Кіріспе
Идеология, әйелдердің қанаудың экономикалық және мәдени көздерінен азат болуға ұмтылады.
Socialist feminism rose in the 1960s and 1970s as an offshoot of the feminist movement and New Left that focuses upon the interconnectivity of the patriarchy and capitalism. However, the ways in which women's private, domestic, and public roles in society has been conceptualized, or thought about, can be traced back to Mary Wollstonecraft's A Vindication of the Rights of Woman (1792) and William Thompson's utopian socialist work in the 1800s. Ideas about overcoming the patriarchy by coming together in female groups to talk about personal problems stem from Carol Hanisch. This was done in an essay in 1969 which later coined the term 'the personal is political.' This was also the time that second wave feminism started to surface which is really when socialist feminism kicked off. Socialist feminists argue that liberation can only be achieved by working to end both the economic and cultural sources of women's oppression. Socialist feminism is a two pronged theory that broadens Marxist feminism's argument for the role of capitalism in the oppression of women and radical feminism's theory of the role of gender and the patriarchy. Socialist feminists reject radical feminism's main claim that patriarchy is the only, or primary, source of oppression of women. Rather, Socialist feminists assert that women are oppressed due to their financial dependence on males. Women are subjects to male domination within capitalism due to an uneven balance in wealth. They see economic dependence as the driving force of women's subjugation to men. Further, Socialist feminists see women's liberation as a necessary part of a larger quest for social, economic, and political justice. Socialist feminists attempted to integrate the fight for women's liberation with the struggle against other oppressive systems based on race, class, sexual orientation, or economic status. Socialist feminism draws upon many concepts found in Marxism, such as a historical materialist point of view, which means that they relate their ideas to the material and historical conditions of people's lives. Thus, Socialist feminists consider how the sexism and gendered division of labor of each historical era is determined by the economic system of the time. Those conditions are largely expressed through capitalist and patriarchal relations. Socialist feminists reject the Orthodox Marxist notion that class and class struggle are the only defining aspects of history and economic development. Karl Marx asserted that when class oppression was overcome, gender oppression would vanish as well. According to Socialist feminists, this view of gender oppression as a sub class of class oppression is naive, and much of the work of Socialist feminists has gone towards specifying how gender and class work together to create distinct forms of oppression and privilege for women and men of each class. For example, they observe that women's class status is generally derivative of her husband's class or occupational status, e. g. a secretary that marries her boss assumes his class status. In 1972, "Socialist Feminism: A Strategy for the Women's Movement", which is believed to be the first publication to use the term socialist feminism, was published by the Hyde Park Chapter of the Chicago Women's Liberation Union (Heather Booth, Day Creamer, Susan Davis, Deb Dobbin, Robin Kaufman, and Tobey Klass). Other socialist feminists, notably two long lived American organizations Radical Women and the Freedom Socialist Party, point to the classic Marxist writings of Frederick Engels (The Origin of the Family, Private Property and the State) and August Bebel (Woman and Socialism) as a powerful explanation of the link between gender oppression and class exploitation. In the decades following the Cold War, feminist writer and scholar Sarah Evans says that the socialist feminist movement has lost traction in the West due to a common narrative that associates socialism with totalitarianism and dogma. Post 1970, the socialist feminist movement continued to grow. In "Socialist Women: European Socialist Feminism in the Nineteenth & early Twentieth Centuries," by Elizabeth Lapovsky Kennedy, social feminism is defined as "women who saw the root of sexual oppression in the existence of private property and who envisioned a radically transformed society in which man would exploit neither man nor women
George Bernard Shaw quotes "Capitalism acts on women as a continual bribe to enter into sex relations for money". He also claims many women take part in work within the household but this is invisible as far as the market is concerned.
Социалистік феминизм 1960-1970 жылдары феминистік қозғалыстың және патриархат пен капитализмнің өзара байланысына назар аударған «Жаңа солшыл» қозғалысының тармағы ретінде пайда болды. Дегенмен, әйелдердің жеке, отбасылық және қоғамдық рөлдерінің қалай түсіндірілгені немесе ойластырылғаны Мэри Уолстонкрафттың «Әйел құқықтарын қорғау» (1792) және Уильям Томпсонның 1800 жылдардағы утопиялық социалистік еңбегіне дейін жетеді. Патриархатты жеңу туралы идеялар, жеке проблемаларды талқылау үшін әйелдердің топтасуы Кэрол Хаништен бастау алады. Бұл 1969 жылғы мақаласында айтылды, кейін «жеке – саяси» термині пайда болды. Осы кезде екінші толқын феминизмі күшейе бастады, бұл социалистік феминизмнің басталуы болды. Социалистік феминистер әйелдерді қанаудың экономикалық және мәдени көздерін жоюға ұмтылу арқылы ғана азаттыққа қол жеткізіледі деп санайды. Социалистік феминизм – екі бағытты теория, ол марксистік феминизмнің әйелдерді қанаудағы капитализмнің рөлі және радикальды феминизмнің гендерлік және патриархаттың рөлі туралы аргументтерін кеңейтеді. Социалистік феминистер патриархаттың әйелдерді қанаудың жалғыз немесе басты көзі деген радикальды феминизмнің негізгі талабын жоққа шығарады. Керісінше, социалистік феминистер әйелдердің ер адамдарға қаржылық тәуелділігі салдарынан қанауға ұшырайтынын мәлімдейді. Әйелдер капитализмде байлықтың теңсіздігіне байланысты ерлердің үстемдігіне ұшырайды. Олар экономикалық тәуелділікті әйелдердің еркектерге бағынуының басты күші деп санайды. Сонымен қатар, социалистік феминистер әйелдердің азаттығын әлеуметтік, экономикалық және саяси әділетке ұмтылудың қажетті бөлігі деп қарастырады. Социалистік феминистер әйелдерді азат ету үшін күресті нәсілге, тапқа, сексуалдық бағдарына немесе экономикалық жағдайына негізделген басқа да қанаушылық жүйелерге қарсы күреспен біріктіруге тырысты. Социалистік феминизм марксизмде кездесетін көптеген ұғымдарға сүйенеді, мысалы, тарихи материалистік көзқарас, яғни олар өз идеяларын адамдар өмірінің материалдық және тарихи жағдайларымен байланыстырады. Осылайша, социалистік феминистер әр тарихи дәуірдің сексизмі мен гендерлік еңбек бөлінісі сол кездегі экономикалық жүйемен қалай анықталатынын қарастырады. Бұл жағдайлар көбінесе капиталистік және патриархалдық қатынастар арқылы көрініс табады. Социалистік феминистер тарихтағы және экономикалық дамудағы сынып пен сыныптық күрес – жалғыз анықтамалық аспектілер деген ортодоксалды марксистік түсінікті қабылдамайды. Карл Маркс сыныптық қанау жеңілгенде гендерлік қанау да жойылатынын мәлімдеді. Социалистік феминистердің пікірінше, гендерлік қанаушылықты сыныптық қанаушылықтың кіші класы ретінде қарау наивтілік. Социалистік феминистердің көпшілігі гендер мен сыныптың әр сыныптағы әйелдер мен ерлер үшін қанаушылық пен артықшылықтың ерекше формаларын қалай құратынын нақтылауға бағытталған. Мысалы, әйелдердің сыныптық мәртебесі көбінесе күйеуінің сыныптық немесе кәсіптік мәртебесіне байланысты, мысалы, басшысымен үйленген хатшы оның сыныптық мәртебесін қабылдайды. 1972 жылы «Социалистік феминизм: Әйелдер қозғалысы үшін стратегия» (социалистік феминизм терминін қолданған алғашқы жарияланым деп саналады) Чикаго әйелдер азаттық одағының Хайд Парк бөлімшесі тарапынан жарияланды (Хедер Бут, Дэй Кример, Сьюзан Дэвис, Деб Доббин, Робин Кауфман және Тобей Класс). Басқа социалистік феминистер, атап айтқанда екі ұзақ жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан американдық «Радикалдық әйелдер» және «Азаттық социалистік партиясы» Фредерик Энгельстің («Отбасының, жеке меншіктің және мемлекеттің шығу тегі») және Август Бебельдің («Әйелдер және социализм») классикалық марксистік еңбектерін гендерлік қанау мен сыныптық қанау арасындағы байланыстың қуатты түсіндірмесі ретінде қарастырады. Салқын соғыстан кейінгі онжылдықтарда феминист жазушы және ғалым Сара Эванс социалистік феминистік қозғалыстың батыста социализмді тоталитаризммен және догмамен байланыстыратын кең таралған көзқарасқа байланысты күшін жоғалтқанын айтады. 1970 жылдан кейін социалистік феминистік қозғалыс өсе берді. Элизабет Лаповская Кеннедидің «Социалистік әйелдер: XIX және XX ғасырлардың басындағы еуропалық социалистік феминизм» еңбегінде социалистік феминизм жеке меншіктің болуында әйелдердің қанаушылығының тамырын көрген және адамдардың бірін-бірі қанаусыз, ер немесе әйел болсын, радикалды түрленген қоғамын көздейтін әйелдер ретінде анықталады.
Socialist feminism rose in the 1960s and 1970s as an offshoot of the feminist movement and New Left that focuses upon the interconnectivity of the patriarchy and capitalism. However, the ways in which women's private, domestic, and public roles in society has been conceptualized, or thought about, can be traced back to Mary Wollstonecraft's A Vindication of the Rights of Woman (1792) and William Thompson's utopian socialist work in the 1800s. Ideas about overcoming the patriarchy by coming together in female groups to talk about personal problems stem from Carol Hanisch. This was done in an essay in 1969 which later coined the term 'the personal is political.' This was also the time that second wave feminism started to surface which is really when socialist feminism kicked off. Socialist feminists argue that liberation can only be achieved by working to end both the economic and cultural sources of women's oppression. Socialist feminism is a two pronged theory that broadens Marxist feminism's argument for the role of capitalism in the oppression of women and radical feminism's theory of the role of gender and the patriarchy. Socialist feminists reject radical feminism's main claim that patriarchy is the only, or primary, source of oppression of women. Rather, Socialist feminists assert that women are oppressed due to their financial dependence on males. Women are subjects to male domination within capitalism due to an uneven balance in wealth. They see economic dependence as the driving force of women's subjugation to men. Further, Socialist feminists see women's liberation as a necessary part of a larger quest for social, economic, and political justice. Socialist feminists attempted to integrate the fight for women's liberation with the struggle against other oppressive systems based on race, class, sexual orientation, or economic status. Socialist feminism draws upon many concepts found in Marxism, such as a historical materialist point of view, which means that they relate their ideas to the material and historical conditions of people's lives. Thus, Socialist feminists consider how the sexism and gendered division of labor of each historical era is determined by the economic system of the time. Those conditions are largely expressed through capitalist and patriarchal relations. Socialist feminists reject the Orthodox Marxist notion that class and class struggle are the only defining aspects of history and economic development. Karl Marx asserted that when class oppression was overcome, gender oppression would vanish as well. According to Socialist feminists, this view of gender oppression as a sub class of class oppression is naive, and much of the work of Socialist feminists has gone towards specifying how gender and class work together to create distinct forms of oppression and privilege for women and men of each class. For example, they observe that women's class status is generally derivative of her husband's class or occupational status, e. g. a secretary that marries her boss assumes his class status. In 1972, "Socialist Feminism: A Strategy for the Women's Movement", which is believed to be the first publication to use the term socialist feminism, was published by the Hyde Park Chapter of the Chicago Women's Liberation Union (Heather Booth, Day Creamer, Susan Davis, Deb Dobbin, Robin Kaufman, and Tobey Klass). Other socialist feminists, notably two long lived American organizations Radical Women and the Freedom Socialist Party, point to the classic Marxist writings of Frederick Engels (The Origin of the Family, Private Property and the State) and August Bebel (Woman and Socialism) as a powerful explanation of the link between gender oppression and class exploitation. In the decades following the Cold War, feminist writer and scholar Sarah Evans says that the socialist feminist movement has lost traction in the West due to a common narrative that associates socialism with totalitarianism and dogma. Post 1970, the socialist feminist movement continued to grow. In "Socialist Women: European Socialist Feminism in the Nineteenth & early Twentieth Centuries," by Elizabeth Lapovsky Kennedy, social feminism is defined as "women who saw the root of sexual oppression in the existence of private property and who envisioned a radically transformed society in which man would exploit neither man nor women
George Bernard Shaw quotes "Capitalism acts on women as a continual bribe to enter into sex relations for money". He also claims many women take part in work within the household but this is invisible as far as the market is concerned.
Джордж Бернард Шоу: «Капитализм әйелдерге ақша үшін сексуалдық қатынасқа түсуге үнемі пара беру ретінде әрекет етеді». Ол сондай-ақ көптеген әйелдер шаруашылық ішінде жұмыс істейтінін, бірақ бұл нарық үшін көрінбейтінін айтады.
Socialist feminism rose in the 1960s and 1970s as an offshoot of the feminist movement and New Left that focuses upon the interconnectivity of the patriarchy and capitalism. However, the ways in which women's private, domestic, and public roles in society has been conceptualized, or thought about, can be traced back to Mary Wollstonecraft's A Vindication of the Rights of Woman (1792) and William Thompson's utopian socialist work in the 1800s. Ideas about overcoming the patriarchy by coming together in female groups to talk about personal problems stem from Carol Hanisch. This was done in an essay in 1969 which later coined the term 'the personal is political.' This was also the time that second wave feminism started to surface which is really when socialist feminism kicked off. Socialist feminists argue that liberation can only be achieved by working to end both the economic and cultural sources of women's oppression. Socialist feminism is a two pronged theory that broadens Marxist feminism's argument for the role of capitalism in the oppression of women and radical feminism's theory of the role of gender and the patriarchy. Socialist feminists reject radical feminism's main claim that patriarchy is the only, or primary, source of oppression of women. Rather, Socialist feminists assert that women are oppressed due to their financial dependence on males. Women are subjects to male domination within capitalism due to an uneven balance in wealth. They see economic dependence as the driving force of women's subjugation to men. Further, Socialist feminists see women's liberation as a necessary part of a larger quest for social, economic, and political justice. Socialist feminists attempted to integrate the fight for women's liberation with the struggle against other oppressive systems based on race, class, sexual orientation, or economic status. Socialist feminism draws upon many concepts found in Marxism, such as a historical materialist point of view, which means that they relate their ideas to the material and historical conditions of people's lives. Thus, Socialist feminists consider how the sexism and gendered division of labor of each historical era is determined by the economic system of the time. Those conditions are largely expressed through capitalist and patriarchal relations. Socialist feminists reject the Orthodox Marxist notion that class and class struggle are the only defining aspects of history and economic development. Karl Marx asserted that when class oppression was overcome, gender oppression would vanish as well. According to Socialist feminists, this view of gender oppression as a sub class of class oppression is naive, and much of the work of Socialist feminists has gone towards specifying how gender and class work together to create distinct forms of oppression and privilege for women and men of each class. For example, they observe that women's class status is generally derivative of her husband's class or occupational status, e. g. a secretary that marries her boss assumes his class status. In 1972, "Socialist Feminism: A Strategy for the Women's Movement", which is believed to be the first publication to use the term socialist feminism, was published by the Hyde Park Chapter of the Chicago Women's Liberation Union (Heather Booth, Day Creamer, Susan Davis, Deb Dobbin, Robin Kaufman, and Tobey Klass). Other socialist feminists, notably two long lived American organizations Radical Women and the Freedom Socialist Party, point to the classic Marxist writings of Frederick Engels (The Origin of the Family, Private Property and the State) and August Bebel (Woman and Socialism) as a powerful explanation of the link between gender oppression and class exploitation. In the decades following the Cold War, feminist writer and scholar Sarah Evans says that the socialist feminist movement has lost traction in the West due to a common narrative that associates socialism with totalitarianism and dogma. Post 1970, the socialist feminist movement continued to grow. In "Socialist Women: European Socialist Feminism in the Nineteenth & early Twentieth Centuries," by Elizabeth Lapovsky Kennedy, social feminism is defined as "women who saw the root of sexual oppression in the existence of private property and who envisioned a radically transformed society in which man would exploit neither man nor women
George Bernard Shaw quotes "Capitalism acts on women as a continual bribe to enter into sex relations for money". He also claims many women take part in work within the household but this is invisible as far as the market is concerned.
Кесимелік
Социалистік феминист Клаудия Джонс 1930 жылдары Коммунистік партияға қара нәсілді әйелдерді, басқа жұмысшы әйелдерді және олардың қажеттіліктерін енгізу үшін жұмыс істеді. Себебі Коммунистік партия көбінесе ақ нәсілді ерлер пролетариатының мәселелеріне ден қоятын. Джонстың теориялық негізі марксизм, қара ұлтшылдығы және феминизмнің қиылысында жатыр, және ол үштік қысымды теориялық тұрғыдан қарастырғаны үшін танымал – қара және қоңыр терілі әйелдер нәсіл, класс және гендер негізінде қысымды сезінеді деген тұжырымдама. Джонс, ақ нәсілді әйелдер, тіпті қара және қоңыр терілі жұмысшы әйелдер де отаршылдық құрылымдары жойылмаса және қара ұлтшылдығы қабылданбаса, ешқашан толық бостандыққа жете алмайды деп мәлімдейді. Феминист тарихшы Линда Гордон социалистік феминизмнің, кем дегенде белгілі бір дәрежеде, өзінен-өзі қиылысты екенін, өйткені ол гендер мен класс екеуін де ескереді деп санайды. Гордон социалистік феминизмнің негізі бірнеше факторға негізделгендіктен, социалистік феминизмнің қиылыстылығының тарихы доктор Кимберле Креншоу 1989 жылы қиылыстық тұжырымдамасын алғаш рет айтқанға дейін ондаған жылдарға соңға тартады дейді. Гордонның пікірінше, 1980-ші жылдардағы социалистік феминизм адамның қысымды сезінуіне әкелетін өзара байланысты құрылымдарды зерттеу арқылы қиылыстық тұжырымдамасын болжады. Феминист ғалым және әйелдер зерттеулерінің профессоры Элизабет Лаповски Кеннеди әлеуметтік құрылымдарды кеңінен талдау социалистік феминизммен басталғанын және феминистік зерттеулерге серпіліс бергенін айтады. Кеннедидің сөзіне сүйенсек, алғашқы әйелдер зерттеулері бағдарламаларының көпшілігі социалистік феминист теоретиктермен құрылған. Социалистік феминизмнің барлық түрдегі экономикалық қанауды талдау арқылы әртүрлі жеке ерекшеліктерге деген көзқарасы Креншоудың қиылыстық тұжырымдамасымен мойындалып, күшейтіледі. Социалистік феминизмде қиылыстық бар екеніне қарамастан, көптеген феминистер, әсіресе түсті терілі әйелдер, нәсілдік теңдікке қатысты кемшіліктер үшін қозғалысты сынап-қанағаттандырмайды. Кеннедидің социалистік феминизмнің әйелдер зерттеулеріне тигізген әсері туралы баяндамасында, феминистік академияда қара нәсілді әйелдердің дауысының жетіспеуі әйелдер зерттеулері бағдарламалары мен курстарын ақтандыруға әкелді дейді. Ұлыбританиялық феминист ғалым Кэтрин Харрисс Ұлыбританиядағы 1980-ші жылдардағы социалистік феминистік қозғалыстың кемшіліктері туралы өз пікірін білдіреді. Харрисс шеттетуге ұшыраған әйелдердің Әйелдер Азаттық Қозғалысына (WLM) қатысты наразылықтарын сипаттайды. Оның айтуынша, көптеген лесбиянкалар гетеросексуалдық феминистердің үстемдігі үшін қозғалысты сынады, олар қозғалыста гетеросексуализмді күшейтті. Сол сияқты, қара нәсілді әйелдер WLM-дегі ақ нәсілді әйелдердің басым көпшілігі әйелдерге, отбасыға және репродуктивті құқықтарға қатысты зорлық-зомбылыққа қарсы кең таралған көзқарастарды жақтағандықтан, олардың дауысынан айырылғанын мәлімдеді, бұл түсті терілі әйелдердің ерекше қиындықтарын ескере алмады.
Аналық және жеке өмір
Теориялық тұрғыдан алғанда, Анна Уилер мен Уильям Томпсон 1825 жылы жарық көрген «Адамзаттың жартысы – әйелдердің, екінші жартысы – ерлердің оларды саяси, содан кейін азаматтық және үй шаруасында бағындыру талпынысына қарсы айқасы» еңбегінде әйелдердің еңбегі капитализмнің жалғасуына қалай көмектесетінін сипаттайды. Олар тамақ дайындау, үйді тазалау, кір жуу және басқа да үй шаруасы деп есептелетін барлық іс-әрекеттердің нақты еңбек екенін мәлімдейді. Уилер мен Томпсон капитализмнің жұмыс істеуі үшін адам күші немесе еңбек қажет екенін, ал әйелдер бала тудырып, осы үй шаруаларын атқара алмаса, капитализм күйреп қалатынын айтады. Перкинс Гилман да әйелдер мен ерлер үшін шығармашылық пен бос уақытты арттыратын үйлерді қайта жоспарлауды ұсынды, яғни студиялар мен кабинеттер сияқты бөлмелердің қажеттілігін атап, ас үйлер мен асханаларды жоюды ұсынды. Бұл өзгерістер тамақ дайындау және оны тұтынуды үйден тыс ортақ түрде ұйымдастыруды талап етеді, соның арқасында әйелдер әр үйге жеке тамақ дайындау ауырлығынан арыла алады.
Уытты ерлік
Социалистік феминисттер токсикалық еркектік тек ерлерге ғана емес, сонымен қатар әйелдерге және гендерлік белгісіздікке ұшыраған адамдарға да зиян келтіреді деп санайды. Токсикалық еркектік – ерлердің белгілі бір тәртіпте мінез-құлық танытуы керек деген идея, көбінесе бұл мінез-құлықтың өкілі күшті болу және эмоцияларын жасыру (Салам, Майя). Мысалы, латын Америкасы мәдениетінде токсикалық еркектік "Мачизм" (FEM Magazine) деп аталады. Мачизм ерлерді оларға тағайындалған еркектік рөлдерінде ұстап тұрады, ал әйелдерге бағынышты рөл беріледі. Мачизм ерлердің әйелдерден жоғары тұратын жыныс екенін және әйелдердің екінші дәрежелі азаматтар екенін қадағалайды. Гендерлік рөлдерге сәйкес болуға, әсіресе гендерлік бинарлыққа бағынуға жасалған қысым ерлердің өзіне-өзі қол жұмсау дағдарысына, зорлау мәдениетіне және зорлық-зомбылықтың қалыпты жағдайға айналуына себеп болады. Социалистік феминистік саясаттың мақсаты – осы қалыпты мінез-құлықтың патриархаттың әйелдерге зиян келтіру үшін құратын гендерлік құрылымның бір бөлігі екенін айту болып табылады. Токсикалық еркектіктің мысалы күнделікті өмірде кездеседі, мысалы, "шешіну бөлмесіндегі әңгіме" (FEM Magazine). Шешіну бөлмесіндегі әңгіме – ерлерге әйелдер туралы, көбінесе жыныстық сипаттағы пікірлер айтуға рұхсат беретін сылтау. Осы ортада болғандықтан, бұл мінез-құлық қалыпты саналады. Дегенмен, шешіну бөлмесіндегі әңгіме өте зиянды, өйткені социалистік феминизмнің азайтуға тырысатын гендерлік иерархияны нығайтады. Токсикалық еркектіктің тағы бір мысалы – "ұлдар осылай болады" деген сөз. Бұл фраза әдетте ер адамның өрескел немесе орынсыз әрекеттерін ақтау үшін қолданылады, бұл әйелдерге зиян келтіреді, өйткені ерлерге қалай қаласа солай мінез-құлық танытуға мүмкіндік береді. Бұл мысалдар сексистік мінез-құлықты күшейтеді және ерлерге әйелдерге қалай қаласа солай қатысуға рұхсат етілгені туралы жалған түсінік береді. Токсикалық еркектік феминистер арасында талқылауға айналды, себебі токсикалық еркектіктің мінез-құлқы мен ой-пікірлерін насихаттайтын танымал еркек инфлюенсерлердің саны артып келеді. Ерлер TikTok сияқты әлеуметтік желілерде әйелдердің қалай мінез-құлық танытуы керек екені туралы зиянды идеяларын бөліседі. Бұл бүгінгі таңда феминистер үшін маңызды мәселеге айналды және TikTok-тағы трендтер токсикалық еркектікке қарсы күресу үшін құрылды. Мысалы, #97% тренді әйелдерге жыныстық қысымға ұшырау туралы өздерінің тәжірибелерін бөлісуге мүмкіндік берді. Әйелдердің 97%-ы өмірінде қандай да бір жыныстық қысымды бастан кешіреді, сондықтан бұл тренд әйелдердің ерлердің қолынан қатты зардап шегетінін көрсетеді.
Жыныстық жалақы айырмашылығы
Социалистік феминистік теориялар әйелдер арасындағы экономикалық теңсіздікті әлемдік масштабта көрсету үшін пайдаланылды. Қазіргі заманғы социалистік феминистер наразылықтарын еңбекақысы төленбеген үй шаруашылығынан, үйден тыс жұмыс істейтін әйелдерге төленетін жеткіліксіз жалақыға ауыстырды. Кейбір әйелдер жоғары жалақылы, ерлер басым жұмыс орындарында жұмыс істесе де, көпшілігі қызмет көрсету, кеңсе жұмысы, ауыл шаруашылығы және жеңіл өнеркәсіп салаларында еңбек етеді. Феминист философ Розмари Тонг гендерлік жалақы айырмашылығының үш негізгі себебін атап көрсетеді: "әйелдердің төмен жалақылы, әйелдер басым жұмыс орындарында жиналуы; әйелдердің көп бөлігі толық емес, жартылай уақытпен жұмыс істеуі; және әйелдерге қатысты тікелей жалақы дискриминациясы". Эллисон Джаггер әйелдер мен ерлер арасындағы биологиялық айырмашылықтарды, олардың жұмыс өнімділігіне қалай әсер ететінін сипаттайды: "Ең айқындысы, әйелдердің репродуктивтік функциялары жүктілік демалысына, аналық күтімге және балаларын емшектендіруге оңай қол жеткізуге қажеттілік тудыруы мүмкін". Акцияға 50-ден астам ел қатысты және ол Халықаралық әйелдер күнінде өтті. Әр елдегі акциялар сол елдегі әділетсіздіктерге қарсы бағытталған. АҚШ-та әйелдер жұмыс істемеу немесе ақша жұмсамау арқылы әйелдердің қаншалықты күшті екенін көрсету үшін наразылық білдірді.
Анархо-феминизм
Анархофеминизм, сондай-ақ анархистік феминизм және анархо-феминизм деп аталады, анархизм мен феминизмді біріктіреді. Ол, әдетте, патриархатты еріксіз мәжбүрлеушілік иерархияның бір көрінісі ретінде қарастырады, оны орталықтандырылмаған еркін қауымдастықпен алмастыру қажет. Анархофеминистер патриархатқа қарсы күресті таптық күрес пен анархистердің мемлекетке қарсы күресінің маңызды бөлігі деп санайды. Философия анархистік күресті феминистік күрес пен керісінше, қажетті құрамдас бөлік ретінде қарастырады. Л. Сьюзан Браун «анархизм – барлық билік қатынастарына қарсы тұратын саяси философия болғандықтан, ол табиғатынан феминистік» деп мәлімдейді. Бакунин патриархатқа және заңның әйелдерді «ер адамның абсолютті үстемдігіне бағындыруына» қарсы болды. Ол әйелдердің «өздерін тәуелсіз етуі үшін және өздерінің өмір жолын қалыптастыру үшін ерлер мен әйелдердің тең құқықтары болуы керек» деді. Бакунин «авторитарлық құқықтық отбасының» және «әйелдердің толық сексуалдық еркіндігінің» аяқталуын болжады. Анархофеминизм 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында анархофеминистер Эмма Голдман, Вольтердин де Клэр және Люси Парсонс сияқты авторлар мен теоретиктермен басталды. Испания Азамат соғысында анархо-феминисттер тобы, Mujeres Libres (Азат әйелдер), Federación Anarquista Ibérica-мен байланысты, анархистік және феминистік идеяларды қорғау үшін ұйымдастырды, ал көрнекті испандық анархист және феминисттік көшбасшы Федерика Монтсеньи «әйелдердің азаттығы әлеуметтік революцияны жылдамдатуға әкеледі» және «сексизмге қарсы революция интеллектуалдық және күресші ‘болашақ әйелдерден’ тууы керек» деді. Федерика Монтсеньидің Ницшелік тұжырымына сәйкес, әйелдер өнер мен әдебиет арқылы өздерінің рөлдерін қайта қарау қажеттілігін түсіне алады. Аргентинада Вирджиния Болтен 1896 жылдың 8 қаңтары мен 1897 жылдың 1 қаңтары аралығында Росариода тоғыз рет жарық көрген және 1901 жылы қысқа мерзімге қайта жаңғыртылған La Voz de la Mujer (Әйел дауысы) газетін жариялауға жауапты болды. Кейінірек Монтевидеода осы аттас газет жарық көргені хабарланды, бұл Болтен депортациядан кейін оны құрып, редакциялаған болуы мүмкін екенін көрсетеді. «La Voz de la Mujer» өзін «коммунистік анархизмді ілгерілетуге арналған» деп сипаттады. Оның орталық тақырыбы әйелдерді қанаудың көп қырлылығы болды. Бір редакциялық мақалада: «Біз қазіргі қоғамда ешкім де, ештеңе де бақытсыз әйелдердей қиын жағдайда емес деп санаймыз», - делінген. Олардың айтуынша, әйелдер екі жағынан да қысымға ұшырайды: буржуазиялық қоғамнан және еркектерден. Оның феминизмін некеге және ерлердің әйелдерге билік етуіне қарсы шабуылдан көруге болады. Оның қатысушылары, басқа жердегі анархистік феминистер сияқты, гендерлік қанаушылыққа бағытталған қанаушылық тұжырымын дамытты. Неке – әйелдердің бостандығын, оның ішінде сексуалдық бостандығын шектейтін буржуазиялық институт. Махаббатсыз жасалған некелер, қорқыныш арқылы сақталған адалдық, әйелдерді жек көретін еркектердің қысымы – бәрі неке шартындағы мәжбүрлеудің белгілері ретінде қарастырылды. Анархистік феминистер жеке адамның еркіне деген осы жатсынуды өкінішпен қарады және бастапқыда еркін махаббат арқылы, содан кейін, одан да толыққанды әлеуметтік революция арқылы түзетуге тырысты. Mujeres Libres – Испаниядағы жұмысшы әйелдерді күшейтуді мақсат еткен анархистік әйелдер ұйымы. Ол 1936 жылы Люсия Санчес Саорнил, Мерседес Компосада және Ампаро Поч и Гаскон құрды және шамамен 30 000 мүшесі болды. Ұйым әйелдерді азат ету және әлеуметтік революция үшін «екі күрестің» идеясына негізделген және екі мақсаттың да тең маңызды екенін және оларды қатар жүргізу қажет екенін мәлімдеді. Бір-бірін қолдау үшін әйел анархистердің желісі құрылды. Көбірек әйелдерді кәсіподақ қызметіне тарту үшін ұшатын балалар бағдарламалары құрылды. Люсия Санчес Саорнил – испан ақыны, белсенді анархист және феминист. Ол «Азат әйелдер» ұйымының негізін қалаушылардың бірі ретінде танымал және Confederación Nacional del Trabajo (CNT) және Solidaridad Internacional Antifascista (SIA) ұйымдарында қызмет етті. 1919 жылға дейін ол Los Quijotes, Tableros, Plural, Manantial және La Gaceta Literaria сияқты түрлі журналдарда жарияланды. Ер адамның псевдонимімен жұмыс істеген ол гомосексуализм қылмыс деп саналған және цензура мен жазаға ұшыраған кезде лесбияндық тақырыптарды зерттей алды. Earth and Freedom, White Magazine және Workers' Solidarity сияқты анархистік басылымдарда жазған Люсия өзінің феминистік көзқарасын жариялады. Соңғы онжылдықтарда анархофеминизм туралы екі фильм түсірілді. Libertarias – 1996 жылы түсірілген испандық тарихи драмасы, ол Mujeres Libres анархо-феминистік ұйымына арналған. 2010 жылы аргентиналық Ni dios, ni patrón, ni marido фильмі жарық көрді, ол анархо-феминист Вирджиния Болтеннің және оның La Voz de la Mujer газетін жариялау туралы әңгімеге негізделген.
Марксистік феминизм
Марксистік феминизм – гендерлік теңсіздік пен қанаушылықты түсіндіру және сынға алу үшін жеке меншік пен капитализмнің әлеуметтік институттарына назар аударатын феминистік теорияның бір түрі. Марксистік феминистердің пікірінше, жеке меншік экономикалық теңсіздікке, тәуелділікке, жыныстар арасындағы саяси және тұрмыстық күреске алып келеді және қазіргі әлеуметтік жағдайда әйелдерді қанаудың түбірі болып табылады. Марксистік феминизмнің негізін Фридрих Энгельс өзінің "Отбасының, жеке меншіктің және мемлекеттің шығу тегі" (1884) атты еңбегінде гендерлік қанаушылықты талдау арқылы қалады. Ол әйелдің бағыныштылығы оның биологиялық бейімділігінің емес, әлеуметтік қатынастардың нәтижесі екенін және ерлердің әйелдердің еңбек және жыныстық қабілеттерін бақылауға ұмтылуы біртіндеп нығайып, ядролық отбасында институционалдық сипатқа ие болды деп санайды. Марксистік тарихи тұрғысынан Энгельс әйелдердің жыныстық моральмен байланысты кең таралған әлеуметтік құбылыстарды, мысалы, пәктік пен жыныстық тазалыққа мән беруді, неке бұзушы әйелдерді айыптау мен қатыгез жазалауды және әйелдердің күйеулеріне бағынуын талап етуді талдайды. Энгельс аталған құбылыстарды ежелгі өндіріс тәсілінде құл иеленушілер класының патриархтарының жеке меншікке толық бақылау орнатуының және олардың мұрасын тек өз балаларына беруді қалауымен байланыстырады: Энгельс айтуынша, тазалық пен адалдық марапатталады, себебі олар меншік иеленушілер класының ер адамдарына әйелдердің жыныстық және репродуктивтік қабілеттерін толығымен бақылауға мүмкіндік береді. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Клара Цеткин де, Элеонора Маркс та ерлерді қаралауға қарсы болды және мүмкіндігінше көптеген ерлер мен әйелдердің теңсіздігін жеңетін пролетариат революциясын қолдады. Осылайша, ынтымақтастық саясаты социалистік платформаны іске асыру құралы ретінде қарастырылды. Олардың қозғалысы әйелдердің теңдігіне қатысты ең радикалды талаптарды қойғандықтан, көптеген марксистік көшбасшылар, соның ішінде Клара Цеткин мен Александра Коллонтай, марксизмді буржуазиялық феминизмге қарсы қойып, оларды біріктіруге тырыспады. Православ марксистер феминистер немесе марксистік феминистер, соның ішінде Клара Цеткин мен Александра Коллонтай жақтаған марксистік алдыңғылардың көпшілігі феминизмнің капиталистік формаларына қарсы болды деп санайды. Олар феминизмнің марксизмге қарсы және жұмысшы класына қарсы буржуазиялық идеология екендігі туралы негізгі марксистік қозғалысқа келісті. Марксистер феминизмнің орнына әйелдерді социалистік революция арқылы азат етудің радикалды саяси бағдарламасын қолдады, әйелдер арасындағы жұмысқа және революциядан кейін олардың жағдайын материалдық жағынан өзгертуге ерекше назар аударды. Православ марксистер марксизм мен феминизмді біріктіруге жасалған кейінгі әрекетті академиктер мен реформашы солшылдардың либералды туындысы деп санайды. Мысалы, Александра Коллонтай 1909 жылы былай деп жазды: Ол пролетариат пен буржуазия әйелдері арасындағы айырмашылықты мойындады және атап өтті, бірақ капиталистік экономикада барлық әйелдердің қанауға ұшырағанын Коллонтай өз ойларында білдірді. Коллонтай феминистік қозғалысқа қатысты қатал ұстанымға ие болды және феминистердің тек гендерлік теңсіздікті капиталистік билік кезінде туындаған себеп ретінде қарастыруын нағыздық емес деп санайды. Ол теңсіздіктің нағыз мәселесі таптардың бөлінуіне байланысты екенін, бұл гендерлік күреске алып келеді, ал таптар құрылымындағы ерлер де қатал бөлінуді көрсетті деп санайды. Капитализм жеке пайда табуға бағытталғандықтан, Коллонтайдың капиталистік биліктегі қоғамдағы әйелдердің сайлау құқығын жою туралы пікірі әйелдердің "еркін еңбегін" пайдаланудың жолдарынан әйелдердің капиталистік қоғамда қалай жойыла алмайтыны және жойылмайтыны туралы да сөз қозғайды. Коллонтай феминистік қозғалысты сонымен қатар, жұмысшы таптың отбасын қамқорлауға және қамтамасыз етуге тырысып, ерлерге қарағанда төмен жалақы алатынын, әлі де жұмысшы тап әйелдерін қысымға алған буржуазиялық немесе жоғарғы тап әйелдерін қамтамасыз етуді күткенін атап өтпегені үшін де сынға алды. Коллонтай большевиктер қозғалысы кезінде ерлер басым саяси ұстанымға ие болған кезде әйел көшбасшы ретінде де қатал бақылауға ұшырады. Феминистік социализмдегі Коллонтайдың ең маңызды қатысуы оның репродуктивтік құқықтарға деген ұстанымы және әйелдердің ерлерге қарағанда кем емес мүмкіндіктерге ие болуына, сүйіскендігіне, қолдауға ие болуына және өз күштерімен аяққа тұруына мүмкіндік беруі болды. Инманның еңбегі бастапқыда бірнеше жетекші коммунист әйелдері, соның ішінде Элизабет Герли Флинн мен Элла Рив Блур тарапынан жылы қабылданды, бірақ 1941 жылы КПСС жетекшілігі Инманның еңбегіне идеологиялық бұрмалаушылық үшін ресми шабуыл жасады. Инманның идеяларына қарсы жазылған бірқатар мақалалар партияның әдеби айлығында, "Жаңа массалар" журналында жарияланды, ал А. Ландидің "Марксизм және әйелдер мәселесі" атты памфлетімен polemic кеңейтілді.
Зилла Р. Айзенштейн
Капиталистік патриархат және социалистік феминизм жағдайы – Зилла Р. Эйзенштейннің 1978 жылы жинаған және антологияға енгізген эсселер жинағы. Әлеуметтанушы және ғалым Ронда Ф. Левин өзінің "Социологиялық қиялды байыту: радикалды социологияның ғылымды қалай өзгерткені" атты антологиясында Эйзенштейннің еңбегін «социалистік феминистік ұстанымды тамаша талқылаған туынды» деп бағалайды. Левин осы кітапты «марксистік сыныптық талдаудың патриархатты феминистік талдаумен үйлестіріп, гендер мен сыныптың теңсіздік жүйелері ретінде қалай қиылысатыны туралы теорияны қалыптастыруға мүмкіндік беретін алғашқы тұжырымдардың бірі» деп сипаттайды. Ол былай дейді: «Әйелдерді жыныстық топ ретінде мойындау, феминизмнің либерализмге қарсы тұру қабілетін көрсетеді, себебі либерализм осы топтық негізде әйелдерді қоғамдық өмірден шеттетуге құрылған. Әйелдер мен еркектердің нақты теңдігіне талап қойылса, онда либералды қоғамға қажетті патриархалдық құрылымды құлатқан болар еді».
Донна Харавей және "Киборг манифесті"
1985 жылы Донна Харавей «Социалистік шолу» журналында «Киборг манифесті: ХХ ғасырдың аяғындағы ғылым, технология және социалистік феминизм» атты эссе жариялады. Харавейдің бұрынғы жұмыстарының көп бөлігі ғылыми мәдениеттегі еркектікке қатысты көзқарасты атап көрсетуге бағытталған болса да, ол ХХ ғасырдың феминистік тұжырымдамаларына зор үлес қосты. Харавей үшін манифест феминистердің нақты әлемдік маңызға ие болуы үшін, олардың «басқарудың информатикасы» деп аталатын құрылымдағы өз орнын мойындауы қажет болған маңызды кезеңде жарық көрді. Ол феминистердің «біртілдік желідегі әйелдер үшін ортақ тіл туралы» ирониялық арманмен бірігу керектігін айтады. Харавейдің манифестінде «әйелді табиғатынан біріктіретін ешқандай жайт жоқ. Тіпті «әйел болу» дегеннің өзі жоқ, ол – әртүрлі жыныстық ғылыми дискурстар мен басқа да әлеуметтік тәжірибелерде құрылған өте күрделі категория» (155-бет) делінген. Харавей киборгқа тұрақты, негізгі сәйкестік қажет емес екенін айтады, ал феминистер сәйкестік емес, «жақындыққа» негізделген коалиция құруды қарастыруы керек. Өз аргументін негіздеу үшін Харавей «түсті әйелдер» деген тіркесті талдап, оны жақындық саясатының бір мысалы ретінде ұсынады. Теоретик Чела Сандовалдың терминін пайдалана отырып, Харавей «оппозициялық сана» киборг саясатына ұқсас екенін жазады, себебі ол сәйкестікке емес, «басқашалық, айырмашылық және ерекшелік» нәтижесінде туындайтын жақындықты баса көрсетеді (156-бет). Донна Харавей «Киборг манифестінің» авторы, онда киборгтар қоғамның адамдарды жынысы, нәсілі және діні бойынша бөліп қарастыруын түзетудің идеалды жолын көрсететін болашақты сипаттайды. 1991 жылы жазылған кең көлемді манифестінде Харавей саяси мифті «киборг» ретінде түсіндіреді, ол қоғамда әркімге дұрыс қарым-қатынас жасаудың идеалды үлгісін білдіреді. Харавей манифестінде киборгты «кибернетикалық организм, машина мен организмнің қосындысы, әлеуметтік шындық пен қиялдың туындысы» деп сипаттайды. Әлеуметтік шындық – тіршіліктегі әлеуметтік қарым-қатынастар, біздің ең маңызды саяси құрылымымыз, әлемді өзгертетін қиял. Халықаралық әйелдер қозғалысы «әйелдер тәжірибесін» құрастырды, сондай-ақ осы маңызды ұжымдық нысанды ашты және анықтады. Бұл тәжірибе – ең маңызды саяси құбылыстың шындық және қиялдан құралған қосындысы. Гендерлік шектеулерден арылған әлем ретінде сипатталатын бұл киборг гендер, дін және нәсілді жоққа шығармай, бірақ оларды қоғам мүшелерінің бір-бірімен қарым-қатынасына әсер ететін факторлар ретінде қарастырмайтын антиутопиялық болашақты білдіреді. Бұл манифестте феминизм идеясы үнемі айтылып келеді, феминистердің ерлерден артық не кем іздемейтіні, тек мүмкіндіктерді теңестіруге ұмтылатыны көрсетіледі. Бұл социалистік феминизмнің тұжырымымен де сәйкес келеді, яғни қоғамдағы үлкен өзгерістер болмаса, феминистер тұрақты өзгерістерге қол жеткізе алмайды.
Автономистік феминизм
Леопольдина Фортунати – Марксқа феминистік сын бағытталған «Тұқым қуалаудың құпиясы: үй шаруасы, жезөкшелік, еңбек және капитал» (L'arcano della riproduzione: Casalinghe, prostitute, operai e capitale) атты еңбектің авторы. Фортунати бірнеше кітаптың авторы, соның ішінде «Тұқым қуалаудың құпиясы» (Autonomedia, 1995) және «I mostri nell'immaginario» (Angeli, 1995), «Gli Italiani al telefono» (Angeli, 1995) және «Telecomunicando in Europa» (1998) кітаптарының редакторы, ал J. Katz және R. Riccini еңбектерімен бірлесіп «Адам денесіне медиация жасау. Технология, коммуникация және сәндеу» (2003) кітабын жазды. Оның идеяларына Мариароза Далла Коста, Антонио Негри және Карл Маркс үлкен әсер еткен. Сильвия Федеричи – итальяндық ғалым, оқытушы және радикалды автономиялық феминистік марксистік дәстүрдегі белсенді. Федеричидің ең танымал еңбегі «Калибан және сиқыршы: әйелдер, дене және бастапқы жинақтау» Леопольдина Фортунатидың еңбегін кеңейтеді. Онда ол Карл Маркстің бастапқы жинақтау капитализмнің қажетті алғышарты деген пікіріне қарсы шығады. Оның орнына бастапқы жинақтау капитализмнің өзінің негізгі ерекшелігі екенін, ал капитализм өзін сақтап қалу үшін үнемі иемденілген капиталдың толықтырылуын қажет ететінін айтады. Федеричи бұл иемденуді әйелдердің еңбекақысыз еңбегімен байланыстырады, олардың еңбегі репродукциямен де, басқа да салалармен де байланысты, және оны жалдамалы еңбекке негізделген капиталистік экономиканың қалыптасуының тарихи алғышарты ретінде қарастырады. Осыған байланысты ол ортақ мүліктер үшін және қауымдастық үшін болған тарихи күресті сипаттайды. Капитализмді феодализмнің азаттықпен жеңілісі ретінде қарастырудың орнына Федеричи капитализмнің өрлеуін қауымдастық идеяларының күшеуіне қарсы реакциялық қадам және негізгі әлеуметтік келісімді сақтау үшін жасалған әрекет ретінде түсіндіреді. Ол зорлау мен жезөкшеліктің институционализациялануын, сондай-ақ еретиктер мен сиқыршыларды аулауды, өртеуді және азаптауды әйелдерді жүйелі түрде бағындыру мен олардың еңбегін иемденудің орталық бөлігі ретінде қарастырады. Бұл отарлаушылық иемденумен байланысты және Халықаралық валюта қорының, Дүниежүзілік банк пен басқа да делдалдық институттардың бастапқы жинақталудың жаңа циклына қатысқандай түсінуге негіз болады, нәтижесінде судан, тұқымнан, генетикалық кодтан бастап барлық ортақ мүлік жекешелендіріліп, жаңа қоршау кезеңі басталады.
Материалдық феминизм
Материалдық феминизм капитализм мен патриархатты әйелдерді қанаудың негізгі себептері ретінде қарастырады. Теория капиталистік жүйеде өзгеристер іздеудің орнына әлеуметтік өзгерістерге баса назар аударады. Дженнифер Уик материалистік феминизмді "әлеуметтік құрылымдардың, соның ішінде гендерлік иерархияның қалыптасуындағы материалдық жағдайларды зерттеуге ұмтылатын феминизм" деп анықтайды. [М]атериалистік феминизм осы гендерлік иерархияны жеке [ ] патриархаттың салдары ретінде қарастырудан аулақ болып, оның орнына материалдық, тарихи сәт құрайтын әлеуметтік және психологиялық қатынастар желісін бағалайды". Ол "материалистік феминизмнің барлық материалдық жағдайлардың гендердің әлеуметтік өндірісінде маңызды рөл атқаратынын және әйелдердің осы өндіріске қатысуының әртүрлі жолдарын саралайтынын" айтады. Қазіргі тұжырымның тамыры социалистік және марксистік феминизмде жатыр; Розмари Хеннесси мен Крайс Инграхам, "Материалистік феминизм: Сынып, айырмашылық және әйелдер өмірі" атты жинақтың редакторлары, материалистік феминизмді "бірнеше дискурстың – тарихи материализм, марксистік және радикалдық феминизм, сондай-ақ постмодернистік және психоаналитикалық теориялардың мағына мен субъективтілік туралы" бірігуі деп сипаттайды. Олардың пікірінше, марксизмді жыныстық еңбек бөлінісін түсіндіруге қабілетті болу үшін өзгерту қажет болды. Марксизм таптық көзқарасы мен өндіріске баса назар аударуы себепті бұл міндетке толыққанды жауап бере алмады. Феминизм де әйел туралы эссенциалистік және идеалистік түсініктеріне байланысты мәселелі болды. Сондықтан материалистік феминизм марксизм мен феминизмге құнды балама ретінде пайда болды. Ол отандық өндіріс тәсілі патриархалдық қанаудың ортасы және әйелдерді қанаудың материалдық негізі болды деп мәлімдейді. Дельфи сондай-ақ некенің еркектерге әйелдерді қанауға құқық беретін еңбек шарты екенін айтты.
Экологиялық феминизм немесе Экофеминизм
1970 жылдары Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі технологиялық дамудың салдары көптеген әйелдерді жергілікті аудандардағы зиянды ластанудан бастап, түпкілікті жерлердегі ядролық қару сынақтарына қарсы ұйымдастыруға жетеледі. Әлемнің барлық құрлықтарында пайда болған бұл халықтық белсенділік, Жердегі тіршіліктің жалғасуы үшін күресте, түрлі салаларды және мәдениеттерді біріктірді. Экофеминизм деп аталатын бұл қозғалыстың саяси маңызы одан әрі артып келеді. Оның негізгі еңбектері: Каролин Мерчант (АҚШ), «Табиғаттың өлімі»; Мария Мис (Германия), «Патриархат және әлемдік масштабтағы жинақтау»; Вандана Шива (Үндістан), «Тірі қалу: Әйелдер, экология және даму»; Ариэль Сале (Австралия), «Экофеминизм саясат ретінде: табиғат, Маркс және постмодернизм». Экофеминизм еуроцентризмдік білімтану, ғылым, экономика және мәдениетті терең талдаудан өткізеді. Бұл планеталық экожүйенің қазіргі заманғы құлдырауына жауап ретінде феминистік көзқарас ретінде маңызға ие.
Практика
Социалистік феминистер әйелдердің азаттығын барлық адамдардың әлеуметтік және экономикалық әділеттілігімен бірдей іздеу қажет деп есептейді. Олар ерлердің басымдығын жою күресін әлеуметтік әділетке жетудің маңызды шарты деп санайды, бірақ бұл жалғыз мәселе емес, керісінше, бір-бірін күшейтетін көптеген қанаушылық түрлерінің бірі.
Чикаго әйелдерінің азаттық одағы
Чикаго әйелдерінің азаттық одағы (CWLU) 1969 жылы Иллинойс штатының Палатин қаласында өткен құрылтай конференциясынан кейін құрылды. Нейми Вайштейн, Вивиан Ротштейн, Хизер Бут және Рут Сургал негізін қалаушылардың қатарында болды. Ұйымның басты мақсаты – гендерлік теңсіздік пен сексизмді жою, CWLU оны "күшті адамдардың игілігі үшін әйелдерді жүйелі түрде төмендету" деп анықтады. Ұйымның мақсаты былай делінген: "Әйелдердің қоғамдағы орнын өзгерту оңай болмайды. Бұл күтулерде, жұмыста, бала күтімінде және білім беруде өзгерістерді қажет етеді. Бұл біздің өмірімізге әсер ететін шешімдерді қабылдауда билікті бөлісетін барлық адамдарға қатысты биліктің үлестірілуін өзгертеді". Орталықтандырылған ұйым болған жоқ; әр W.I.T.C.H. тобы бұрынғы іс-қимылдардың идеялары мен үлгісінен шабыт алған әйелдермен жеке-жеке құрылды. Олардың белсенділігі негізінен "заптар" түрінде болды – бұл көше театры мен наразылықты араластыратын партизандық театр, онда олар компаниялар мен мемлекеттік мекемелерге қарсы саяси және экономикалық наразылықтарды көрсету үшін назар аударатын және әзіл-қалжыңға толы қоғамдық акцияларды қолданды, көбінесе сиқыршы киімдерін киіп, қарғыс айту рәсімдерін өткізді. Сиқыршылар көбінесе феминистік солшыл театрларда әйелге жек көретін қарт әйел стереотипін бейнелейтін кейіпкерлер ретінде пайда болды. 1968 жылы Хэллоуин күні W.I.T.C.H. әйелдері Чейз Манхэттен банкінің филиалында Уолл-стриттің "қарғысын" салды, жыртық киім киіп, қорқыныш макияжы жасады. Робин Морган Dow Jones өндірістік орташа көрсеткіші келесі күні күрт төмендеді деп мәлімдеді. 1968 жылдың желтоқсан айында W.I.T.C.H. Америкалық әрекеттер жөніндегі комитет пен Чикаго сегіздігін мақсат етіп, олардың соғысқа қарсы қозғалыстың "жетекшілері" ретінде тек еркектерге қарауға ниеттенгендерін айтты. 1969 жылы W.I.T.C.H. Мэдисон Сквер Гарденде өткен "Бридал жарманкесінде" наразылық акциясын өткізді. Мүшелер қара парда киді. Олар "Бейбастыларға қарсы тұрыңыз" атты үнқағаздарды таратты, "Міне, құлдар / қабірлеріне кетіп бара жатыр" деп айқайлады және "құдалықтан бас тарту" рәсімін өткізді. Сондай-ақ, бірнеше ақ тышқандар босатылды, оларды жәрмеңкеге келгендер жерден жинап ала бастады. Бұл оқиға W.I.T.C.H. үшін бұқаралық ақпарат құралдарында жағымсыз жариялануға әкелді және мүшелер арасында мақсаттар мен тактикаға қатысты келіспеушіліктер тудырды. 1970 жылдың ақпанында Вашингтондық сопы (W.I.T.C.H. бөлімдері "сопылар" деп аталды) Сенатта халықты бақылау туралы тыңдау кезінде наразылық білдірді. Олар Техас сенаторы Ральф Ярбороның куәлігін тоқтатып, дауыс көтеріп, комиссия мүшелеріне және аудиториядағы адамдарға дәрі-дәрмек лақтырды. Ұлыбританияда. 1970 жылы Ливерпульде құрылған топ бастапқыда басқа қалаларда филиалдары пайда болып, тез өсті. Оның басылымдарында "революциялық партия қажет, бірақ Үлкен жалын – бұл партия емес, сондай-ақ бұл партияның эмбрионы да емес" деп баса айтылды. Топқа итальяндық Lotta Continua тобының ықпалы болды. Топ "Биг Флейм" журналын және "Революциялық социализм" журналын шығарды. Оның мүшелері Ford-тың Хейлвуд және Дагенхэмдегі зауыттарында белсенді жұмыс істеді және көп уақытын өзін-өзі талдауға және үлкен троцкистік топтармен қарым-қатынасын қарастыруға арнады. Уақыт өте келе олар өз саясатын либертариандық марксистік деп сипаттады. 1978 жылы олар Троцкистік халықаралық марксистік топтың басшылығымен Социалистік бірлік сайлаушы коалициясына қосылды. 1980 жылы Либертариандық коммунистік топтың анархистері Big Flame-ке қосылды. Осы уақытта Революциялық марксистік ағым да қосылды. Алайда, топтың көбірек мүшелері Лейборист партиясына ауысқандықтан, журнал 1982 жылы жарияланбай қалды. Топтың атауы Джим Аллен жазған және Кен Лоуч режиссерлік еткен "The Big Flame" (1969) телеспектаклінен алынған, ол BBC-дің "Wednesday Play" сериясы үшін түсірілді. Ол Ливерпуль доктеріндегі ойдан шығарылған ереуіл және жұмыс туралы әңгімелейді.