Кіріспе

Американдық жазушы және саясаткер (1806–1870)

Уильям Гилмор Симмс (17 сәуір, 1806 – 11 маусым, 1870) – американдық Оңтүстіктен шыққан ақын, романист, саясаткер және тарихшы. Оның еңбектері 19 ғасырда зор даңққа ие болды, ал Эдгар Аллан По оны Америка тудырған ең үздік романист деп атады. Әдебиет зерттеушілері арасында ол әлі де соғысқа дейінгі Оңтүстік әдебиетінің маңызды тұлғасы ретінде танылады. Ол құлдықты ыстық қолдауымен және «Том ағаның үйі» романына қарсылығымен де есте қалады. Оған жауап ретінде ол сын-пікірлер жазып, сондай-ақ құлдықты қолдайтын «Қылыш және тігіш» (1854) романын жазды.

Ерте және отбасылық өмірі

Симмс 1806 жылғы 17 сәуірде Оңтүстік Каролина штатының Шарлстон қаласында, шотланд-ирланд текті ата-аналарының ұрпағы ретінде дүниеге келді. Оның анасы Харриет Энн Огуста (қызметтегі аты Синглтон, 1784–1808) оның бала кезінде қайтыс болды; ал әкесі Уильям Гилмор Симмс аға (1762–1830) бизнесте сәтсіздікке ұшырап, Коффидің үндістерге қарсы күрескен жасағына қосылды. Симмсті анасының әжесі Джейн Миллер Синглтон Гейтс тәрбиеледі, ол Америка Тәуелсіздік соғысын бастан өткерген және Симмске осы соғыс туралы әңгімелер айтқан. Жастық шағында Симмс дәріханада кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді және медицинаны оқығысы келді. Ол он сегіз жасында (шамамен 1824 жыл) құқық білімін оқуға кірісті. 1841 жылы Алабама университетінен құрметті заң ғылымы докторы (LLD) дәрежесін алды. 1826 жылы Анна Малкольм Джайлсқа үйленді. Біріншіден, «Мартин Фабердің жарық көргені ақынды романистке айналдырды», – делінген, өйткені осы жазушының алғашқы, кітап көлеміндегі туындысының шағын сәттілігі Симмстің кәсіби өмірінің қалған бөлігінде басымдық алатын прозалық мансабын бастады. Екіншіден, «Мартин Фабер» готикалық мотивтерді оңтүстік әдебиетіне бейімдеуде өте жаңашыл. Осылайша, бұл роман Симмске ұлттық аудиторияны сыйлады. Американың жергілікті халқы туралы Симмс бірде былай деді: «Біздің соқыр көзқарастарымыз [ақ американдықтардың] оларды мекендерінде аяусыз қырып, елдерінен қуған абайсызда және кешірімсіз қолдарының әрекетін ақтау үшін қажет деп есептелді». Бастапқыда Оңтүстік оқырмандары, әсіресе оның туған қаласы Шарлстон тұрғындары Симмстің туындыларын қолдамады, өйткені ол аристократиялық тектен емес еді. Бірақ, ақырында ол Джеймс Фенимор Купердің оңтүстік нұсқасы ретінде танылды және Шарлстон тұрғындары оны беделді Сент-Сесилия қоғамына шақырды, сондай-ақ Симмсті «Америкадағы ең ұлы көркем әдебиет жазушысы» деп жариялады. 1852 жылы Симмс «Комедиядай жақсы; немесе Теннессилік аңыз» атты кітабын жариялады. Ол және «Пэдди МакГанн» (1867) оның Оңтүстік юморының екі толық көлемін құрайды; ол сонымен қатар «Шарп Снаффлс» және «Билл Болди» атты екі аңызды да жазды. Ол өлеңдер де жазды және әдеби сыншы және ақын Руфус Вилмот Грисуолдқа жазған хатында Симмс формаға қарағанда мазмұнға көбірек қызығушылық танытқанын, «дұрыс көрінуге ұмтылыс пен түпнұсқалыққа және шындыққа ұмтылыс арасында» қиналып жүргенін айтты.

Шығармашылық емес тарих және өмірбаян

Симсдің "Оңтүстік Каролина тарихы" (1842) бірнеше буынға штат тарихы бойынша стандартты мектеп оқулығы болып қызмет етті. Ол сонымен қатар "Әлеуметтік принцип: ұлттық тұрақтылықтың нағыз көзі" (1843) және Американ революциясының батырлары Фрэнсис Марион, Натанаэль Грин және Джон Лоуренс туралы бірнеше өте танымал өмірбаян жазды. Ол капитан Джон Смит еңбектерінің Вирджиния колониясының негізіне қатысты жинағын және Шевалье Байард туралы егжей-тегжейлі кітап жазды. Симс Алабама тарихы туралы да жазды және Америка тарихы бойынша танымал лекция оқыды. Ол Революциялық соғысқа қатысты қолжазбалардың ең ірі жинақтарының бірін жинады. Осы жинақтың көп бөлігі Одақ әскерінің ілесушілері Бамберг, Оңтүстік Каролина маңындағы "Вудлендс" үйін өртеп тастағанда жоғалып кетті.

Құлдықты қолдаған жазбалар

Симмс құлдықты жақтады. 1837 жылдың қараша айында шыққан «Оңтүстік әдеби хабаршысы» журналында Симмс ағылшын әлеуметтік реформаторы Гарриет Мартиноның «Америкадағы қоғам» еңбегіне толымды шолу жариялады, бұл шолу құлдықты қорғауға бағытталған кеңейтілген тұжырымдама ретінде қызмет етті. Бұл мақала келесі жылы «Америкадағы құлдық» деген атпен жеке кітапша ретінде жарық көрді; ал 1852 жылы «Құлдықтың моральдық жағы» деген атпен «Құлдыққа қолдау» атты жинақтың бір бөлігі ретінде қайта басылды. Симмс «Том ағаның үйі» романына қатысты сынды пікірлер білдірді және оны теріске шығарды. Кейбір зерттеушілер оның 1852 жылғы «Қилық және соққы» романы, 1854 жылы «Вудкрафт» деген атпен сәл өңделген күйде қайта басылған нұсқасы, «Томға қарсы әдебиеттің» мысалы екенін айтады; бұл зерттеушілер көбінесе Джозеф В. Риджлидің тұжырымдамаларына сүйенеді. Басқа зерттеушілер Риджлидің тұжырымдамасын дұрыс емес деп санайды, олар 1852 жылғы хатында Симмстің кездейсоқ айтқан сөзіне артық сенім артқандығын және Симмстің «Вудкрафт» романын жазу кезегінің «Том ағаның үйі» романының жарық көруімен сәйкес келуіне қатысты мәселелерді атап көрсетеді. Симмс Эдмунд Раффин, Джеймс Генри Хаммонд, Натаниел Беверли Таккер және Джордж Фредерик Холмс сияқты оңтүстік зиялыларының «қасиетті тобының» мүшесі болды. Олар бірлесіп Оңтүстіктегі моральдық реформаға, соның ішінде құлдыққа қатысты қожайындардың басшылық рөліне шақыратын көптеген мақалалар жариялады.

Америка Азамат соғысы және соңғы жылдары

Америка Азамат соғысы кезінде Симмс апталық газетте сепаратистер жағын қолдады. Тек оның атымен аттас үлкен ұлы Конфедерация армиясында қызмет етуге жеткілікті жаста болды, бірақ атының көпте болғандықтан, оның ерікті немесе міндетті түрде сарбаз ретінде танылуы белгісіз. Союз армиясының ілесушілері Симмстің "Вудлендс" үйін өртеп жіберген болуы мүмкін, бірақ бұрынғы құл Исаак Ниммонс өрт қоюға айыпталды, алайда соттан босатылды. Өртте шамамен 10 000 кітап және революциялық дәуірге қатысты қолжазбалар жойылды. "Пэдди МакГанн" (1863) романынан басқа, Симмс Азамат соғысы басталғаннан кейін көптеген жарияланымдар жасаған жоқ. Ол бірнеше оңтүстік саясаткерлеріне кеңес берді және Конфедерацияның әскери қорғанысы үшін әр түрлі ұсыныстар жасады. Соғыс кезінде ол әдеби тұрғыдан маңызды ештеңе жазбады. Азамат соғысы аяқталғаннан кейін, Симмс құлдық пен сепаратизмді ашық қолдағандықтан беделі түсіп, әдеби мансабын жаңартпақ болды, бірақ сәтсіз аяқталды. Ол 1866 жылы оңтүстік соғыс өлеңдерінен тұратын әртүрлі жинақ құрастырды. Симмс 1870 жылдың 11 маусымында Чарльстонда ішек қатерлі ісіктен қайтыс болды және 1986 жылы қайтыс болғаннан кейін Оңтүстік Каролина Авторлар академиясына қабылданды.

Өлім және мұра

Симмс 1870 жылғы 11 маусымда Чарльстондағы 13 Society Street мекенжайындағы үлкен қызының үйінде рактан қайтыс болды. Ол Магнолия зиратында жерленген. Ескерткіш 1879 жылы ашылды. Симмс американдық әдебиет канонынан «Симмстің Оңтүстік Каролинаның Колумбия қаласының қирауы туралы еңбек жариялағанда жасаған кешірілмейтін күнәсі үшін тазартылды, ол Солтүстікке лайықты жеңіске ие болу құқығын жоққа шығарды» деп ренжіді. Симмс Солтүстіктің Азамат соғысындағы тактикасы туралы: «олардың ісінің артықшылықтары болғанмен, оны сақтау үшін қолданған әдістері олардан айырылыпты» деді. Автор және сегрегационист Дональд Дэвидсон: «Симмстің беделіне немқұрайлы қарау, оның кітаптарының жалпы нарықтан және, демек, оқырмандардың кітап сөресінен жоғалуына әкелсе, одан артық даулы жағдай жоқ. Бұл – әдеби қырқыс» деді. Әдебиеттанушылар мен тарихшылар Симмсті Антебелл әдебиетіндегі маңызды тұлға және жетекші зиялы деп мойындайды. Оңтүстік Каролина университеті оның көптеген еңбектерін және қолжазбаларын цифрлық форматқа көшірді, олар қазір басып шығаруға дайын күйде қолжетімді. Соңғы жылдары «Симмстің қайта жандануы» Джеймс Э. Киблер, Мэри Энн Уимсат, Шон Бусик, Чарльз С. Уотсон және Джон К. Гильдс сияқты ғалымдарды қамтыды. Киблер қазір Симмстің поэзиясы бойынша бірінші сарапшы болуы мүмкін; Гильдс осы өнімді автордың маңызды өмірбаянын жазды; Бусик Симмстің тарихшы ретіндегі еңбегіне ден қойды; Уимсат «Уильям Гилмор Симмстің маңызды көркем шығармалары» және оның әңгімелер жинағының өңделген нұсқасын – «Оңтүстіктің әңгімелері» жариялады (The Virginia Quarterly Review журналының бір авторы Уимсаттың әңгімелерге жазған кіріспесін «үлкендікпен жазылған» деп атады). «Симмс шолуы» атты журнал осы қайта жандануға үлес қосады. Жыл сайын жарық көретін бұл журналда автор туралы жаңа мақалалар жарияланады.