Кіріспе

Ангулола, көбінесе лала орхидеясы деп аталатын, Ликастаға жақын шағын орхидея туысы. Бау-бақша шаруашылығында оның аббревиатурасы – Анг. Бұл туыс 1798 жылы Хосе Антонио Павон мен Иполито Руис Лопес сипаттаған. Олар оны Испанияның кендер бас директоры Франсиско де Ангулоның құрметіне атады. Бұл туыс Венесуэла, Колумбия, Эквадор, Боливия және Перу елдерінің жоғары биіктіктегі орман төңірегінде табалады.

Сипаттама

Тюльпан орхидеясы – 20 см-ден ұзын, етті псевдобульбалары бар, ірі жерде өсетін, кейде эпифиттік өсімдіктер. Толыққан ангулоланың ұзын, сүйірленген және бүктеліген жапырақтары 1 метрден астам болады. Әрбір псевдобульбаның тамырынан екі-төрт жапырақ шығады. Жапырақтары күрделі, жаңа өркеннің басталуымен тозады. Бұл орхидеялардың гүлдері қынаптың күшті хош иісімен ерекшеленеді. Гүлдері балауыз тәрізді, ал жабайы түрлерінде түріне қарай жасыл-ақ немесе сарыдан қызылға дейін боялған болады. Әрбір жаңа псевдобульбаның тамырынан бір гүлшоғыр пайда болады. Ақ түлпан орхидеясының бір псевдобульбасында алты гүлшоғыр, ал қалғандарында он екіге дейін гүлшоғыр болады. Гүлдің жапырақтары тюльпанға ұқсас, дөңгелек пішіндес; осыдан олардың жалпы аты шыққан. Гүлдің төменгі жапырақшасы үш бөлікті. Гүлдің орталық бөлігінде төрт тозаң қылы бар.

Түрлер

Тюльпан орхидеясының 13 түрі бар, оның ішінде 4 түрі гибридтік текті болуы мүмкін, бірақ табиғатта қалыптасқан. Басқа гибридтік тюльпан орхидеяларын бағбандар өсіреді, бірақ олар табиғатта кездеспейді. 2014 жылдың мамыр айына дейін келесі түрлер қабылданды:

Сурет Атауы Сипаттаған авторы Таралуы
Anguloa × acostae (A. eburnea × A. hohenlohii) Oakeley Колумбия
Anguloa brevilabris Rolfe Колумбия, Перу
Anguloa cliftonii J. G. Fowler Колумбия
Anguloa cliftonii var. alba Oakeley Колумбия
Anguloa cliftonii var. concolor Oakeley Колумбия
Anguloa clowesii Lindl. Венесуэла және Колумбия
Anguloa clowesii var. flava A. DC Венесуэла және Колумбия
Anguloa dubia Rchb. f. Колумбия және, мүмкін, Венесуэла
Anguloa eburnea Linden ex B. S. Williams Колумбия, Перу, Эквадор
Anguloa hohenlohii C. Morren Венесуэла және Колумбия
Anguloa hohenlohii var. macroglossa (Schltr.) Oakeley Колумбия
Anguloa × rolfei (A. brevilabris × A. cliftonii) Sander ex Rolfe Колумбия
Anguloa × ruckeri (A. clowesii × A. hohenlohii) Lindl. Колумбия, Венесуэла, Перу
Anguloa × speciosa (A. tognettiae × A. virginalis) Linden Венесуэла, Колумбия
Anguloa tognettiae Oakeley Венесуэла және Колумбия
Anguloa uniflora Ruiz & Pav. Перу
Anguloa virginalis Linden ex B. S. Williams Венесуэла, Колумбия, Эквадор, Перу, Боливия
Anguloa virginalis var. turneri (B. S. Williams) Oakeley Колумбия