«Глазгоу» жеңіл крейсері: тарихы мен шайқастары

Кіріспе

1909 жылғы Корольдік әскери-теңіз флотының Бристоль класындағы жеңіл крейсері.

HMS Глазго – 20 ғасырдың басында Корольдік әскери-теңіз флоты үшін салынған Бристоль класындағы жеңіл крейсерлердің бес кемесінің бірі. 1910 жылы құрылысы аяқталғаннан кейін, кеме қысқа мерзімге Нағыз флотқа бекітілді, содан кейін Оңтүстік Америка жағалауын күзетуге жіберілді. 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, Глазго неміс сауда кемесін қолға түсірді. Келесі бірнеше ай бойы ол неміс саудалық кабельдерін іздеумен айналысты. Содан кейін кемеге контр-адмирал Кристофер Крэдоктың эскадрильясына қосылуға бұйрық берілді, олар неміс Шығыс Азия эскадрильясын іздеуге шықты. 1 қарашада Чили жағалауындағы Коронель шайқасында олар неміс эскадрильясын кездестірді. Немістер Крэдоктың күштерінен сандар жағынан артық болды және жеке-жеке күштірек болды, Крэдоктың екі броненоссты крейсерін батырды, бірақ Глазго тек жеңіл зақымдар алды. Кеме жөндеу жұмыстары мен күштердің келуін күту үшін Бразилия жағалауына қайтып келді. Қараша айының соңында вице-адмирал Доветон Стюрдидің басшылығымен келген күштер Шығыс Азия эскадрильясынан әлдеқайда күшті болды. Желтоқсанның басында Фолкленд аралдарына отын құюға барған британдық кемелер Стюрдидің қол астындағы кемелердің санына көз жеткізген немістердің кенеттен шабуылына тап болды. Олар шегінетін немістерді қуды және Фолкленд аралдары шайқасында олардың бес кемесінің төртеуін батырды, Глазго неміс жеңіл крейсерлерінің біреуін батыруға көмектесті. 1915 жылдың наурыз айында Мас-а-Тьерра шайқасында басқа крейсермен бірге Глазго жалғыз аман қалғанды іздеуге кірісті. Келесі екі жыл бойы Глазго саудалық кабельдерді іздеумен және Оңтүстік Америка жағалауында одақтас кемелерді қорғаумен айналысты, бірақ 1916 жылдың басында Оңтүстік Атлантикада белсенді болған бір саудалық кабельді таба алмады. 1918 жылдың ортасында кеме Адриатика теңізіне ауыстырылды және бірнеше айдан кейін Дураццо шайқасындағы екінші шайқастағы шағын рөл атқарды. Соғыс аяқталғаннан кейін кеме резервке жіберілді, бірақ 1922–1926 жылдары оқу кемесі ретінде қызмет етті, содан кейін 1927 жылы металл тескісіне сатылды.

HMS Glasgow was one of five ships of the Bristol sub class of the light cruisers built for the Royal Navy in the first decade of the 20th century. Completed in 1910, the ship was briefly assigned to the Home Fleet before she was assigned to patrol the coast of South America. Shortly after the start of the First World War in August 1914, Glasgow captured a German merchant ship. She spent the next several months searching for German commerce raiders. The ship was then ordered to join Rear Admiral Christopher Cradock's squadron in their search for the German East Asia Squadron. He found the German squadron on 1 November off the coast of Chile in the Battle of Coronel. They outnumbered Cradock's force and were individually more powerful, sinking Cradock's two armoured cruisers, although Glasgow was only lightly damaged. The ship fell back to the coast of Brazil for repairs and to await reinforcements. They arrived in late November under the command of Vice Admiral Doveton Sturdee and were considerably more powerful than the East Asia Squadron. After sailing to the Falkland Islands to refuel in early December, the British ships were surprised by the Germans who withdrew when they realized the number of ships that Sturdee had under his command. They pursued the retreating Germans and sank four of their five ships in the Battle of the Falkland Islands, with Glasgow helping to sink one of the German light cruisers. She was one of the ships tasked to hunt down the sole survivor which she finally did, together with another cruiser, in the Battle of Más a Tierra in March 1915. Glasgow spent the next two years searching for commerce raiders and protecting Allied shipping off the South American coast, although she was unsuccessful in locating one commerce raider active in the South Atlantic in early 1916. The ship was transferred to the Adriatic Sea in mid 1918 and played a minor role in the Second Battle of Durazzo a few months later. She was reduced to reserve after the war ended, but later served as a training ship in 1922–1926 before she was sold for scrap in 1927.

Дизайн және сипаттама

Бристоль класы ресми түрде екінші класты крейсерлер ретінде бағаланды, олар сауданы қорғау және флоттағы міндеттер сияқты әртүрлі рөлдерге жарамды болды. Олардың жалпы ұзындығы 453 фут (138 м), ені 47 фут (14 м) және сусымасы 15 фут (5 м) құрады. Құбылу қалыпты және толық жүктемеде болды. Он екі "Ярроу" қазандығы "Глазгоу Парсонс" бу турбиналарын қамтамасыз етті, олар төрт пропеллер білігін қозғалтты, олардың қуаты жобалық жылдамдығы үшін белгіленді. Қазандықтар жанармай мен көмірді пайдаланды, 600 тонна көмір және 800 тонна мұнай тасымалданды, бұл 16,000 мильдік қашықтықты қамтамасыз етті. Кеме экипажы 480 офицер мен сарбаздан тұрды. Бұл қару-жарақ осы өлшемдегі кемелер үшін тым жеңіл деп есептелді, ал беліндегі зеңбіректер күшті толқындарда суға батып, оларды пайдалану қиын болды. Қорғаныс палубасы су сызығында болғандықтан, кемелерге үлкен метацентрлік биіктік берілді, осылайша брондалған палубадан жоғары су батқан жағдайда олар тұрақты болады. Алайда, бұл кемелердің қатты маяттануына себеп болды, оларды нашар зеңбірек платформаларына айналдырды. "Бристоль" крейсерлерінің бронясындағы, басқа "Town" класындағы кемелермен ортақ проблема – зеңбірек қалқандарының төменгі бөлігі мен палуба арасындағы үлкен саңылау еді, ол снаряд сынықтарының өтуіне мүмкіндік берді, нәтижесінде кемелердің зеңбірек экипаждарында көптеген аяқ жарақаттары тіркелді.

Құрылыс және мансап

Гласгоу – Корольдік теңіз күштеріндегі алтыншы кеме. 1909 жылғы 25 наурызда Фэрфилд кеме құрылысы және инженерлік компаниясы Гован кеме жасау алаңында салды. 30 қыркүйекте суға түсіріліп, 19 қыркүйекте капитан Маркус Хилл басқаруымен құрылысы аяқталды. Кеме бастапқыда Жедел әскер флотының 2-ші шайқас эскадрильясына бекітілді, бірақ келесі жылы Оңтүстік Американың оңтүстік-шығысындағы 4-ші крейсер эскадрильясына ауыстырылды. 1914 жылғы 3 тамызда Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында болды және 14 тамызда «Hamburg Süd» жүк кемесін басып алды. Бір аптадан кейін «Гласгоу» «Аброльхос» жартасында зымырандық крейсермен кездесті. Кеме патрульдік қызметін жалғастырып, 28 тамызда қарулы сауда крейсерімен, ал 17 қыркүйекте Санта-Катарина аралынан алыс жерде контр-адмирал Кристофер Крэдоктың флагмандық зымырандық крейсерімен кездесті. Эскадрилья содан кейін Уругвайдың Монтевидео қаласына бағыт алды. Көмірмен толықтырғаннан кейін эскадрилья 28-і күні Магеллан бұғазындағы Чилидің Пунта-Аренас қаласына жетті. Олар Фолкленд аралдарына жеткенге дейін бір күн бойы аймақты неміс кемелерін іздестірді. Эскадрилья сол жерде біріктірілді, содан кейін «Гласгоу», «Монмут» және «Отранто» отын толықтыру үшін қайта оралды. Олар Чилидің оңтүстік жағалауын Vallenar қаласына дейін іздестірді. «Жақсы үміт» 27 қазанда оларға қосылды. «Гласгоу» 09:15-те эскадрильяның поштасын алып, төрт сағаттан кейін эскадрильяның қалған бөлігімен кездесті. Крэдок кемелеріне 13:50-де көруді барынша арттыру үшін кемелердің арақашықтығын сақтай отырып, қатар тұруға бұйрық берді және солтүстікке қарай бағытталды. 16:17-де Лейпциг ең шығыстағы британдық кеме «Гласгоуды» батысқа қарай байқады және үш минуттан кейін Лейпцигтің түтін шығаратын қондырғысын байқады. 17:10-да Крэдок кемелеріне немістерге ең жақын кеме – «Гласгоуға» баруға бұйрық берді. Бірге жиналғаннан кейін, оларды артқа қарай, «Жақсы үміт» бастаған, оңтүстік-шығысқа қарай 18:18-де бағыттады. Шарнхорст зымырандық крейсерлерінің 16 қаруы оның флагманының 2 қаруымен теңесе алмағандықтан, ол 6 дюймдік қаруларын көбірек қолдану үшін қашықтықты қысқарту қажет болды. Алайда, 7 күшті жел мен толқынды теңіз олардың жартысын пайдалануға мүмкіндік бермеді, өйткені олар суға тым жақын болды. Ол сондай-ақ күннің батуын пайдаланып, оның жарығы неміс артиллериялықтарын соқыр қылып тастағысы келді. Шығыс Азия эскадрильясының қолбасшысы вице-адмирал Максимилиан фон Шпе британдық артықшылықтарды жақсы білген және Крэдокқа қашықтықты жақындатуға рұқсат бермеді. Оның кемелері ағылшын кемелерінен жылдам болды, «Отрантоның» ең жоғары жылдамдығымен баяулады және жағдай өзгергенше арақашықтықты кеңейтті. Күн 18:50-де батып, британдық кемелер ашық аспанға қарсы көтерілді, ал неміс кемелерін арттағы жағалаудан ажырату мүмкін болмады. Шпе дереу жақындауға бұрылды және кемелеріне 19:04-те от ашуға белгі берді, бұл кезде Шпедің флагманы «Шарнхорст» «Жақсы үміт» кемесіне шабуыл жасады, ал «Гнайзенау» «Монмутты» атып жіберді. Неміс атуы өте дәл болды, екі зымырандық крейсер де британдық әріптестеріне алты дюймдік қарудың қашықтығынан тыс жерде тез соққы берді, екі кемеде де от алды. Крэдок өзінің жалғыз мүмкіндігі – қашықтықты жақындату екенін білгендіктен, Спидің кемелері соққыға ұшырағанмен, оны жалғастырды. 19:35 шамасында «Монмутты» әрекетсіз қалдырғаннан кейін, Спи өзінің зымырандық крейсерлеріне отты «Жақсы үміт» кемесіне шоғырландыруға бұйырды, өйткені ол қашықтықты жақындатуға тырысты. 19:50 шамасында оның алдыңғы бөлігі жарылып, маңдайшасын ұшырып тастады; ол көп ұзамай суға батты. «Гласгоудың» соғысы мүлдем бөлек болды, өйткені неміс зымырандық крейсерлері оны елемеді, ол жеңіл крейсерлер «Лейпцигпен» ұрыс жасады, ал «Гласгоу» 20:05-те неміс эскадрильясымен байланысын үзді және 10 минуттан кейін «Монмутты» табады. Ол солтүстікке қарай бұрылуға тырысты, солтүстікке қарай соққан қатты толқынға қарсы тұрып, суды алды. Айдың жарығы екі кемеге де жарық түсіріп, немістер оларды іздеп жүргенде, «Гласгоу» үлкен кемеге көмектесе алмады. Ол 20:50-де онымен байланысын үзді және ақыры «Канопусқа» шайқастың нәтижесі туралы хабарлай алды. Сағат 21:20-да кеме экипажы артында жарық шамы мен қарудың жарқырағанын көріп, немістер «Монмутты» жойып жібергенін білді. Оған 600 оқ атылғанын ескерсек, «Гласгоу» 5 рет жеңіл зақымдалған, оның ең ауырсы су желісінде жарылып, бір бөлімді су баскан үлкен тесікті жарып кеткен. Кемедегі зардап шеккендердің ішінде төрт адам жеңіл жарақат алған және экипаж сатып алған бірнеше тотықтар болған. Ол неміс кемелерін ұрып-соқпады.

Glasgow, the sixth ship of her name to serve in the Royal Navy, was laid down on 25 March 1909 by Fairfield Shipbuilding and Engineering Company in their Govan shipyard. She was launched on 30 September and completed on 19 September 1910, under the command of Captain Marcus Hill. The ship was initially assigned to the 2nd Battle Squadron of the Home Fleet, but was transferred to the 4th Cruiser Squadron on the south east coast of South America the following year. When the First World War began on 3 August 1914, she was in Rio de Janeiro, Brazil, and captured the Hamburg Süd cargo ship on 14 August. A week later Glasgow rendezvoused with the armoured cruiser at the Abrolhos Rocks. The ship continued to patrol and met up with armed merchant cruiser on 28 August and then Rear Admiral Christopher Cradock's flagship, the armoured cruiser , on 17 September off Santa Catarina Island. The squadron then proceeded to Montevideo, Uruguay. After coaling the squadron arrived at Punta Arenas, Chile, in the Strait of Magellan, on the 28th. They spent a day searching the area for any German ships before heading to the Falkland Islands where they arrived on 1 October. The squadron coaled there and then Glasgow, Monmouth and Otranto returned to the Tierra del Fuego area on another unsuccessful search for German ships. They proceeded to search up the southern coast of Chile as far as Vallenar. Good Hope joined them there on 27 October. Glasgow departed Coronel at 09:15 after having picked up the squadron's mail and rendezvoused with the rest of the squadron four hours later. Cradock ordered his ships to form line abreast with a distance of between ships to maximise visibility at 13:50 and steered north at a speed of At 16:17 Leipzig spotted Glasgow, the easternmost British ship, to its west and she spotted Leipzigs funnel smoke three minutes later. At 17:10 Cradock ordered his ships to head for Glasgow, the closest ship to the Germans. Once gathered together, he formed them into line astern, with Good Hope in the lead, steering south easterly at at 18:18. As the sixteen guns aboard the armoured cruisers Scharnhorst and were only matched by the two guns on his flagship, he needed to close the range to bring his more numerous 6 inch guns to bear. The Force 7 winds and high seas, however, prevented the use of half of those guns as they were too close to the water. He also wanted to use the setting sun to his advantage so that its light would blind the German gunners. Vizeadmiral (Vice Admiral) Maximilian von Spee, commander of the East Asia Squadron, was well aware of the British advantages and refused to allow Cradock to close the range. His ships were faster than the British, slowed by the maximum speed of Otranto, and he opened up the range to until conditions changed to suit him. The sun set at 18:50, which silhouetted the British ships against the light sky while the German ships became indistinguishable from the shoreline behind them. Spee immediately turned to close and signalled his ships to open fire at 19:04, when the range closed to Spee's flagship, Scharnhorst, engaged Good Hope while Gneisenau fired at Monmouth. The German shooting was very accurate, with both armoured cruisers quickly scoring hits on their British counterparts while still outside six inch gun range, starting fires on both ships. Cradock, knowing his only chance was to close the range, continued to do so despite the battering that Spee's ships inflicted. After disabling Monmouth around 19:35, Spee ordered his armoured cruisers to concentrate their fire on Good Hope when she continued to try to close the range. About 19:50 her forward magazine exploded and blew off her bow; she sank not long afterwards. Glasgow fought almost an entirely separate battle as the German armoured cruisers generally ignored her and she inconclusively duelled the light cruisers Leipzig and Glasgow broke contact with the German squadron at 20:05 and discovered Monmouth, listing and down by the bow, having extinguished her fires, 10 minutes later. She was trying to turn north to put her stern to the heavy northerly swell and was taking water at the bow. There was little that Glasgow could do to assist the larger ship as the moonlight illuminated both ships and the Germans were searching for them. He broke contact with her at 20:50 and was finally able to report to Canopus the results of the battle. Around 21:20, the ship's crew spotted a searchlight beam and gun flashes behind them and knew that the Germans had finished off Monmouth. Considering that an estimated 600 shells were fired at her, Glasgow was only lightly damaged by five hits, of which the most serious was a shell that detonated on the waterline and tore a hole about in size that flooded one compartment. The ship's casualties numbered four lightly wounded ratings and some parrots that the crew had purchased. In return, she failed to hit any of the German ships.

Фолкленд аралдары шайқасы

Глазго 4 қарашада Магеллан бұғазынан өтіп, шығыс кіреберісінде Канопусты күтті. Екі күннен кейін соғыс кемесі онымен кездесіп, олар Фолкленд аралдарындағы Стэнли портына бірге жүзіп кетті. 8-і келгеннен кейін, Канопусқа портта тұруға бұйырылды, ал жеңіл крейсер солтүстікке қарай жүріп, Плейт өзенінде бронекрейсермен кездесті және олар күш-жабдық күту үшін Аброльхас Роксқа жөнелтілді. 16–21 қарашада Глазго Рио-де-Жанейроға жөндеуге тоқтады және екі күннен кейін қорғаныс, бронекрейсерлер және қарулы сауда кемесі оны күтіп тұрған жартастарға жетті. 7 желтоқсанда Стэнли портына жеткенде, Стурди өзінің капитандарына келесі күні екі қол жетімді көмір тасымалдаушыдан бүкіл эскадрильяны қайта толтыруды және Оңтүстік Американың төңірегінен үйіне қарай қашуға тырысып барып жатқан Шығыс Азия эскадрильясын іздеуді бастауды жоспарлап отырғанын хабарлады. Неміс эскадрильясының қолбасшысы вице-адмирал Максимилиан фон Шпее басқа жоспарлары бар еді және 8 желтоқсанның таңертеңінде Порт-Стенлидегі радиостанцияны жоюды көздеді. Екі неміс кемесінің пайда болуы 07:30-да Стурдидің кемелерін дабырға түсірді; бақылау бекеті Canopus-қа ақпаратты телефон арқылы жеткізді, бірақ линкор Стурдидің флагманынан ақпаратты алмастыра алмады, тек Глазго ғана көре алды. Canopus "Жау көрінді" деген сигнал берді және жеңіл крейсер 07:56-да хабарды қайталады, бірақ Invincible экипажы көмір тиеумен айналысып, сигналды байқамады. Люс сигналға назар аудару үшін салют атып жіберді. Глазго көмірді 08:00-де толықтырды, бірақ буды көтеруді аяқтауға уақыт қажет болды. Немістерді 09:20 шамасында қашықтыққа кіргенде, Canopus атып жіберген снарядтар кері шегіндірді. Глазго 09:45-ке дейін портты тазартты және Стурдидің бұйрығына сәйкес, Spee кемелерін қашықтан ұстап, олардың әрекеттері туралы хабарлауға бұйрық берді. Британдық кемелердің соңғысы 10:30-да порттан шығып, Стурди "жалпы қууға" бұйрық берді. Соғыс крейсерлері ең жылдам кемелер болды және олар неміс кемелеріне қарай жылдамдады. Олар 12:55-те атысты бастады және 15 минуттан кейін неміс құрамасының артқы кемесі Лейпцигке жақын жерден атыс бастады. Шпееге оның кемелері крейсерлерден озып кете алмайтыны және оның кемелерінің аман қалуының жалғыз үміті – тарап кеткені анық болды. Сондықтан ол екі бронекрейсерін кері бұрып, ұрыс крейсерлерін ұрып-соғып, уақыт сатып алу үшін, үш жеңіл крейсеріне сағат 13:20-да таралуға бұйрық берді. Люс жеңіл крейсерлердің бұрылып кеткенін байқағаннан кейін, оларды қуып жетуге бет алды, соңынан Кент пен Корнуолл кемелері ілесіп кетті. Британдық кемелердегі ең жылдам "Глазго" екі бронекрейсерге қарағанда алға шықты. Люс Лейпцигке қарсы атуды бастады. Бірінші залп Глазгоны аздап жіберіп өтті, келесі залптан екі рет соққы алды, бұл Люске кері шегінуге мәжбүр етті. Бұл бірнеше рет қайталанып, екі бронекрейсердің арақашықтықты біраз көтеруге мүмкіндік берді. Бір сағаттан кейін немістер әр түрлі бағытта тарап кетті; Корнуолл мен Глазго Лейпцигті қуып жүрді, ал Кент Корнуоллдың артынан жүріп, неміс кемесін толық жылдамдықпен жақындатты, оның бронясына сенеді. 18:00-де Корнуолл снарядтары Лейпцигті өртеп жіберді. Бес минуттан кейін неміс кемесі атысты тоқтатты, ал британдық кемелер ол берілмей ме деп, жақындады. Соңғы бір оқ атылды, Лейпциг байрағын түсірмеді, сондықтан британдықтар 19:25-те бірнеше қосымша залп атқан. Неміс капитаны аман қалған экипаж мүшелерін палубада жинап, кемені тастауға дайындалды, бірақ кеменің туы отпен қоршалғандықтан, оған қол жеткізу мүмкін болмады, ал британдық снарядтар жиналған экипажға апат келтірді. Лейпциг 20:12 екі жасыл жарық жіберді, ал британдық кемелер 20:45-те немістерді құтқару үшін қайықтар түсіріп, құлдырауға жақындады. Олардың кемесі 21:32-де батып кетті, бірақ қараңғыда барлығы 18 адам ғана құтқарылды. Лейпциг екі рет Глазгоға соққы беріп, бір адамды өлтіріп, төрт адамды жарақаттады. Екі кеме де Стенли портына оралды, өйткені Корнуоллдың оқ-дәрісі таусылды.

Glasgow passed through the Strait of Magellan on 4 November and awaited Canopus at its eastern entrance. The battleship rendezvoused with her two days later and they steamed for Port Stanley in the Falkland Islands together. After arriving on the 8th, Canopus was ordered to ground herself in the harbour while the light cruiser continued north and met the armoured cruiser at the River Plate and they sailed to Abrolhas Rocks to await reinforcements. Glasgow stopped in Rio de Janeiro for repairs 16–21 November and arrived at the rocks two days later where Defence, the armoured cruisers , and and the armed merchant cruiser awaited her. Glasgows sister ship arrived the following day

Upon arrival at Port Stanley on 7 December, Sturdee informed his captains that he planned to recoal the entire squadron the following day from the two available colliers and to begin the search for the East Asia Squadron, believed to be running for home around the tip of South America, the day after. Vice Admiral Maximilian von Spee, commander of the German squadron, had other plans and intended to destroy the radio station at Port Stanley on the morning of 8 December. The appearance of two German ships at 07:30 caught Sturdee's ships by surprise; the observation post telephoned Canopus with the information, but the battleship could not see Sturdee's flagship to relay the information, only Glasgow. Canopus hoisted the signal "Enemy in sight" and the light cruiser repeated the message at 07:56, but Invincibles crew was busy loading coal and did not spot the signal. Luce ordered a saluting gun fired to focus attention on the signal. Glasgow had completed coaling at 08:00 but needed time to finish raising steam. The Germans were driven off by shells fired by Canopus when they came within range around 09:20. Glasgow cleared the harbour by 09:45 and was ordered by Sturdee to trail Spee's ships, keeping out of range, and to inform him of their actions. The last of the British ships left the harbor by 10:30 and Sturdee ordered "General chase". The battlecruisers were the fastest ships present and inexorably began to close on the German ships. They opened fire at 12:55 and started near missing Leipzig, the rear ship in the German formation, 15 minutes later. It was clear to Spee that his ships could not outrun the battlecruisers and that the only hope for any of his ships to survive was to scatter. So he turned his two armoured cruisers around to buy time by engaging the battlecruisers and ordered his three light cruisers to disperse at 13:20. As soon as Luce spotted the light cruisers turn away, he turned to pursue them, followed by Kent and Cornwall. Glasgow, the fastest of the British ships, slowly increased her lead over the two armoured cruisers and Luce opened fire on Leipzig with his forward six inch gun at 14:45 at a range of about One of his shells struck the German ship and she turned to allow her broadside guns to fire back. The first salvo narrowly missed Glasgow and she was hit twice in the next salvo, forcing Luce to fall back. This was repeated several times which allowed the two armoured cruisers to make up some of the distance. An hour later, the Germans scattered in different directions; Cornwall and Glasgow pursued Leipzig while Kent went after Cornwall closed on the German ship at full speed, trusting to her armour to keep out the shells, while the unarmoured Glasgow manoeuvred at a distance. At 18:00 and Cornwalls shells set Leipzig on fire. Five minutes later, the German ship had ceased firing and the British ships closed to to see if she would surrender. One last gun fired, and Leipzig did not strike her colours so the British fired several additional salvos at 19:25. The German captain had mustered his surviving crewmen on deck preparatory to abandoning ship, but the ship's flag could not be reached because it was surrounded by flames, and the British shells wrought havoc on the assembled crew. Leipzig fired two green flares at 20:12 and the British ships closed to within and lowered boats to rescue the Germans at 20:45. Their ship capsized at 21:32 but only a total of 18 men were rescued in the darkness. Leipzig had hit Glasgow twice, killing a single man and wounding four. The two ships returned to Port Stanley as Cornwall had exhausted her ammunition.

Мас а-Тьерра шайқасы

Стурдидің кемелері Англияға оралғаннан кейін де Дрезденді іздеуді жалғастырды. Неміс крейсері Отты жерді қоршап тұрған шығанақтар мен арналардың күрделі желісінде бірнеше ай бойы жасырынып, британдықтардың іздеуінен сәтті қашып шықты. 1915 жылғы ақпан айында Чили жағалауымен бой көтерді, бірақ 8 наурызда Кент оны күтпеген жерден көріп қалды. Британдық крейсер арақашықтықты қысқартуға тырысты, бірақ Дрезден бес сағаттық қуғыннан кейін байланысты үзуге қол жеткізді. Алайда, Кент Дрезденнен бір көмір тасушы кемесіне, Хуан Фернандес аралдарындағы Робинзон Крузо аралында кездесуге арналған хабарламаны ұстап алды. Дрезден келесі күні көмірдің дерлік түгелуімен сол жерге жетті. Халықаралық заң неміс кемесіне кетуге немесе интернирленуге дейін 24 сағатқа қалуға рұқсат берді; капитан қозғалтқыштарының істен шыққанын мәлімдеді, бұл мерзімді сегіз күнге ұзартты. Осы уақытта Кент Глазгоны шақырып, екі кеме 14 наурыз күні таңертең аралдағы Камберленд шығанағына кірді және Дрезденді тікелей зәкірде тапты. Неміс кемесі өз қаруларын британдық кемелерге бағыттап, Глазго от ашты, ал Льюс бұл әрекетін Чилидің бейтараптығын жиі бұзған интернирленген кеме жасаған достық емес әрекет деп түсіндірді. Дрезден төрт минуттан кейін ақ ту көтеріп, өртеніп, су астындағы бөлігі зақымданды. Бір қайық лейтенант Вильгельм Канаристі Глазгоға, оның кемесі Чилидің қорғауында екенін айтып шағымдану үшін жеткізді. Льюс оған бейтараптық мәселесін дипломаттар шеше алатынын және ол берілмесе, неміс кемесін жоятынын айтты. Канар Дрезденге оралған кезде экипаж суға батуға дайындықтарын аяқтап, Кингстон клапандарын ашқаннан кейін кемені тастап кетті. Крейсер солтүстікке қарай аударылып, суға батуына 20 минут уақыт кетті. Британдық снарядтар бір корманды және сегіз теңізшіні өлтіріп, үш офицер мен он екі матросты жарақаттады. Батып кеткеннен кейін Глазгодан келген теңізші суда жүзіп жүрген шошқаны байқады және қорқып қалған шошқаның суға батып кетуіне шамалы қалғанда оны құтқаруға қол жеткізді. Экипаж оны «Тирпиц» деп атады, ол бір жыл бойы кеменің талисманы болды, содан кейін өмірінің қалған бөлігі үшін Портсмуттегі Уайл Айленд артиллерия мектебіне ауыстырылды.

Sturdee's ships continued to search for Dresden even after he returned to England. The German cruiser successfully evaded the searching British for months by hiding in the maze of bays and channels surrounding Tierra del Fuego. She began moving up the Chilean coast in February 1915 until she was unexpectedly spotted by Kent on 8 March when a fog burned off. The British cruiser tried to close the distance, but Dresden managed to break contact after a five hour chase. Kent, however, intercepted a message during the pursuit from Dresden to one of her colliers to meet her at Robinson Crusoe Island in the Juan Fernández Islands. Dresden arrived there the next day, virtually out of coal. International law allowed the German ship a stay of 24 hours before she would have to leave or be interned; her captain claimed that his engines were disabled which extended the deadline to eight days. In the meantime, Kent had summoned Glasgow and the two ships entered Cumberland Bay in the island on the morning of 14 March and found Dresden at anchor. The German ship trained her guns on the British ships and Glasgow opened fire, Luce justifying his action by deeming it an unfriendly act by an interned ship that had frequently violated Chilean neutrality. Dresden hoisted a white flag four minutes later as she was already on fire and holed at her waterline. A boat brought Lieutenant Wilhelm Canaris to Glasgow to complain that his ship was under Chilean protection. Luce told him that the question of neutrality could be settled by diplomats and that he would destroy the German ship unless she surrendered. By the time that Canaris returned to Dresden, her crew had finished preparations for scuttling and abandoned ship after opening her Kingston valves. It took 20 minutes before the cruiser capsized to port and sank. The British shells had killed one midshipman and eight sailors and wounded three officers and twelve ratings. After the sinking, a sailor from Glasgow noticed a pig swimming in the water and, after nearly being drowned by the frightened pig, succeeded in rescuing him. The crew named him 'Tirpitz', and he served as the ship's mascot for a year and was then transferred to Whale Island Gunnery School, Portsmouth, for the rest of his life.

Кейінгі іс-шаралар

Валленарда көмірді қайта толықтырғаннан кейін, Глазго Оңтүстік Американың Атлантикалық жағалауына өтті және негізінен Рио-де-ла-Плата өзенінің сағасы маңында неміс кемелерін іздеді. 9 қазанда ол Оңтүстік Африканың Саймонстаун қаласына жөнелді, онда күрделі жөндеу жұмыстарын бастау жоспарланған, және 20-сы күні жетті. Жөндеу жұмыстары 24 желтоқсанда аяқталды, сол күні кеме Аброльхос тастарына бет алды, онда 11 қаңтарда 1916 жылы жетті. Содан кейін Глазго Кабо-Вердедегі Сан-Висентеге барды, онда Люс 29-ы күні 2-дәрежелі коммодор болып тағайындалды. Үш күннен кейін кеме Оңтүстік Америка жағалауына қайта оралды, онда неміс кемелерін бақылауын жалғастырды. 14 қазанда Глазго тағы бір жөндеу үшін Саймонстаунға келді, ол 27 желтоқсанда аяқталды, содан кейін кеме Сьерра-Леонеге тоқтағаннан кейін Оңтүстік Америкаға қайта оралды. 1918 жылдың қаңтар айының басында кеме Сьерра-Леонеге жол тартты, онда 16-сы күні жетті. Төрт күннен кейін кеме Гибралтарға жетіп, 30 қаңтарда Портсмутқа қарай жалғасты. 2 қазанда кеме Достасқан әскерлердің Албаниядағы Дураццо қаласын бомбалауын қамтамасыз етті. 1919 жылдың сәуірінде Глазго үйге қайтып бара жатқан жолда болды, бірақ 1 мамырға дейін Гибралтарда демобилизацияланды. 1 шілдеде ол қайтадан қызметке кірістіріліп, Британияға қайта оралды. 18 шілдеде кеме Портсмутте резервке жіберілді және 1920 жылдың 2 ақпанында демобилизацияланды. Глазго 1922–1926 жылдары кочегарларды даярлайтын кеме ретінде қызмет етті. 1964 жылы Фолкленд аралдарына арналған естелік маркада Глазго кемесі HMS Kent кемесінің орнына қате көрсетілген.