Кіріспе
Иберия түбегіндегі Римге дейінгі халықтар. Классикалық латын тілінде "Индигес" эпитеті, формасы бойынша жекеше, Күн (Сол Индигес) және кейіннен Энеймен теңестірілген Лавинийдің Юпитеріне қолданылады. Бір теория бойынша, бұл "іштен сөйлейтін" дегенді білдіреді және қасиетті тұлғалар танылмас бұрын пайда болған. Оксфорд классикалық сөздігінде бұл "шақырылған" дегенді білдіреді, "көрсететін" мағынасында, "индигитамента" сөзімен байланысты. Август әдебиетінде "ди индигиттер" жиі "di patrii"мен байланысты және жергілікті құдайлардың тізімдерінде (яғни, нақты бір жерге тән құдайлар) кездеседі. Сервийдің айтуынша, Праенестеде өз "индигиттері" болған. "Ди индигиттерге" қатысты мәліметтер Рим мен Лавинийден тыс жерлерде сирек кездеседі, бірақ Алетриумнан (қазіргі Алатри, Фрозинонеден солтүстікке қарай) табылған фрагменттік жазуда "ди индициттерге" арналған құрбандықтар тіркелген, олардың ішінде жергілікті көл құдайы Фуцин, түнгі найзағай құдайы Сумманус, басқаша белгісіз, бірақ мүмкін жергілікті тау құдайы Фискелл және дауыл құдайлары бар. Бұл жазу жергілікті немесе табиғат құдайларының тізімі ретінде түсіндіріледі, оларға көшпелі малшылар құрмет көрсету үшін сыйлықтар сыйлаған.
In classical Latin, the epithet Indiges, singular in form, is applied to Sol (Sol Indiges) and to Jupiter of Lavinium, later identified with Aeneas. One theory holds that it means the "speaker within", and stems from before the recognition of divine persons. Another, which the Oxford Classical Dictionary holds more likely, is that it means "invoked" in the sense of "pointing at", as in the related word indigitamenta. In Augustan literature, the di indigites are often associated with di patrii and appear in lists of local divinities (that is, divinities particular to a place). Servius noted that Praeneste had its own indigetes. Evidence pertaining to di indigites is rarely found outside Rome and Lavinium, but a fragmentary inscription from Aletrium (modern Alatri, north of Frosinone) records offerings to di Indicites including Fucinus, a local lake god; Summanus, a god of nocturnal lightning; Fiscellus, otherwise unknown, but perhaps a local mountain god; and the Tempestates, weather deities. This inscription has been interpreted as a list of local or nature deities to whom transhumant shepherds should make propitiary offers.
Виссованың индигеттері
Георг Виссованың терминологиясында ди-индигеттер немесе индигиттер – басқа діндерден алынбаған, ди-новенсидтерден ерекшеленетін римдік құдайлар. Виссова индигеттерді «жергілікті құдайлар» деп, ал новенсидтерді «жаңадан келген құдайлар» деп қарастырды. Дегенмен, ежелгі қолданыста бұл екі термин дихотомия ретінде қарастырылмаған, сонымен қатар индигеттер мен новенсидтер арасында нақты айырма жасалмайды. Виссованың түсіндірмесі қазіргі таңда кеңінен қабылданбайды және мағынасы әлі де белгісіз болып қала береді. Виссова 33 ди-индигеттің тізімін жасаған, оның ішінде екі ұжымдық атау – егістіктің Ларес және өлгендердің Лемурес. Алайда, индигеттердің тізімі болжамдық сипатта, Раймо Антила «біз ди-индигеттердің тізімін білмейміз» деп көрсеткен.
Ди-индигеттелер туралы стипендия
К. Кох, А. Греньер, Х. Дж. Роуз, Хендрик Вагенворт, Э. Веттер, К. Латте, Г. Радке, Р. Шиллинг және соңғы кезде Р. Антила "Indiges" сөзінің мағынасын және di indigetes-тің түпнұсқалық сипатын зерттеуге үлес қосты.
Кох
Карл Кохтың талдауы және Иоганн Лидтың «De Mensibus» IV 155: «Агоналия дафнифорои кай генархеи Хелиои» : Лавр сыйлаушы және алғашқы ата-баба Солға арналған Агоналия, Лид бұл обычайды Афинада лаврмен аяқтаумен аяқталатын ұқсас дәстүрмен салыстырады. Сол Индигестің екі мерекесі болған, екіншісі 9 тамызда Куиринал төбесінде өткен. Кох сондай-ақ 11 желтоқсан күнгі мереке 11 маусымдағы Матралия мерекесімен сәйкес келетінін атап өтеді, ол таң құдайы Mater Matuta-ға арналған, және ритуал бойынша күннің анасы – түннің ұлы. Кох алғаш рет Сол Индигестің римдік ұлттың ата-бабасы (Stammvater) болғаны туралы гипотезаны ұсынды.
Греньер
Альберт Греньер Кохтың нәтижелерін кеңейте отырып, di Indigetes-тің бастапқы мәніне көбірек назар бөлген мақала жазды. Ол Хендрик Вагенворттың да ұқсас қорытындыға келгенін мойындайды. Кох сияқты, Греньер Юппитер Капитолинус, Веста және Марс Патерден кейін Гелиос генархиелері мен еуэргетин зооин те кай фитон Geen («жануарлар мен өсімдіктерге пайда әкелетін Жер-ана») туралы айтады. Греньер Сол Индигес пен Жақсы Ана Жердің (оның пікірінше, Матралияның Матер Матутасы) Деций Мустың devotio-сының di Indigetes-і болғанын санайды. Ол Дионисий Галикарнасскийдегі di indigetes культына қатысты басқа да куәліктерді талдайды. Осы деректерге сүйене отырып, Греньер Сол Индигесті Лавиниймен және Римдегі Penates publici культымен байланысты деп қорытындылайды. Бұл фактіні Варро да растайды: Lavinium ibi dii penates nostri. Греньер осы деректерден Пенаттардың индигеттерге кіргенін қорытады. Империялық дәуірде анттардың формулаларында Пенаттардың атын принцепстің атымен алмастыру, императордың гений культының Penates publici культынан бастау алғанын көрсетеді. Радке ісіктің дене мүшелерін іштен итеріп, олардың орналасқан жерімен біртұтас көрінетін сұйықтықтардың жиналуынан пайда болатынын айтады. Сондықтан ісіктер түбірлер мен өсімдіктер сияқты ішке қарай өседі. Лексикографиялық деректер жеткіліксіз болғанымен, Антила медицина мен дін арасындағы тығыз байланысқа байланысты оны маңызды деп санайды. Indiges, indigere сөзі бір нәрсенің шығуы мен соңғы нәтижеге жетуіне (итеру арқылы жағдайға түсіруге) сіңдіреді. Итеру нәтижесінде бірдеңе шығады. Табиғат құдайларының байлығы немесе олардың есімдері (ахту) өмірдің/тамақтың пайдалы нәтижесін тудырады. Координатор Юппитер Индигес, ал Спартадағы Зевс Агеетоорға сәйкес келетін күш беруші. Соңында Антила Рэдке атап өткендей, indigetes сөзіндегі et жұрнағының дауыстысының көтерілмеуі сияқты ең қиын формальды мәселені қарастырады. Бұл Энейдің Индигес Патермен ерте замандағы байланысын қолдайды.