Кіріспе

Еврейлер жерлеу қоғамы

"Шевра кадиша" термині он тоғызыншы ғасырда "жерлеу қоғамы" деген қазіргі мағынасын алды. Бұл – еврей ерлер мен әйелдерден құралған ұйым, олар қайтыс болған еврейлердің мәйіттерін еврей дәстүрі бойынша жерлеуге дайындауды және олардың қасақана немесе кездейсоқ ұстаздан қорғалуын қамтамасыз етеді. Басты екі талап – мәйітке лайықты құрмет көрсету, сондай-ақ мәйітті ритуалдық түрде тазалау және одан кейін жерлеуге дайындап кию. Ағылшын тілінде көбінесе "жерлеу қоғамы" деп аталады.

Тарих

Яһуди тарихы бойында, әлемдегі әрбір яһуди қауымы "шевра кадиша" – қасиетті қоғам құрған, оның жалғыз мақсаты – яһуди заңдарына, әдет-ғұрыптарына және дәстүрлеріне сәйкес қайтыс болғандарға лайықты қарауды қамтамасыз ету. Ерлер ерлердің денесін, ал әйелдер әйелдердің денесін дайындайды.

Жазбаларды сақтау

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі Еуропа қауымдастықтарының шевра кадишасы Pinkas Klali D’Chevra Kadisha (аудармасы: шевра кадишаның жалпы тізім кітабы) сақтаған; олардың кейбіреулері идиш тілінде, ал кейбіреулері еврей тілінде қолмен жазылған.

Этимология

Еврей тілінде "қасиетті қоғам" деп חבורה קדושה ḥavurā qədošā деп жазылады, ал арамей тілінде חבורתא קדישתא ḥavurtā qaddišṯā деп жазылады. Қазіргі еврейше "хевра кадиша" сөзінің этимологиясы белгісіз. Арамей тіліндегі бұл тіркес алғаш рет 13 ғасырдағы "Махзор Витри" көшірмесіндегі "Екум Пуркан" еңбегінде кездеседі, бірақ 19 ғасырда "жерлеу қоғамы" деген қазіргі мағынасын алғанға дейін басылымдарда сирек қолданылды. Еврей тіліндегі бұл тіркес одан ондаған жылдар бұрын қазіргі танымалдылыққа ие болды. Бәлкім, қазіргі еврей тіліндегі тіркес еврей тілінің ашкеназдық диалектісіндегі айтылуының фонетикалық транслитерациясы болар, ол арамей тіліндегі тіркес деп қате түсіндіріліп, сондықтан йод және алеф әріптерімен жазылған.