Кіріспе

Америкалық романист (1891-1946)

Отис Адельберт Клайн (1 шілде 1891 – 24 қазан 1946) – американдық ән жазушы, оқиғалы романдар авторы және әдеби агент. Оның көптеген шығармалары алғаш рет "Weird Tales" журналында жарияланды. Клайн, досы және кейде бірлескен авторы Э. Хоффман Прайс сияқты, шығыстанумен әуесқой ғалым және араб тілін зерттеуші болған.

Клайн және Берроуз

Клайн ең алдымен әріптес жазушысы Эдгар Райс Берроузбен болған аңызға айналған әдеби дау үшін танымал. Ол Берроуздың Марс романдарын Венерада орын алған нұсқаларын жасап (1929 жылғы "Қауіпті планета" және екі жалғасы), оның наразылығын тудырған деген болжам бар. Оқиғаға сәйкес, Берроуз оған Венера романдарын жазып кек қайтарған. Клайнның Берроуздың "Тарзан" ертегілеріне ұқсас ормандағы шытырман оқиғалары да осы қақтығыстың куәсі ретінде келтірілген. Екі автор да сөз болған туындыларды жазғанмен, олардың бір-бірімен таласқандығы туралы теория тек туындылардың ұқсастығы мен жариялану мерзімі арқылы ғана қолдау табады. Бұл дау теориясы алғаш рет Дональд А. Вуллхаймның "Клайн мен Берроуздың соғысы" атты мақаласында (Science Fiction News, 1936 жылғы қараша) жарияланып, кейіннен Сэм Московицтің "Шексіздікті зерттеушілер" (1963) кітабында кеңінен таралды. Ричард А. Лупофф өзінің "Эдгар Райс Берроуз: Оқиға шебері" (1965) кітабында бұл дауды жоққа шығарды. Лупоффтың дауды жоққа шығаратын дәлелдері: 1) екі жазушының бірі де дауды мойындағандығын көрсететін құжатталған мәлімдеме жоқ, және 2) екі автордың отбасы мүшелері олардың бұл туралы ешқашан айтқан есімдерін есіне алмайды. Лупоффтың тергеуіне жауап ретінде Московиц өзінің бастапқы көзін Вуллхаймның мақаласы деп атады, ал Вуллхайм өзінің ақпаратының көзі туралы сұраққа: "Мен оны өзім ойлап таптым!" деп жауап берді.

Клайн және таңғажайып әңгімелер

Клайн журналдың құрылған сәтінен бастап "Шығанақ әңгімелер" журналында көмекші редактор болып жұмыс істеді. Ол журналға көптеген әңгімелер жазды және 1924 жылғы мамыр-шілде айларына арналған бір ғана санды редакциялады (онда оның "Зұлымдық тұлғасы" атты қысқа әңгімесі де жарияланды).

Әдеби агент

1930 жылдардың ортасында Клайн жазуды көптеп тастап, әдеби агенттік мансабына көңіл бөлді (әсіресе, Weird Tales журналының авторы Роберт Э. Говард, семсер мен сиқыр туралы жазудың негізін қалаушы және Конан-варварды жасаушы). Клайн 1933 жылдың көктемінен Говард 1936 жылдың маусымында қайтыс болғанға дейін оның әдеби өкілі болды, содан кейін Говардтың мүлкі үшін әдеби агент ретінде қызметін жалғастырды. Клайн Говардтың "планеталық роман" Альмурикті аяқтаған болуы мүмкін деген пікір бар, ол 1939 жылы Weird Tales журналына қайтыс болғаннан кейін жариялау үшін жіберді, бірақ бұл мәлімдеме даулы.