Нобель сыйлықтары: химия, физика, әдебиет, бейбітшілік, медицина салаларындағы еңбектері үшін жыл сайын табыс етіледі. Альфред Нобельдің өсиетімен құрылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нобель сыйлықтары (Nobelpriset, Nobelprisen) жыл сайын Швеция Корольдік Ғылым академиясы, Швеция академиясы, Каролинский институты және Норвегия Нобель комитеті химия, физика, әдебиет, бейбітшілік және физиология немесе медицина салаларында көрнекті үлес қосқан жеке тұлғалар мен ұйымдарға табыс етіледі. Олар 1895 жылғы Альфред Нобельдің өсиетімен құрылған, онда сыйлықтарды Нобель қоры басқаруы тиіс делінген. 1968 жылы Швецияның мемлекеттік банкі (Sveriges Riksbank) экономика саласындағы көрнекті еңбектері үшін Альфред Нобельдің құрметіне арналған қосымша сыйлық белгіледі. Әрбір сыйлық иегері, яғни Нобель лауреаты алтын медаль, диплом және Нобель қоры жыл сайын белгілейтін ақшалай сыйлық алады.
none
The Nobel Prizes (Nobelpriset, Nobelprisen) are awarded annually by the Royal Swedish Academy of Sciences, the Swedish Academy, the Karolinska Institutet, and the Norwegian Nobel Committee to individuals and organizations who make outstanding contributions in the fields of chemistry, physics, literature, peace, and physiology or medicine. They were established by the 1895 will of Alfred Nobel, which dictates that the awards should be administered by the Nobel Foundation. An additional prize in memory of Alfred Nobel was established in 1968 by the Sveriges Riksbank (Sweden's central bank) for outstanding contributions to the field of economics. Each recipient, a Nobelist or laureate, receives a gold medal, a diploma, and a sum of money which is decided annually by the Nobel Foundation.
Сыйлық
Әр түрлі ұйымдар жеке сыйлықтарды табыстауға жауапты: Швед Корольдік Ғылым академиясы физика, химия және экономика салаларындағы сыйлықтарды табыстайды; Швед академиясы әдебиет сыйлығын табыстайды; Каролинска институты физиология және медицина салаларындағы сыйлықты табыстайды; ал Норвегия Нобель комитеті бейбітшілік сыйлығын табыстайды. Әрбір жүлдегер медаль, диплом және жылдар бойы өзгеріп келген ақшалай сыйлық алады. Сыйлықтар Нобельдің қайтыс болған күнінің құрметіне, 10 желтоқсанда Стокгольмдегі жылдық салтанатты шарада табыс етіледі. Сыртқы жағдайларға немесе ұсыныстардың жетіспеуіне байланысты Нобель сыйлығы табыс етілмейтін жылдары, сыйлық ақшасы тиісті сыйлыққа бөлінген қаражатқа қайтарылады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан 1940-1942 жылдары Нобель сыйлығы табыс етілмеді.
Different organisations are responsible for awarding the individual prizes; the Royal Swedish Academy of Sciences awards the Prizes in Physics, Chemistry, and Economics; the Swedish Academy awards the Prize in Literature; the Karolinska Institute awards the Prize in Physiology or Medicine; and the Norwegian Nobel Committee awards the Prize in Peace. Each recipient receives a medal, a diploma and a monetary award that has varied throughout the years. The awards are presented in Stockholm in an annual ceremony on December 10, the anniversary of Nobel's death. In years in which the Nobel Prize is not awarded due to external events or a lack of nominations, the prize money is returned to the funds delegated to the relevant prize. The Nobel Prize was not awarded between 1940 and 1942 due to the outbreak of World War II.
50 жылдық құпиялық ережесі
Комитет БАҚ-ты да, үміткерлерді де номинациялағандардың есімдері туралы хабардар етпейді. Кез келген жылы кім сыйлық алады деген алғашқы болжамдарда нақты есімдер жиі кездесетін болса, бұл таза болжам немесе номинацияны ұсынған адамның немесе адамдардың ішкі ақпараты болып табылады. Елу жыл өткен соң, Нобель комитеті сақтайтын номинациялардың дерекқоры қоғамға қолжетімді болады. Нобель қорының жарғысының 10-тармағында мынадай делінген: Сыйлық тағайындау органы, әрбір жеке жағдайда тиісінше қарастырғаннан кейін, сыйлықты бағалау және оны беру туралы шешім қабылдауға негіз болған материалдарға интеллектуалды тарихты зерттеу мақсатында қол жеткізуге рұқсат бере алады. Алайда, мұндай рұқсат тек қана осы шешім қабылданған күннен бастап кем дегенде 50 жыл өткеннен кейін ғана беріледі.
The Committee neither informs the media nor the candidates themselves of the names of the nominees. Insofar as specific names frequently appear in the early predictions of who will receive the award in any given year, this is either pure speculation or inside information from the person or people who submitted the nomination. After fifty years, the database of nominations maintained by the Nobel Committee is made available to the public. Statutes of the Nobel Foundation, § 10, states:A prize awarding body may, however, after due consideration in each individual case, permit access to material which formed the basis for the evaluation and decision concerning a prize, for purposes of research in intellectual history. Such permission may not, however, be granted until at least 50 years have elapsed after the date on which the decision in question was made.