Кіріспе

Шығыс православие шіркеуінің киімі. Орарион (грекше: ὀράριον; славянша: орарь, orar) – Шығыс православие, шығыс православиелік және шығыс католик шіркеулеріндегі диакон мен субдиконның ерекше киімі. Бұл броктан жасалған, әдетте ені кең, ұзындығы әр түрлі болатын тар белдік. Оның бойында тігілген немесе қосылған үш, бес немесе жеті крестпен әшекейленген. Ол көбінесе шеттерінде сәндік жолақтармен және екі басында жиекпен безендіріледі.

Диакон

Диакон орарионды сол иығына киіп, алдыңғы бөлігін сол білегінің үстіне жауып қояды. Ол осы бөлігін оң қолына алып, литанияларды оқығанда немесе назарды белгілі бір литургиялық амалға аударғанда пайдаланады. Бұл жалғыз орарион – дәстүрлі және көне иконографияда көрсетілгендей, ең ерте түрі. Архидиакондар мен протодиакондарға әлдеқайда ұзын қос орарион табыс етіледі, ол сол иықтың үстінен киіліп, кеуде мен арқаны айналып, қайта сол иықтан алға түседі. Архидиаконның орарионында «Киелі» сөзі үш рет ірі әріптермен кестеленуі мүмкін, қалыпты жағдайда *nomina sacra* қолданылып, Трисагионға сілтеме жасалады. Қазіргі грек православие дәстүрінде барлық диакондар көбінесе қос орарион киеді. Қасиетті тағамға дайындалғанда, диакон орарионды беліне орап, екі ұшын иығына көтеріп (артында крест пішінін жасап), содан кейін алға түсіріп, беліне оралған бөлігінің астына тығып қояды. Армян тәжірибі Византиялық рәсімімен бірдей, бірақ олардың диакондары бір орарион киеді, оны уар деп атайды. Шығыс католиктері православиеліктері сияқты дәстүрді ұстанады. Кейде грек-католик тәжірибінде, егер диакон уағыз айтса, бірақ басқаша қатыспаса, қос орарион тек сол иықтың үстіне (ұзындығын толықтыру үшін бүктеліп) сотоканың үстінде киіледі. Орарионды сотоканың үстінде қолдану көбінесе украин және русин дәстүріндегі грек-католиктері арасында кездеседі; бұл жалпы Византиялық тәжіриптен ерекшеленеді, онда стихарионсыз орарион кию дәстүрі жоқ.

Қосалқы дьякон

Субдиакон да орарионды киеді, бірақ әрқашан жоғарыда сипатталғандай денесіне орайды. Грек дәстүрінде, шаш қырқылып, шамшылар орарионды артқы жағынан шалысқан күйде киеді, бірақ екі ұшы алдыңғы жағына параллель түсірілген болады. Сол грек дәстүрінде, алтарьда қызмет ететіндерге кейде орарионды алдыңғы жағына параллель түсірілген екі ұшымен киюге бата беріледі. Славян православиесінде, субдиакон шенінен төменгілерге орарион киюге әдетте рұқсат берілмейді. Дегенмен, оқырмандар мен алтарьда қызмет ететіндерге епископ кейде батасын беріп, орарион киюге және субдиаконның шектеулі міндеттерін орындауға мүмкіндік береді. Мұндай жағдай әдетте, ер адамның субдиакондыққа шақырылғаны анықталғанда және ол үйленуді жоспарлап отырса, бірақ әлі үйленбеген кезде болады. Канон бойынша, егер ер адам үйленгісі келсе, субдиакондыққа бекітілгенге дейін үйленуі керек, ал субдиакондыққа бекітілгеннен кейін үйленген адам қызметтен алынады.