Кіріспе

Германиядағы жылдам транзит темір жолы Мюнхен метрополитені, S-Bahn қатар Мюнхендегі жергілікті қоғамдық көліктің ең маңызды түрі болып табылады. 1971 жылдың 19 қазанында алғашқы желі ашылғанан бері 103,1 км ұзындығындағы рельс жолы және 96 аялдама салынды. Оған Мюнхенге жақын орналасқан Гарчинг қаласы қосылған, ал болашақта Мартинсридтің Планегг ауданы да (екеуі де Мюнхен ауданында) қосылмақ. Мюнхен метрополитенін Münchner Verkehrsgesellschaft (MVG) басқарады және ол Мюнхен көлік және тарифтік бірлестігіне (MVV) біріктірілген. 2019 жылы 429 миллион жолаушы тасымалдады.

Қазіргі маршруттар

Қазіргі уақытта сегіз желі бар. Ең көп жүргіншілер болатын уақыттан басқа, желілерде пойыздар әр 10 минут сайын қатынайды; бірақ, жұмыс басталғанда және түнгі ортасынан кейін көптеген желілерде пойыз қатынайтын жиілік әр 20 минутқа немесе одан да сирек болады. Желілердің бір-бірімен толысуының арқасында, қолайлы пойыз көбінесе (әлдеқайда) жиі келеді.

Жылжымалы құрам

Мюнхен U-Bahn үш әртүрлі буын электропоезд қолданады. 550-ден астам вагонның қоры барлық бағыттар арасында ортақ пайдаланылады.

А класы

А класындағы пойыздар 1967 (прототиптер) және 1983 жылдар аралығында салынды. Пойз құрамалары екі вагоннан тұрады, және олар қалыпты жұмыс кезінде әрқашан біріктіріліп жүреді. Екі вагонды құрамалардың ұзындығы , биіктігі және ені құрайды. Әрбір құрамның әр жағында үш есігі бар, және 98 отыратын орынға, сондай-ақ 192 жолаушыға тұруға арналған орын бар. Барлығы 193 екі вагонды құрама жеткізілді, олардың 179-ы қазірге дейін Мюнхенде пайдаланылуда. Үш А класты екі вагонды құраманы біріктіріп, 3/3 (Лангзуг) пойыз жасауға болады.

B сыныбы

B класындағы пойыздар 1981 және 1994 жылдар аралығында 1980-жылдары кеңейіп келе жатқан желіге қызмет көрсету үшін қосымша пойыз құрамын қамтамасыз ету мақсатында салынды. А класындағы пойыздар сияқты, алты прототипке тапсырыс берілді. Дегенмен, сериялық өндіріс басталғанға дейін алты жыл уақыт өтті және прототиптер сериялық өндіріс үлгілерімен сәйкес келу үшін өзгертілуі тиіс болды. B блогының өлшемдері A блогымен бірдей, бірақ дизайнымен (әсіресе алдыңғы терезесімен) және бірқалыпты токпен жұмыс істейтін моторлардың орнына үш фазалы ток қолдануымен ерекшеленеді. Тағы бір айырмашылық – есік ашу механизмі. B блогында жолаушылар екі жапырақты есікті ашу үшін А блогындағыдай екі тұтқаны емес, тек бір тұтқаны тартуы керек. Барлығы 63 блоктан 57-сі әлі де пайдалануда (оның ішінде бір прототип), ал алтауы жойылды. А пойыздарындағыдай, үш B екі вагондық блогы 3/3 (Langzug) пойызын құрауы мүмкін. Алайда, А және В блоктарының үйлесімсіздігіне байланысты аралас поезд құру мүмкін емес.

С класы

C класты пойыздар 1990-шы жылдардың соңында А класты пойыздарды біртіндеп ауыстыру мақсатымен жасалды, олардың пайдалану және күтіп ұстау шығындары артқан болатын. C1 класындағы пойыздар – жолаушыларға бір бастан екінші басына дейін жүруге мүмкіндік беретін өткелдері бар, бір-біріне жалғасқан алты вагоннан тұрады. C1.9 (вагон № 601–610) пойыздары бағалау үшін прототипсіз тапсырылып, жеткізілді. Техникалық қиындықтар оларды 2002 жылға дейін пайдалануға беруді кешіктірді. 2006 жылғы ФИФА әлем чемпионаты алдында 2005 жылы тағы сегіз бірлік, C1.10 (вагон № 611–618) жеткізілді. C1 класындағы пойыздардың жалпы саны – 18. C2 класы деп аталатын екінші буын 2010 жылдың қарашасында Siemens Mobility компаниясынан тапсырыс берілді. Олар жаңа Siemens Inspiro метропойыздарының негізінде жасалған. 21 бірліктен (C2.11) тұратын алғашқы партия 2012 жылы жеткізіле бастады, бірақ техникалық ақаулар мен федералдық және мемлекеттік ережелердегі өзгерістерге байланысты 2018 жылға дейін кешіктірілді. 22 бірлікке арналған екінші тапсырыс (C2.12) 2019 жылы жарияланды, жеткізу 2020 жылы басталды және 2022 жылға дейін жалғасты. Үшінші тапсырыс 24 бірлікке (C2.13) 2020 жылдың мамырында берілді, жеткізу 2022-2024 жылдар аралығында жүзеге асырылады. Қазіргі уақытта пайдалануда және құрылыс кезеңіндегі C2 пойыздарының жалпы саны 67-ге жетеді.

Операция

MVG соңғы жылдары пойыздардың жиілігін арттыру үшін көп күш жұмсады. Көбірек сұранысқа ие желілерде (U1/U2/U7 және U3/U6) пойыздар арасындағы интервал бес минутқа дейін, ал азырақ сұранысқа ие желілерде (U4 және U8) он минутқа дейін қысқартылды. Көбірек сұранысқа ие желілерде (U1/U2/U7/U8 және U3/U6) "Langzug" (3 А/В класты вагондар немесе 1 С1/С2 класты вагондар) пайдаланылады. "Kurzzug" (қысқа пойыз) 1 немесе 2 А/В класты вагондармен азырақ жүктелген желілерде (U4/U5) немесе кешкі немесе демалыс күндері жүктелмеген уақытта пайдаланылады. 2020 жылы COVID-19 пандемиясы кезінде "Kurzzug" қызметтен уақытша алынып тасталды. Қала шекарасындағы ортақ учаскелердегі U3/U6 желілері күтпеген техникалық ақаулар, жолаушылар тығын шығуы және медициналық көмекке мұқтаж болған немесе стансаларда рельстерге құлаған жолаушылар салдарынан жиі қызмет тоқтатылуымен жиі апатқа ұшырайды. Сонымен қатар, U3/U6 желілері күтпегеннен ауыр жолаушылар жүктемесіне байланысты жиі техникалық қызмет көрсетуге және рельстерді ауыстыруға қатысады. Бұл U3/U6 желісінің жүктемесін азайту мақсатында жаңа U9 желісін жоспарлау қажеттігін тудырады. Түнгі техникалық жөндеу жұмыстарын ескере отырып, тәулік бойы қызмет көрсетілмейді. Оның орнына түнгі автобустар пайдаланылады.

U1 (оңтүстік): Harlaching ауруханасына дейін Laurinplatz арқылы жалғастыру

Бұл кеңейту жоспарлары жетілгенімен, жолаушылар санының аз болуына байланысты одан бас тартылып, орнына Швансестрасседен трамвай немесе жеңіл рельстік көлік жүргізуге шешім қабылданды. Алайда, 2015 және 2016 жылдары бұл желінің Зольнға дейін созылатыны жарияланды.

U1 (солтүстік): Фелдмочинге дейін кеңейту

Бұл кеңейту арқылы U1 желісі S Bahn және U2 метро станцияларындағы Фельдмочингте аяқталады. Олимпия Эйнкауфццентр метро стансасы Солтүстік Төбе деп қайта аталды. Кеңейту қазіргі Хасенбергл метро стансасында U2 желісімен байланысып, содан кейін Фельдмочингтегі соңғы станциясына дейін жалғасатын болды. Алайда, бұл жоспардан бас тартты.

U2 (солтүстік): Карлсфельдке дейін кеңейту

Bündnis 90 / Die Grünen қалалық кеңесі және Карлсфельд қалалық кеңесіндегі CSU фракциясы U2 жерасты жолын Feldmoching-тен Карлсфельдке дейін жер үстіне қарай кеңейтуді, муниципалитеттің ауыр көлік қозғалысынан құтылу шарасы ретінде ұсынды. Бұдан бөлек, бұл MAN және MTU сияқты ірі компаниялардың қызметкерлерін жұмыста қоғамдық көлікті пайдалануға көбірек ынталандыруға тиіс болды. Бірақ бастапқы зерттеулер осы бағыттың шығынына қарағанда пайдасы аз екенін көрсеткендіктен, ол тиімсіз деп танылып, тоқтатылды.

U3 (батысқа қарай): Untermenzing-ке дейін кеңейту

Бұл кеңейту U3 Моасахқа дейін созылғаннан кейін жоспарлануда, және ол Вальдхорнстрассе арқылы жүреді.

U5 (оңтүстік): Тауфкирхенге дейін жалғастыру

Азаматтық бастаманың U5 желісін батысқа қарай Пасингке, содан кейін Фрейхамға дейін ұзартудағы табысынан кейін, штаттық парламент Неуперлах Зюд станциясынан оңтүстікке қарай Тауфкирхенге дейін желіні ұзарту мүмкіндігін қарастыруда. Бұл ұзарту бірнеше маңызды ірі кәсіпорындарға (соның ішінде Людвиг Bölkow Systemtechnik және Airbus Defence and Space), Мюнхендегі Бундесвер университетіне, Мюнхен техникалық университетінің аэроғарыш және геодезия факультетіне, сондай-ақ қала маңындағы қалаларға (Нойбиберг, Оттобрунн және Тауфкирхен) қызмет көрсетеді. Алты шақырымдық желіге төрт жаңа станция салынуы жоспарлануда, оның құны 300-400 миллион еуроға бағаланады, ал нақты маршруты әлі анықталған жоқ. Құнына байланысты, кеңейту жер үстінен салынады, себебі туннельдің бір километрі шамамен 80 миллион еуро тұрады. Баварияның премьер-министрі Маркус Зёдер, қала маңындағы және одан тыс аймақтардағы шығын факторларын талдау мәселелерін шешу үшін, ескірген федералдық заңға (Gemeindeverkehrsfinanzierungsgesetz) соңғы өзгерістер енгізілгеннен кейін, федералдық қаржыландырудың үлкен бөлігін алуға ұмтылуда. Құрылыс басталу және аяқталу мерзімі әзірге белгіленбеген.

U6 (солтүстік): Мюнхен әуежайына дейін кеңейту

Бұл Мюнхен әуежайына тікелей қатынас бар жалғыз U-Bahn желісі болар еді. Hallbergmoos станциясында U6 желісі S8 желісімен қатар әуежайға дейін созылып, екі терминалда да тоқтағаннан кейін Eching және Neufahrn қалаларына қарай жалғасатын болды. Бірақ, бұл жоспардан бас тартты.

U9 және U29 айналма желілері

2014 жылғы 11 ақпанда SWM/MVG U9 деп аталатын жаңа 10,5 км айналма желісін, алтыншы қалалық метро желісін салу туралы егжей-тегжейлі баяндама жариялады. Жаңа желі жүктемелі U1/U2/U7/U8 және U3/U6 желілерін, әсіресе Sendlinger Tor (U1/U2/U7/U8 және U3/U6), Hauptbahnhof (U1/U2/U7/U8, U4/U5 және S Bahn) және Odeonsplatz (U3/U6 және U4/U5) түйіскен станцияларын жеңілдетеді және Marienplatz немесе Odeonsplatz-те ауысу қажеттілігін жойғанда Hauptbahnhof пен Allianz Arena арасындағы сапар уақытын қысқартады. MVG алдағы 20 жылда Мюнхеннің солтүстік бөлігінде жолаушылар ағынының күрт өсуін күтеді және осыған сәйкес жоспарлауды қалайды. Ұсыныс 2018 жылдың қаңтар айында қайта қаралып, Hauptbahnhof-те үш ірі құрылыс жобасын біріктіру үшін бекітілді: екінші S Bahn туннелі мен станциясы, жаңа арнайы U9 платформасы және Hauptbahnhof-тің реконструкциясы. 2019 жылғы 2 шілдеде U9 құрылысына қаржыландыру мақұлданды, оның 3,5 миллиард еуроның көп бөлігін федералды үкімет қарастырады. Аяқталу мерзімі 2038 жылға дейін белгіленді. Жаңартылған жоспарда Implerstraße және Münchner Freiheit арасындағы U6 қызметі тоқтатылады, бұл U3 желісінің жүктемесін азайтып, Sendlinger Tor және Odeonplatz станцияларындағы желілер арасында ауысу кезіндегі тығырықтың алдын алады. U9 қазіргі U6 желісінің оңтүстік-батыс (Klinikum Großhadern – Implerstraße) және солтүстік-шығыс (Münchner Freiheit – Garching Forschungszentrum) тармақтарын қабылдайды. Жаңа станциялар: Martinsried (Klinikum Großhadern-нен батысқа қарайғы жаңа тармақ), Esperantoplatz, Hauptbahnhof (жеке платформа), Pinakotheken және Elisabethplatz. Münchner Freiheit станциясында U9 қазіргі U6 жолдарымен жалғасады және солтүстік-шығыс аялдамасы – Garching Forschungszentrum-ға барады. Сонымен қатар, Theresienstraße станциясында U2 желісімен байланыс үшін екінші тармақ салу жоспарлануда. Екінші тармақ U29 деп аталады: Klinikum Großhadern – Hauptbahnhof – Theresienstraße – Harthof. Бұл жоспар қазіргі U6 желісінің оңтүстік-батыс аялдамасын Klinikum Großhadern-нен Martinsried-ке дейін ұзартады. Theresienwiese саябағында қазіргі уақытта солтүстікте бір метро станциясы бар, бірақ бірнеше блокқа жақын жерде тағы екі метро станциясы орналасқан (оңтүстік-шығыста U3/U6 Goetheplatz және батыста U4/U5 Schwanthälerhöhe). Оңтүстік-шығыс аймақта екінші метро станциясын салу, әсіресе Октоберфест кезінде Theresienwiese станциясындағы көпшілік шуын азайтады. Екі станция да тікелей Hauptbahnhof-қа ауыспастан қосылады. Екінші станцияның атауы әлі ресми түрде бекітілмеген, бірақ қазіргі жұмыс атауы – 2. Wiesnbahnhof. Esperantoplatz және Бавария (жақын маңдағы Бавария мүсініне сілтеме) ұсынылған. Сондай-ақ, Südring астында U3, U9 және U29 желілеріне қызмет ететін және аймақтық пойыздарға, ал болашақта S Bahn Ring құрылса, S Bahn-ға да қосылатын жаңа төрт рельсті станция салу жоспарлануда. Жаңа U Bahn станциясы қазіргі U3/U6 Implerstraße және Poccistraße станцияларынан ажырату үшін Impler /Poccistraße деп аталады. Қазіргі Poccistraße станциясында күрделі құрылымдық мәселелер бар, оларға қымбат күтім мен мұқият бақылау қажет; Poccistraße станциясын пайдалануды жалғастырудың орнына жақын жерде жаңа станция салу тиімдірек. Hauptbahnhof-та жаңа U9 платформасы қазіргі S Bahn платформасының астында, бірақ U4/U5 платформасының үстінде салынады. Платформа Holzkirchner Bahnhof (оңтүстік-шығыс Баварияға қызмет ететін Holzkirchner қанатты станциясы) және Starnberger Bahnhof (оңтүстік-батыс Баварияға қызмет ететін Starnberger қанатты станциясы) арасындағы аймақтық және алыс қашықтыққа арналған пойыздардың рельстерінің астында орналасады. U9 платформасын екі қанатты станциямен және Hauptbahnhof-тің қалған бөлігімен байланыстыратын жаңа мезонин деңгейі салынады. U9 платформасын Hauptbahnhof-тың батыс бөлігіне орналастырудың артықшылығы – платформалар арасында жылдам ауысу, шығыстағы үлкен платформа арқылы ұзақ айналып өтудің қажеті жоқ. 2019 жылғы 3 шілдеде Deutsche Bahn жаңа "2. Stammstrecke – Die Optimierungen" (Екінші магистральдық желіні оңтайландыру) жобасын жариялады. Бавария штаты мен Мюнхен қалалық кеңесі бірінші U9 станциясын Hauptbahnhof-те Hauptbahnhof басты ғимаратын реконструкциялаумен және екінші S Bahn магистральдық желісін салумен бірге салуды қалайды. Жобаны қайта қарау U9 платформаларын аймақтық және алыс қашықтыққа арналған платформалардың батыс жағынан жер астындағы Hauptbahnhof басты ғимаратының ортасына көшіреді. Бұл орын ауыстыру U9 станциясын екінші магистральдық желі станциясының үстіне орналастырады. Бұл екі қазіргі U Bahn желісі (U4/U5 және U1/U2/U7/U8), бір қазіргі S Bahn магистральдық желісі және жер үсті деңгейі арасындағы жолаушылар ағынын жақсартады.

U26 түйіспе сызығы

Солтүстікте U2 Am Hart және U6 (немесе ашылған кезде U9) арасында қала ішінде жүрудің тағы бір ұсынысы қарастырылуда. Бұл U26 солтүстікте тұратын және солтүстік-батыс пен солтүстік-шығыс аймақтары арасында саяхаттау үшін оңтүстікке бару қажеттілігі жоқ адамдарға қызмет ететін болады. Трамвай желісімен салыстырғанда жоғары құны мен азырақ аялдамалары осы ұсыныстың іске асуын қиындатады. Дегенмен, BMW бас кеңсесі мен өндіріс орналасқан жерлердің солтүстігінде орналасқан BMW-нің Forschungszentrum (Зерттеу орталығы) құрылысын кеңейтудің жаңа, ірі жоспары бойынша 2050 жылға қарай шамамен 40 000 адам жұмысқа орналасады. Жұмысшылар санының артуы көлік қозғалысының хаосына және тоқырауға әкелуі мүмкін, егер жаңа S Bahn North Ring және жаңа U26 станциялары Forschungszentrum орналасқан жерде салынбаса. U26 желісінің жоғары сыйымдылығы және жер астына орналасуы (көлік қозғалысына кедеріссіз) оны трамвай желісінен тиімдірек және мүмкін етеді.