Үндістандағы жылдық музыка фестивалі

Кіріспе

Үндістанда жыл сайынғы музыка фестивалі

Тьягараджа Арадхана – телугу әулие композиторы Тьягараджаның жыл сайынғы ардханасы (санскрит тілінде Құдайды немесе адамды мақтау амалы). Музыка фестивалі Андхра-Прадеш, Карнатака және Тамил Наду штаттарында, негізінен Тамил Надудың Танджавур ауданындағы Тирувайяруда, Тьягараджаның Жіва Самадхиге қол жеткізген жерінде өтеді. Арадхана Пүшия Бахула Панчми күні, әулие Жіва самадхиге қол жеткізген күні тойланады, онда музыканттар әулиенің Панчаратна Критилерін орындайды.

Тарих

Арадхана (Құдайға құлшылық ету рәсімі) әулиенің қайтыс болған күні жыл сайын өткізіледі. Бұл Пүшия Бахула Панчми күні (Пүшия айының азайып бара жатқан ай фазасының бесінші күні). Арадхананы Шри Тьягабрахма Махоцва Сабха жүргізеді және ол Тамил Надудың Танжавур ауданындағы Тирувайяру ауылында орналасқан әулиенің самадхи (мемориалы) аумағында өткізіледі. Қазіргі пішіндегі Арадхана жүз жылға жетпейді. Тьягараджа 1847 жылы қайтыс болды. Өлімінен бірнеше күн бұрын ол барлық мүлігінен бас тартып, саньяси болды. Ол қайтыс болғаннан кейін оның денесі Кавери өзенінің жағасында жерленді және сол жерде шағын ескерткіш салынды. Шәкірттері өз ауылдарына қайтып, оның қайтыс болу мерейтойын үйде атап өтті. Ескерткіш тез арада қараусыз қалды және 1903 жылы Тьягараджадан сабақ алған соңғы екі шәкірттің ностальгиямен сол жерге сапармен келгеніне дейін тоқырап кетті. Бұл - қарт және танымал музыканттар Умаялпурам Кришна Бхагаватәр мен Сундара Бхагаватәр. Олар ескерткіштің қараусыз қалғанын көріп, қатты ренжіді және оны өзен жағалауындағы тығыз өсімдіктер арасынан іздеуге мәжбүр болды. Олар самадхины жаңартуды ұйымдастырды және жыл сайын самадхида өздерінің гуруларының титхи, яғни қайтыс болу мерейтойын атап өтуге шешім қабылдады. Келесі жылдан бастап музыкалық қайраткерлер оның қайтыс болған күнін Тхирувайяруда тұрақты түрде атап өту үшін және бұл мерекеге оның ізбасарларының жиналуына және бір-бірімен қарым-қатынас жасауына мүмкіндік беру үшін күш салды. 1905 жылы кедейлерді тамақтандыру және Ведалық қағидаларға сәйкес ескерткіште ғибадат етумен толыққанды салтанатты рәсім өткізілді. Умаялпурам Кришна Бхагаватар мен Сундара Бхагаватар жаңарту мен мерекелеудің қозғаушы күші болғанымен, Тиллаистханам Нарсимха Бхагаватар мен Тиллаистханам Панжу Бхагаватар негізгі қаржыгерлер мен ұйымдастырушылар болды. Келесі жылы бауырластар араздасып кетті. 1906 жылдан бастап әрқайсысы параллель Арадхана өткізе бастады. Бірнеше музыканттар да олардың біреуіне қосыла бастады, соның салдарынан екі қарсыласты топ пайда болды. Нарсимха Бхагаватардың тобы (және Арадхана мерекесі) Перия Катчи ("үлкен топ", өйткені ол үлкен болды) деп аталды, ал Панжу Бхаттың тобы Чинна Катчи деп танылды. Тиллаистханам ағайындыларының қайтысымен Перия Катчиді көрнекті скрипкашы Малаикоттай Говиндасами Пиллай, ал Чинна Катчиді белгілі Хариката оқырманы Суламгалам Ваидянатха Бхагаватар басқарды. Бірте-бірте, Чинна Катчидің мерекелері Арадханадан бес күн бұрын басталып, Арадхана күні аяқтаса, Перия Катчидің мерекелері Арадхана күні басталып, одан кейін төрт күн жалғасатын конвенция қалыптасты. Екі топ та музыкалық қойылымдар ұйымдастырып, кедейлерді тамақтандырды, сондықтан тоғыз күн бойы халықтың өзі нағыз иегері болды. Бір мәселеде екі топ та бірікті. Олар әйелдерге Арадхана кезінде өнер көрсетуге рұқсат бермеді. Сол кезде ән айтып, би билеген әйелдер тек ғибадатхананың әншілері ғана болды. Екі топтың ортақ тағы бір ерекшелігі - олар надасварам орындауға рұқсат бермеді. Бангалордағы Нагаратнамма дәл осындай ғибадатханалық орындаушы және өз дәуірінің ең танымал кәсіби концерт әртістерінің бірі болды. Нагаратнамма сол кезде Мадраста тұратын, ол Тьягараджаның жанкүйері және оның музыкасын ұнататын адам болды. Шындығында, оның криталарын жан-жақты орындауы оның өмір бойы мансабының тірегі болды және ол өзінің байлығын оның рақымына борышты деп санайды. 1921 жылы қарт, баласыз әйел өзінің өмірлік табысын Тьягараджаның мұрасын сақтап қалуға және оның есімін мәңгілікке сақтауға арнауды шешті. 1925 жылы ол ескерткішті қоршап тұрған ғибадатхананың құрылысын бастады. Кейбір деректерге сәйкес, ол қабір тұрған жерді сатып алған, ал басқа деректерге сәйкес, бұл жер өзен жағалауындағы ауылдық жер (ауылдың жалпы жері) болған, ал оның құрылысы заңсыз болған, бірақ жергілікті тұрғындар оның ізгі ниеттеріне байланысты төзімділік танытқан. Нагаратнамма сондай-ақ мемориалдың алдына Тьягараджаның мүсінін орнатты. Ғибадатхана 1926 жылдың басында бағышталды. Екі қарсыласты топ осыған араласпай, Нагаратнамманың өзі салған ғибадатханада музыка, тіпті Харикатаны орындауға рұқсат бермеді. Олар Тьягараджаның әндерінде әйелдерге қатысты бірнеше наразылықтарын келтірді. Нагаратнаммал бұған еш алаңдамады. Ол ғибадатхананың артқы жағында өз музыка бағдарламаларын жүргізген үшінші майданды бастады. Бұл үшінші шараға көптеген әйел әртістер қатысты, және бәлкім, осы себепті ол екі Катчи ұйымдастырған шаралардың халыққа танылуын азайтты. Нагаратнамма сондай-ақ жергілікті соттарға Катчилердің ғибадатханаға кіруіне тыйым салу туралы талап арыз берді, ол оған заң бойынша тиесілі екенін мәлімдеді. Ол сот ісін ұтып алды, бірақ ғибадат ету сағаттары соттармен белгіленді, Арадхана күні екі Катчи мен оның тобы арасында тең бөлінді. 1940 жылға дейін осылай жалғасты, содан кейін С.И. Кришнасвами, ICS, топтарды бірігуге көндірді және 1941 жылы біз білетін Арадхана алғаш рет өткізілді. Харикесаналлур Мутия Бхагаватар топтық орындауға ең қолайлы бес панчаратнаны таңдады, соның арқасында барлық музыканттардың ортақ құрмет көрсетуі мүмкін болды. Бұл идея қабылданды және бес әннің хорлық орындалуы Арадхананың маңызды бөлігіне айналды. 1941 жылға дейін үш жеке шараның барлығы да музыкалық фестивальдер сипатында болды, Тьягараджаның қай әні орындалуына қатысты ешқандай шектеу болған жоқ. 1941 жылы үш шара біріктірілгеннен кейін ғана бес панчаратна криталарын топтық орындау туралы конвенция қабылданды. Бангалордағы Нагаратнаммал өмірінің соңына дейін Тхирувайяруда тұрды және барлық байлығын Тьягараджаның ескерткішіне сыйлады, әйелдерге ешқандай кедергісіз құрмет көрсетуге рұқсат етілсін деген шартпен. Ол 1952 жылы қайтыс болды және Тьягараджаның ескерткішіне жақын жерге жерленді, ал сол жерге оның ескерткіші орнатылды. Ескерткіш тікелей Тьягараджаның ескерткішіне қарайды. Қазіргі уақытта Тхирувайяруда жыл сайын келетін көптеген көрермендерді қабылдау үшін үлкен кешен салынуда.

The aradhana (Ceremony of Adoration) is held every year on the anniversary of the demise of the saint. This is on Pushya Bahula Panchami day (the fifth day of the waning moon in the Hindu lunar month of Pushya). The Aradhana is conducted by the Sri Thyagabrahma Mahotsava Sabha and is held in the precincts of the samadhi (memorial) of the saint located at Thiruvaiyaru village, Thanjavur district, Tamil Nadu, India. The Aradhana in its present format is not even a hundred years old. Thyagaraja died in 1847. A few days before his death, he had formally renounced everything and become a sanyasi. When he passed on, his mortal remains were buried on the banks of the river Kaveri and a small memorial was built at the site. His disciples returned to their respective villages and observed his death anniversary at their own homes. The memorial soon fell into neglect and had become quite dilapidated by 1903, when two of the last surviving students to have been taught by Tyagaraja happened to make a nostalgic visit to the site. These were the elderly and eminent musicians Umayalpuram Krishna Bhagavatar and Sundara Bhagavatar. They were dismayed by the neglect and dilapidation; indeed, they had to search for the memorial in the wild foliage of the riverbank. They arranged for the renovation of the samadhi and decided to commemorate the tithi or death anniversary of their guru every year at the Samadhi itself. From the following year, efforts were made by musical stalwarts to observe the death anniversary regularly at Thiruvayyaru, and to use the occasion as an opportunity for his followers to converge and interact with each other. In 1905, a lavish ceremony, complete with feeding of the poor and worship at the memorial as per Vedic tenets, was celebrated. While Umayalpuram Krishna Bhagavatar and Sundara Bhagavatar were the moving force behind the renovations and celebrations, the brothers Thillaisthanam Narasimha Bhagavatar and Thillaisthanam Panju Bhagavatar were the main financiers and organizers. By the following year, the brothers had fallen out with each other. From 1906 onwards, each began conducting a parallel Aradhana. Various musicians also began aligned themselves with one or the other brother and two rival factions came into being. The group (and the aradhana celebration) conducted by Narasimha Bhagavatar came to be called the Periya Katchi ("senior party," since he was the elder) and that of Panju Bhat became known as the Chinna Katchi. With the passing of the Tillaisthanam brothers, the Periya Katchi came under the control of the ace violinist Malaikottai Govindasami Pillai, and the Chinna Katchi under that of Soolamangalam Vaidyanatha Bhagavatar, the noted Harikatha exponent. Gradually, a convention emerged whereby the Chinna Katchi's celebrations began five days before the Aradhana and concluded on the Aradhana day, while the Periya Katchi's celebration began on Aradhana day and continued for four days after that. Both groups organised music performances and feeding of the poor and so the public was the real beneficiary during the nine days. On one point, both groups were united. They did not allow women to perform during the Aradhana. In those days, the only women who sang or danced in public were the devadasi or temple performers. Another point in common between the two groups was that they did not permit nadaswaram performances. Bangalore Nagarathnamma was precisely such a temple performer, and one of the most famous professional concert artistes of her era. Nagarathnamma, who was then residing in Madras, was an ardent devotee of Thyagaraja and an aficionado of his music. Indeed, the soulful rendition of his kritis had been the mainstay of her career throughout her life, and she considered that she owed her considerable wealth to his grace. In 1921, the aged and childless lady decided to dedicate her life's earnings to preserving Thyagaraja's legacy and perpetuating his memory. In 1925, she began the construction of a temple enclosing the memorial. According to some sources, she purchased the land on which the grave stood, whereas according to other sources, that land was panchayat riverside land (village common land), and her construction was illegal, but tolerated by local residents due to its pious intentions. Nagarathnamma also had an idol of Tyagaraja sculpted and installed in front of the memorial. The consecration of the temple took place in early 1926. The two rival groups, while not interfering with all this, refused to let Nagarathnamma perform her music, or even Harikatha, within the temple which she herself had had constructed. They cited several instances from Thyagaraja's songs where he had complained about women in general. Undeterred, Nagarathnammal began a third front which conducted its own music programs at the rear of the shrine. This third event featured many women artistes, and perhaps for that very reason, it began eating into the public popularity of the events hosted by the two Katchis. The doughty lady also filed suits in the local courts demanding the prevention of the Katchis from entering the temple, claiming that it belonged to her by right. She lost the case, but the hours of worship were laid down by the courts, dividing the Aradhana day equally between the two Katchis and her own group. Matters continued this way till 1940, when SY Krishnaswami, ICS, convinced the groups to unite and it was in 1941 that the Aradhana as we know it was first conducted. Harikesanallur Muthiah Bhagavatar selected the five pancharatnas as being best suited for group rendering, so that a common homage by all musicians became possible. This idea was adopted and the choral rendition of the five songs was made an integral feature of the Aradhana. Before 1941, the three separate events had all been in the nature of music festivals, with no restriction regarding which of Thyagaraja's songs could be performed. It was only in 1941, when the three events were merged into one, that the convention of group singing of the five pancharatna kritis was decided upon. Bangalore Nagarathnammal spent the rest of her days in Thiruvayyaru and bequeathed all her wealth to the Thyagaraja memorial, with the stipulation that women be allowed to pay their homage without any hindrance. When she died in 1952, she was buried close to Thyagaraja's memorial and a statue was erected on the spot. The statue directly gazes on Thyagaraja's memorial. A huge complex is now under construction at Thiruvaiyaru at this site to accommodate the large audience that come to the concert in ever increasing numbers every year.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та Кливленд Тьягараджа фестивалі әр жыл сайын Пасхаға дейін Огайо штатының Кливленд қаласында өтіледі. Жүздеген кәрнатик музыканттары фестивальде төрағалық етеді және өнер көрсетеді.

Маврикий

Үнді мұхитының шағын інжуы – Маврикий аралында "Вьяша Дхалия" ашрамы "Тьягараджа Арадхана" мерекесін үлкен құлшыныспен тойлайды. Таңертең Шри Рамаға абишек жасалады, содан кейін мридангам, морсинг, гатам, ханжира, вина, скрипка және флейта сияқты аспаптармен сүйемелделіп Тягараджа Свамидің Критилері орындалады.

Нигерия

Лагоста, Нигерияда 2007 жылдан бері әр ақпан айында "Тьягараджа Арадхана" мерекесі "Чинмайя Миссиясы" тарапынан ынтамен тойланады. Осы шарада тәжірибелі гурулармен оқытылған балалар музыкалық аспаптармен бірге әулие Тьягараджаның шығармаларынан сампрадая киртханаларын орындайды.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда әр түрлі арадан бар. Тьягараджа Арадхана фестивалі Ұлыбританияның Лондон қаласында, Тирувайяру үлгісінде, Шри Дурайсвами атындағы музыка мектебімен бірлесіп, комитет ұйымдастырады. Бұл мектепті Тамил Наду мемлекеттік музыка колледжінің бұрынғы оқытушысы Дурай Баласубраманян басқарады. Лондонның түкпір-түкпірінен келген көптеген студенттер Тьягараджа критхилерін орындайды. 8-ші арадан 23.2.20 күні өтті. Суретшілер Шрирам Гангадхаран, Шри Р. Сурьяпракаш және Шри Ритвик Раджа Ұлыбританияның көптеген тәжірибелі әртістеріне сүйемелдеді.

Франция

Жыл сайын мамыр айында Париж қаласының орталығында "Париж Тьягараджа Арадхана" атты жаһандық шара Париждің Үнді консерваториясы тарапынан ұйымдастырылады. Бұл шараға әлемнің түкпір-түкпірінен келген карнатик музыкасын орындайтын музыканттар, суретшілер, сарапшылар мен музыканы жақсы көретін адамдар қатысады, олардың арасында әртүрлі ұлттар мен этникалық топтар өкілдері бар. Бұл іс-шара Франциядағы Үндістан елшілігінің бірнеше жыл бойы берген жоғары демеушілігіне ие екенін атап өткен жөн. Вид. Смт. Бхавана Прадьюмна және Шри. Прадьюмна Кандадай құрған ICParis Үндістан мен Франция арасындағы мәдени байланыстарды нығайтуға жұмыс істейді. Бірлікке қол жеткізу және әртүрлілікті құрметтеуді басты мақсат тұтып, ICParis концерттер, қойылымдар, сабақтар мен шеберлік сағаты арқылы үнді классикалық музыкасы, би, діни кітаптар және йога саласындағы беделді суретшілер мен шеберлер арқылы көптеген платформалар жасады.