Кіріспе

Холодецкий (Cholodecki, Холодецкий, Холодецкий) – Польшадағы әулетті (szlachta) отбасылардың бірі. Бұл тегі қазіргі Украинадағы Волынь аймағында орналасқан Холодец ауылынан шыққан. Тарихшы Йозеф Беляния Холодецкийдің сөзіне сәйкес, Беляния тайпасының белгісіз бір мүшесіне Холодец және оның төңірегіндегі жерді дамыту құқығы берілген, содан кейін ол Холодецкий тегін алған. Холодецкий тегі алғаш рет 17 ғасырда Польшада кездеседі. 1669 жылы Михаль Корыбут Вишневецкий патша сайлау тізілімінде Холодецкий аты жазылған. 17 ғасырдың соңында Казимир Амор Холодецкий Пятидна иелігінде тұрып, Волынскийде белгілі бір дәрежеге жетеді. 1783 және 1825 жылдары Галициядағы австриялық билік осы отбасыны шляхта ретінде мойындады. Волыньде 1811 және 1827 жылдары қатаң орыс заңдарына сәйкес дворяндық құқығы расталды.

Патриотикалық дәстүрлер

Бялыня тайпасы, оған Чолодецкий отбасы жатады, король Локиетктің басшылығымен шайқаста көрсеткен батылдығы үшін гербімен марапатталды. Чолодецкийлер өз тайпасының дәстүрін жалғастырды. 1675 жылы Чолодецкийлер Ян Самуил Хрзановский басшылығымен Трембоуланың танымал қорғанысына қатысты. Сол шайқаста сарбаздардың шағын тобы түрік әскерінен қаланы қорғауға қол жеткізді. Отбасының көрнекті өкілдері 1830 жылғы қараша көтерілісіне қатысты (Томаш Чолодецкий, Фердинанд Чолодецкий, Селестин Чолодецкий). Чолодецкийлер 1846 жылғы сәтсіз Краков көтерілісін жоспарлау мен орындауға маңызды үлес қосты. Томаш Чолодецкий бастапқыда өлім жазасына кесілді, бірақ жазасы кейіннен жеңілдетілді. Чолодецкийлер 1863 жылғы қаңтар көтерілісінің шайқастарына да қатысты (Томаш Чолодецкий, Фердинанд Чолодецкий, Селестин Чолодецкий, Йозеф Беляния Чолодецкий). Польшаның тәуелсіздігі үшін күресте отбасылардың үздіксіз қатысуының нәтижесінде, 19 ғасырда Волыньде тұратын отбасының барлық жері мен мүлкі тәркіленді. Басты тәркілеулер Краков және қаңтар көтерілістерінен кейін болды. Александр Чолодецкий сияқты кейбір мүшелер Францияға қашып кетті. Галициядағы отбасының шағын, бірақ белгілі бөлігі көбінесе жалға берілген жерлерде қалды. Чолодецкийлердің Польшаның тәуелсіздігі үшін күреске қатысуы Бірінші дүниежүзілік соғысқа, Польша-Украина соғысына (Йозеф Беляния Чолодецкий) және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жалғасты. Мысалы, 1940 жылы Витольд Чолодецкийді кеңес әскері Харьковта өлтірді. 1943 жылы Волыньде поляктарды қырғын кезінде Антони мен Виктория Чолодецкийлер УПА күштерімен өлтірілді, ал отбасының ең ірі бөлігі батысқа қашып, ақырында Вроцлав қаласының маңына қоныстанды. Хута Старадан келген Чолодецкийлердің шағын тобы қаланың қорғанысына қатысты. 100 үйден тұратын Хута Стара, УПА шабуылдарынан паналау іздеген 10 000 поляк үшін аймақтық баспанаға айналды. 1943 жылдың 16 қазанында болған шешуші шайқаста УПА жеңіліске ұшырады, бұл отбасыға 1945 жылдың жазына дейін қалада қалуға мүмкіндік берді, содан кейін олар күштеп Кольбжег маңындағы аймақтарға қайта оралды. Львовта қалған отбасы Познаньға көшті. Чолодецкийлер Польшадағы коммунизмді жою үшін де күресті. Ярослав Чолодецкий 1980 жылы "Солидарность" құрылған кезде аймақтық кеңестің төрағасының орынбасары болды және Польша 1981 жылы әскери жағдай енгізген кезде бір жылдан астам уақыт түрмеде отырды.

Мүліктік

Chołodecki отбасының мүшелері 17, 18 және 19 ғасырларда Волынь және Галисияда шағын жер учаскелері мен ауылдарға ие болды. Ең маңызды иеліктері Житомир, Влодзимиер Волинский және Луцк маңында, атап айтқанда Облапы, Кудиноуце, Чецув, Лачова және Никоновка ауылдары болды. Отбасы Галисияда да, атап айтқанда Беднаров пен Пятидняда жерді жалға алды. Отбасы Потоккилермен жүздеген жылдар бойы тығыз қарым-қатынаста болды, олардың кең байлықтарының бір бөлігін басқарды, соның ішінде Львовтағы иеліктерін және 20 ғасырға дейін Брзоза Штадницка иелігін басқарды. Ал Миколай Чолодецкий 1703 жылдан бастап Потоккилердің рейтері ретінде тіркелген.

Елтаңба

Белянья елтаңбасын Волынь және Галициядан шыққан Холодецкілер қолданады.