancy are usually seen more regularly by midwives or doctors than those with singleton pregnancies because of the higher risks of complications. However, there is currently no evidence to suggest that specialised antenatal services produce better outcomes for mother or babies than 'normal' antenatal care. Evidence around this subject is not yet good enough to advise women to do this because the long term effects of the high calorie diets on the mother are not known.
Кезереуіш кесу немесе вагинальдық босану
2013 жылы 25 елдегі 106 орталық қатысқан зерттеуде, жүктілік шамасы 32 апта 0 күн мен 38 апта 6 күн аралығындағы егіз жүктілікте және бірінші егіздің басы төмен орналасқан жағдайда, жоспарланған кесарево қимылы, жоспарланған вагиналды босанумен салыстырғанда, ұрықтың немесе жаңа туған нәрестенің өлімі немесе ауыр жаңа туған нәрестенің мүгедектігі қаупін айтарлықтай азайта да, арттыра да алмайды деген қорытындыға келді. Осы зерттеуде, вагиналды босануды жоспарлаған әйелдердің 44 пайызы жүктілік асқынулары сияқты жоспарланбаған себептерге байланысты кесарево қимылымен аяқталды. Салыстыру үшін, АҚШ-та 2008 жылы егіз жүктіліктердің 75 пайызы кесарево қимылы арқылы босандырылған деп есептелген. Сонымен қатар, жалпы халық арасында кесарево қимылының көрсеткіші 40%-тан 14%-қа дейін ауыспайды. Ұрықтың жатырдағы орны (балалардың жатырда қалай жатқандығы) олардың кесарево қимылымен немесе вагиналды босану арқылы дүниеге келетінін анықтайды. Осы тақырып бойынша сапалы зерттеулерді қарастырғанда, егер бірінші босанатын (яғни жатырдың төменгі бөлігінде орналасқан) егіздің басы төмен болса, кесарево қимылы ана үшін немесе балалар үшін вагиналды босанудан қауіпсіз екенін көрсететін нақты дәлел жоқ. Моноамниотикалық егіздер (бір жұмыртқаның бөлінуінен пайда болған және бірдей ұрық суы қапшығын бөлісетін егіздер) өз қапшықтары бар егіздерге қарағанда асқынуларға көбірек бейім. Сондай-ақ, балаларды ертерек кесарево қимылымен босану керек пе, әлде балалардың денсаулығын қадағалап, босанудың табиғи жолмен басталуын күту керек пе деген мәселеде жеткілікті мәліметтер жоқ. Сондықтан, осы типтегі егіздерді босану туралы шешімді анасы мен оның отбасы бірлесіп қабылдауы керек, сондай-ақ жаңа туған нәрестелерге тиісті күтім көрсету қажеттілігін ескеру қажет.
A study in 2013 involving 106 participating centers in 25 countries came to the conclusion that, in a twin pregnancy of a gestational age between 32 weeks 0 days and 38 weeks 6 days, and the first twin is in cephalic presentation, planned Cesarean section does not significantly decrease or increase the risk of fetal or neonatal death or serious neonatal disability, as compared with planned vaginal delivery. In this study, 44% of the women planned for vaginal delivery still ended up having Cesarean section for unplanned reasons such as pregnancy complications. In comparison, it has been estimated that 75% of twin pregnancies in the United States were delivered by Cesarean section in 2008. Also in comparison, the rate of Cesarean section for all pregnancies in the general population varies between 40% and 14%. Fetal position (the way the babies are lying in the womb) usually determines if they are delivered by caesarean section or vaginally. A review of good quality research on this subject found that if the twin that will be born first (i. e. is lowest in the womb) is head down there is no good evidence that caesarean section will be safer than a vaginal birth for the mother or babies. Monoamniotic twins (twins that form after the splitting of a fertilised egg and share the same amniotic fluid sac) are at more risk of complications than twins that have their own sacs. There is also insufficient evidence around whether to deliver the babies early by caesarean section or to wait for labour to start naturally while running checks on the babies' wellbeing. The birth of this type of twins should therefore be decided with the mother and her family and should take into account the need for good neonatal care services.
Иран
Иранда иран үкіметі бес тілді туған отбасыларға тегін тұрғын үй ұсынады.
In Iran, the Iranian government provides free housing to families that have birthed quintuplets.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-тың Денсаулық сақтау зерттеулері және сапа агенттігінің зерттеуі 2011 жылы АҚШ-та жеке медициналық сақтандыруы бар жүкті әйелдер Медикейдпен қамтылған әйелдерге қарағанда жасы үлкен және көп бала табу ықтималдығы жоғары екенін көрсетті.
A study by the U. S. Agency for Healthcare Research and Quality found that, in 2011, pregnant women covered by private insurance in the United States were older and more likely to have multiple gestation than women covered by Medicaid.
Мәдениеттік аспектілер
Кейбір мәдениеттерде көп бала туу жақсылықтың немесе жамандықтың белгісі саналады. Майя мәдениеті егіздерді құт-береке деп қарастырған және екі дененің бір-біріне ұқсас болу идеясына қызығушылық танытқан. Майялар егіздерді бір жанынан бөлінген екі бөлік деп есептеген. Ежелгі Римде қаланың негізін қалаған егіз ағайындылар (Ромул мен Ремус) туралы аңызға сәйкес, егіз ұлдардың дүниеге келуі жақсылыққа ие болса, егіз қыздар бақытсыздық әкелген, себебі екеуіне де бірдей уақытта қымбат қалыңдық беру қажет болған. Грек мифологиясында әртүрлі әкелері бар егіздер – Кастор мен Полидевк, Геракл мен Ификл кездеседі. Егіздердің бірі (Полидевк, Геракл) – құдай Зевстің заңды емес ұлы, ал оның інісі анасының өлшеулі күйеуінен туған. Осыған ұқсас егіз әйелдер жұбы – Троялық Елена мен Клитемнестра (олар сондай-ақ Кастор мен Полидевктің қарындастары). Бұл тақырып басқа мифтерде де кездеседі және оны суперферкуляция деп атайды. Кейбір ортағасырлық еуропалық рыцарлық романдарда, мысалы Мари де Франстың «Ле Фресне» романында, әйел көп бала тууды (әдетте төменгі топқа жататын әйелге) өзінің адалдығына күмән келтіретін дәлел ретінде келтіреді. Бұл кең таралған сенімді көрсететін болса да, ол әдетте жала жабу ретінде қарастырылады, сондықтан айыптаушы өзі де көп бала туған жазаға тартылады, ал романның оқиғасы балаларды жасыру әрекетінен басталады. Ұқсас әсер «Лебедь рыцары» романында, «Лебедь балаларының» Беатрикс нұсқаларында да байқалады. Оның қорқынышы бірден жеті бала туумен жазаланады, ал оның қатыгез қайын есі балаларды ашпас бұрын оған жауап қайтарады. Денсаулық сақтау қызметтерін ұсыну және табиғи іріктеу мен гендік өзгерістерден ауытқу мәселелерінде этикалық дилеммалар туындайды. Көп балалы жүктілікке қатысты, экстракорпоральды ұрықтану (ЭКО) қолданылуымен байланысты әртүрлі этикалық мәселелер пайда болады. Жалпы алғанда, көп балалы жүктілік ана мен балаға әртүрлі асқынулардың салдарынан зиян келтіруі мүмкін. Мұндай асқынулардың қатарында жатыр қан кетуі және балалардың тең мөлшерде қоректік заттар алмауы жатады. ЭКО сонымен қатар мерзімінен бұрын босану және нәрестелердің салмағының төмендеуіне де себеп болуы мүмкін. Медициналық көмекпен балалы болуды кейбіреулер құтқарушы десе, енді біреулер осы процедураны табиғатқа қарсы және қоғам үшін қымбат деп санайды.
Certain cultures consider multiple births a portent of either good or evil. Mayan culture saw twins as a blessing, and was fascinated by the idea of two bodies looking alike. The Mayans used to believe that twins were one soul that had fragmented. In Ancient Rome, the legend of the twin brothers who founded the city (Romulus and Remus) made the birth of twin boys a blessing, while twin girls were seen as an unlucky burden, since both would have to be provided with an expensive dowry at about the same time. In Greek mythology, fraternal twins Castor and Polydeuces, and Heracles and Iphicles, are sons of two different fathers. One of the twins (Polydeuces, Heracles) is the illegitimate son of the god Zeus; his brother is the son of their mother's mortal husband. A similar pair of twin sisters are Helen (of Troy) and Clytemnestra (who are also sisters of Castor and Polydeuces). The theme occurs in other mythologies as well, and is called superfecundation. In certain medieval European chivalric romances, such as Marie de France's Le Fresne, a woman cites a multiple birth (often to a lower class woman) as proof of adultery on her part; while this may reflect a widespread belief, it is invariably treated as malicious slander, to be justly punished by the accuser having a multiple birth of her own, and the events of the romance are triggered by her attempt to hide one or more of the children. A similar effect occurs in the Knight of the Swan romance, in the Beatrix variants of the Swan Children; her taunt is punished by giving birth to seven children at once, and her wicked mother in law returns her taunt before exposing the children. Ethical dilemmas arise when determining health care coverage and the deviation from natural selection and gene variations. In regards to multiple births different ethical concerns arise from the use of in vitro fertilization. Overall, multiple pregnancies can cause potential harm to the mother and children due to potential complications. Such complications can include uterine bleeding and children not receiving equal nutrients. IVF has also revealed some pre term deliveries and lower birth weights in babies. While some view medically assisted procreation as a saving grace to have children, others consider these procedure to be unnatural and costly to the community.
Көп ұрықты жүктілікті азайту
Көп ұрықты жүктілікті азайту – жүкті әйелден бір немесе бірнеше эмбрионды азайту процедурасы. Таңдаулы азайту көбінесе көмекші репродуктивтік технология (КРТ) арқылы жасалған жүктіліктерде қолданылады. Клиникалық жағдайда көп ұрықты жүктілікті азайту алғаш рет 1980 жылдары жүзеге асырылды. Процедураның мақсаты жүктілікті шамамен бір-екі ұрыққа дейін азайту болып табылады. Процедураның басты мақсаты – жай ғана өмірді тоқтату емес, ана мен баланың аман қалуы мен сәттілігін арттыру. Дегенмен, көп ұрықты жүктілікті азайту бірқатар этикалық мәселелерді көтеріп отыр. Басты аргумент – ұрықтың өмірін азайту мәселесіне байланысты аборт этикасына ұқсас. Ананың денсаулығын қорғау және жаңадан пайда болған ұрықтың өміріне зиян келтіру – жоғарыда айтылған этикалық мәселенің жалғасы болып табылады. Барлық өмір маңызды және ешбір өмірді тоқтатуға болатыны, оның ішінде тоқтатылатын өмірдің келісімі болмаса, қарастырылуы мүмкін. Ал, кері пікірде жүктілікті тоқтату құқығы, яғни жүктілікті тоқтатуға қалау немесе жүктілік қаупіне байланысты таңдау жасау құқығы жақталады. Жалпы алғанда, КРТ нәтижесінде жасалатын көп ұрықты жүктілікті азайтудың басым бөлігі бала көтеретін әйелдің денсаулығын қорғау және қалған ұрықтардың денсаулығын арттыру мақсатымен жүзеге асырылады.
Multifetal pregnancy reduction is the reduction of one or more embryos from the bearing woman. Selective reduction usually occurs for pregnancies assisted by assisted reproductive technology (ART). The first multifetal pregnancy reductions to occur in a clinical setting took place in the 1980s. The procedure aims to reduce pregnancies down to approximately one to two fetuses. The overarching purpose of the procedure is not primarily to simply terminate life, but to increase the survival and success of the mother and babies. However, multifetal pregnancy reduction raises some ethical questions. The main argument is similar to abortion ethics in reduction of fetus versus fetus life. The protection of maternal well being versus harm of newly formed fetal life is an extension of the aforementioned ethical question. It can be viewed that all life is important and that no life should be terminated without consent from the life that is being terminated. A polar opposite viewpoint advocates for the right of choice, that being the choice to terminate a pregnancy due to desire or pregnancy risks. Overall, most multifetal pregnancy reductions that occur as a result of ART are being done for the protection of the child bearer's health and to maximize the health of the remaining fetuses.