Жакет Мантуан: Ренессанс композиторы және оның шығармашылығы
Jacquet of Mantua
Жакет Мантуанский (1483-1559) – ренессанс композиторы, өмірін Италияда өткізген. Жоскен мен Палестрина арасындағы көпір, полифония шебері. Тарихы мен еңбектері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жак Кольбо (Jacques Colebault, dit Jachet de Mantoue) (1483 – 2 қазан 1559) – француздық Ренессанс композиторы, өмірінің басым бөлігін Италияда өткізген. Ол Жоскин мен Палестрина арасындағы әсерлі буынның өкілі және осы екі композитордың арасындағы кезеңдік полифониялық стильді жақсы көрсетеді.
Jacquet of Mantua (Jacques Colebault, dit Jachet de Mantoue) (1483 – October 2, 1559) was a French composer of the Renaissance, who spent almost his entire life in Italy. He was an influential member of the generation between Josquin and Palestrina, and represents well the transitional polyphonic style between those two composers.
Өмір
Жаке Витреде (Иль-и-Вилен) дүниеге келді және, мүмкін, жас кезінде Италияға барды. 1519 жылы ол Моденада Рангони отбасының қызметінде болды, ал 1525 жылы Феррарада Эсте сарайында Венеция мектебінің негізін қалаушы Адриан Виллартпен жақын достық орнатты. Келесі жылы ол Мантуяға көшіп, өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. Әулие Петр мен Пауыл соборында, Мантуя епископы, кардинал Эрколе Гонзаганың қызметінде маэстро ди капелла болды. Кардинал Эрколе Гонзага Жакеге жоғары баға берді, қарым-қатынастары екі жаққа да пайдалы болды; Гонзага Трент советінің төрағасы болғанда және Контрреформацияның ең белсенді қолдаушысы ретінде, ол өзінің сүйікті композиторының музыкасын ынтамен қолдады. Жұмыс берушісінің құрметімен қатар, Медичи папалары Лео X және Климент VII да оның музыкасын жоғары бағалады. Жакедің көптеген шығармалары кеңінен таралды, әсіресе оның "Aspice Domine" мотеті 30-дан астам заманауи көздерде кездеседі. Жаке қарызға батып қайтыс болғандай, бұл оның жақсы байланыстары мен Медичилердің құрметі ескерілгенде, өте таңғаларлық жағдай; алайда оның отбасы кардинал Эркольден зейнетақы алды.
Jacquet was born in Vitré (Ille et Vilaine) and probably went to Italy at an early age. He was in Modena in 1519, working for the Rangoni family, and in 1525 was in Ferrara at the Este court, where he formed a close friendship with Adrian Willaert, the founder of the Venetian School. The next year he moved to Mantua, where he spent the rest of his life. He became maestro di cappella at the cathedral of Saints Peter and Paul, where his employer was Cardinal Ercole Gonzaga, the Bishop of Mantua. Cardinal Ercole Gonzaga was fond of Jacquet, and the relationship was mutually beneficial; when Gonzaga became the president of the Council of Trent, and the most enthusiastic supporter of the Counter Reformation, he was a forceful advocate for the music of his favorite composer. In addition to being recognized by his employer, the Medici popes Leo X and Clement VII also praised his music. Much of Jacquet's music circulated widely, especially his motet Aspice Domine which appeared in over 30 contemporary sources. Jacquet seems to have died in debt, a strange occurrence for one so well connected and esteemed, especially by the Medici; however his family received a pension from Cardinal Ercole.
Музыка
Жаке негізінен діни вокалдық музыка жазды. Ол заманғы бағыттарға ұқыпты назар аударды, ал оның музыкасы 15 ғасырдың соңындағы тәжірибелерге ерте ден қоюдан бастап, Жоскиннен кейінгі композиторлар буыны қолданған кең таралған имитацияны меңгеруге дейінгі айқын стильдік дамуды көрсетеді. Оның шеберлігі сақтықпен жасалған, ал контрапункті ағыншақты әрі әдемі; дауыстар жақсы үйлесімде, ал кейде гомофониялық бөлімдер басым полифониялық текстураны бұзады. Оның музыкасының көп бөлігі толыққанды, барлық дауыстармен орындалады. Ол 23 масса жазды, олар сақталған, сондай-ақ 100-ден астам мотет жазды. Көптеген мотеттер мемлекеттік шараларға арналған: жолығулар, неке тойлары, құрмет көрсетулер, жоқтаулар және т.б. Тек үш әлемдік туынды сақталған, олар ерте композициялар болуы мүмкін; Контрреформацияның белсенді көшбасшылары әлемдік музыкаға теріс қарады, ал Жаке олардың тілегін орындаған сияқты. Өмірінің соңғы жылдары оның музыкасы қарапайымданып, ол көптеген гимндер жазды. Бұл кездегі Трент соборы сөздері анық естілетін қарапайым музыканы қолдауға бейімділік танытты; Жаке осы бағытты ұстанды, сонымен қатар күрделі полифонияны ерте қабылдап, кейін қарапайымдық пен айқындыққа ұмтылған стильдің табиғи дамуын көрсетті.
Jacquet wrote almost exclusively sacred vocal music. He was attentive to the trends of the time, and his music shows a clear stylistic progression from an early reliance on late 15th century practices to a later grasp of the pervasive imitation used by the generation of composers after Josquin. His craftsmanship is careful, and his counterpoint is fluid and graceful; parts are well balanced, and occasional homophonic sections break the prevailing polyphonic texture. Most of his music is full textured, with all voices singing. He wrote 23 masses which have survived, and well over 100 motets. Many of the motets are for state occasions: arrivals of dignitaries, marriages, tributes, laments and so forth. Only three secular works have survived, and those are most likely early compositions; the more zealous leaders of the Counter Reformation had a low opinion of secular music, and Jacquet seems to have obliged them. In his later years, his music was simpler, and he wrote many hymns. The tendency of the Council of Trent at this time was to encourage relatively simple music in which the words could be clearly understood; Jacquet was both following this trend, and showing the natural development of a style which had embraced complex polyphony early, and which later sought simplicity and clarity.
Жазбалар
2015 Мантуялық Жакет: «Missa Surge Petre» және мотеттер. Брабант ансамблі, Стивен Райс (дирижер). Hyperion CDA68088. 2003 Жакет де Манту: «Жеремияның айқай-шуы». Жакет де Манту ансамблі. Calliope CAL 9340.
2015 Jacquet of Mantua: Missa Surge Petre & motets. The Brabant Ensemble, Stephen Rice (conductor). Hyperion CDA68088. 2003 Jachet de Mantoue: Lamentations de Jérémie. Ensemble Jachet de Mantoue. Calliope CAL 9340.