Кіріспе
Купресса тұқымдасына жататын қылқан жапырақтылар туысы.
| сурет = Cupressus vietnamensis Quarryhill Botanical Garden DSC03483. JPG
| сурет сипаттамасы =
| күйі = EN
| күйі жүйесі = IUCN3.1
| күйі дереккөзі =
| туыс = Xanthocyparis
| авторлық атауы = Farjon & T. H. Nguyên Вьетнам мен Оңтүстік-шығыс Қытайға тән. Көбінесе Вьетнам алтын кипарисы деп аталады. Ноотка кипарисы, Cupressus nootkatensis немесе Callitropsis nootkatensis бұл туысқа енгізілген болатын, бірақ бұл қабылданбады.
Speciesbox
| image = Cupressus vietnamensis Quarryhill Botanical Garden DSC03483. JPG
| image caption =
| status = EN
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| genus = Xanthocyparis
| parent authority = Farjon & T. H. Nguyên native to Vietnam and southeast China. It is commonly known as the Vietnamese golden cypress. The Nootka cypress, Cupressus nootkatensis or Callitropsis nootkatensis, was also placed in the genus, but this has been rejected.
Таксономия
2002 жылы Альхос Фаржон және басқалар жаңа виетнамдық X. vietnamensis және бұрын Chamaecyparis туысына C. nootkatensis ретінде енгізілген Nootka кипарисі түрлерін қамту үшін жаңа Xanthocyparis туын сипаттады. Бұл C. nootkatensis-тің Chamaecyparis-ке қарағанда Cupressus туысына жақын екендігіне негізделген. 2004 жылы Деймон Литтл және басқалар жоғарыда айтылған қатынасты қосымша дәлелдермен растап, Фаржон және басқалар белгілегендей, Xanthocyparis-тің Каллитропсис түрінің типін (Cupressus nootkatensis, Chamaecyparis nootkatensis және Xanthocyparis nootkatensis синонимі) қамтитынын көрсетті. Каллитропсис Андерс Сандё Эрдстед 1864 жылы сипаттаған, бірақ бұл атау Фаржон және көптеген басқа авторлар тарапынан назардан тыс қалды; Халықаралық ботаникалық номенклатура кодексінің ережелеріне сәйкес, егер бұл туысқа Cupressus nootkatensis кірсе, Каллитропсис бұрын жарияланған атау ретінде Xanthocyparis-ке қарағанда номенклатуралық басымдыққа ие болды. Литтл және басқалар. Сондықтан Xanthocyparis Callitropsis-тің синонимі ретінде танылды. Xanthocyparis атауын Callitropsis-тен сақтап қалу ұсынылды, бұл шешім 2011 жылы өткен Халықаралық ботаникалық конгресте бекітілді. Литтл және басқалар. сонымен қатар Cupressus-тың Juniperus және Xanthocyparis-қа қатысты парафилетикалық екендігін көрсетті, Cupressus-тың Солтүстік Америка түрлерінің Xanthocyparis-ке Еуропалық және Азиялық Cupressus түрлеріне қарағанда жақын туыстық байланысы бар. Бірақ бұл өзгеріс барлық тараптан қабылданбады. 2009 жылы Солтүстік Американың бұрын Каллитропсис туысына кірген көптеген түрлері жеке Hesperocyparis туысына жатқызылды. 2021 жылғы молекулалық зерттеу Xanthocyparis-тің Hesperocyparis және Callitropsis кладаларының туыс екенін анықтады, ал осы үш туыс Juniperus және Cupressus sensu stricto кладаларының туыс екендігі анықталды.
Тарату
Xanthocyparis vietnamensis бастапқыда Вьетнамға ғана тән деп сипатталған, ол Вьетнамның солтүстігіндегі Ха Гян провинциясының карсттық әк тасты тауларында өсетін болған. Кейіннен Вьетнамның Као Бхан және Туйен Куан провинцияларында, сондай-ақ Қытайдың оңтүстік-шығысында (Гуанси) да кездесетіні анықталды.