Кіріспе

1386 - 1406 жылдардағы Австрия герцогы Вильгельм (шамамен 1370 – 15 шілде 1406), Габсбургтер әулетінің мүшесі және «Вильгельм сыпайы» (Wilhelm der Freundliche) атымен белгілі болған, 1386 жылдан бастап Австрия герцогы болды. Леопольд тармағының басшысы ретінде ол 1396 жылдан өліміне дейін Каринтия, Штирия және Карниола ішкі Австрия герцогтықтарын, сондай-ақ Тироль және Алқыс Австрия графтықтарын басқарды.

Өмірбаян

Вильгельм Венада туған, Австрия герцогы Леопольд III (1351–1386) және оның жұбайы Виридис Висконти (1352–1414), Миланның Бернабо әміршісінің қызының үлкен ұлы. Леопольд III Тироль және Швабиядағы Австрияның басқа иеліктері бойынша регент ретінде әрекет етті; 1379 жылы ол ағасы герцог Альберт III-мен Нойберг келісімін жасады, содан кейін ол Ішкі Австрия жерлерін де алды. 8 жасында Вильгельм Анжу ханшайымы Гедвигаға (Джадвига; 1373–1399), 1370 жылы Польша королі болған Венгрия королі Людовик I-нің кіші қызы, күйеуге тұрды. Бұл Габсбургтердің мұрагерлерге үйленіп, өз иелігін кеңейтудегі алғашқы әрекеттерінің бірі болды, өйткені Людовик өзінің үлкен қызы Мария мен оның күйеу баласы Люксембургтің Зигмунды Польшада табысқа жетуді көздеді, ал Гедвига Венгрия Корольдігінің мұрагері болып тағайындалды. 1382 жылы Людовик патша қайтыс болғанда, Мария Венгрияның патшасы болды. Алайда поляк ақсүйектері Мария мен Сигизмундты қабылдамай, оның орнына Гедвиганы патшайым етіп таңдады. Олар оның Вильгельммен болған келісімін де бұзды және келісімнің бұзылуын талап етті. Польша иелері Гедвиганың он төрт жасар қалыңдығы Габсбургтің Вильгельмін өздерінің билеушісі ретінде қабылдағысы келмеді. Олар тәжірибесіз Вильгельм мен оның австриялық туыстары Польшаның мүдделерін оның күшті көршілеріне, әсіресе Богемия мен Бранденбургті бақылап отырған Люксембургтерге қарсы қорғай алмайды деп ойлады және Венгрияға күшті талап қойды. Халецкидің айтуынша, Кіші Польшаның иелері бірінші болып Гедвигаға Литваның пұтқа табынушы князі Йогайлаға үйленуге ұсыныс жасады. 1385 жылы қаңтарда Гедвиганың қолын сұрауға Йогайла өзінің ағасы Скиргайла мен Ригадан шыққан бір неміс бургер Ханулды Краковқа жіберді. Гедвига жауап беруден бас тартып, тек шешкенін шешсін деді. Йогайланың екі елшісі Венгрияға барып, Елизавета патшамен кездесті. Ян Длугостың жылнамасында айтылғандай, ол оларға "Польшаға пайдалы кез келген нәрсені рұқсат ететінін және қызы, патшалықтың прелаттары мен ақсүйектері христиан діні мен патшалықтарына пайдалы деп санаған нәрсені істеу керектігін" айтты. Краков, Сандомирж және Үлкен Польшаның ақсүйектері маусым немесе шілде айында Краковта жиналды және "ақылдылардың көпшілігі" Йогайланың неке ұсынысын қабылдауға дауыс берді. Осы арада Вильгельмнің әкесі Леопольд III 1385 жылдың шілде айының соңында Будаға асығып барып, Вильгельм мен Гедвига арасындағы неке 16 тамызға дейін аяқталуын талап етті. Елизавета II Ополе патшасы Владислав II-ге рәсімге дайындық жасауды тапсырып, неке туралы бұрынғы келісімдерді растады. Канондық құқық бойынша, Гедвиганың неке құрметі оның он екі жасқа толуына дейін, егер құзыретті прелат оның ерте жетілуін растаса ғана аяқталуы мүмкін. Естергомның архиепискобы Деметрий қажетті құжатты шығарды. Вильгельм тамыздың бірінші жартысында Краковқа барды, бірақ оған Вавель қамалына кіруге тыйым салынды. Длугосц Гедвига мен Вильгельм тек жақын маңдағы францискан монастырында ғана кездесе алады деп мәлімдейді. Вильгельм мен Гедвиганың некелерін аяқтау туралы қазіргі немесе жақын уақыттағы жазбалар қарама-қайшы және анық емес. Краковтың қалалық билігінің ресми есептерінде 1385 жылы 23 тамызда королеваның үйлену тойына орай қалалық түрмедегі тұтқындарға рақымшылық жасалғаны жазылған. Екінші жағынан, Австрияның қазіргі заманғы хроникасы Continuatio Claustroneubuzgis поляктар Вильгельмді үйлену тойына дейін өлтірмекші болған. Келесі ғасырда Длугосц Уильям "патшаның төсек бөлмесіне" кіргеннен кейін "патшалықтар оны қорлықпен және қорлаумен алып кетіп, сарайдан қуып шығарды" деп мәлімдейді; бірақ дәл сол хроникашы Гедвиганың "көптеген адамдар оның екі апта бойы герцог Вильгельммен төсегін бөліскенін және денелік толығу болғанын білетінін" жақсы білетінін айтады. Вильгельм патшайымның төсек бөлмесіне кірген түні поляк дворяндары қамалға кіріп, Вильгельмді қашуға мәжбүр етті. Осы қорлықтан кейін, Длугос жалғастырады, Гедвига Вавельді тастап, Вильгельмге қосылуға шешім қабылдады, бірақ қамалдың қақпасы жабылып қалды. Ол "балта шақырып, оны сындырып алуға тырысты", бірақ Горейдің Димитриясы оны қамалға қайтаруға көндірді. Оскар Халецки Длугостың баяндауын "романтикалық аңыз ретінде жоққа шығаруға болмайды" дейді; Роберт I. Фрост бұл "әдебиеттің аңыз екені сөзсіз" деп жазды. Алайда Австрияның Вильгельмінің Польшаны тастап кетуге мәжбүр болғаны сөзсіз. 1386 жылы Леопольд III Семпах шайқасында қаза тапты. Вильгельм мен оның інісі Леопольд IV Австрия герцогы болды…