Кіріспе

Сақтандыруда алаяқтық

Сақтандыру алаяқтығы – сақтандыру процесін алаяқтық жолмен пайда табу үшін жасалған кез келген әрекет. Бұл талапкер өз құқығына жатпайтын үлкен пайда алуға тырысқанда немесе сақтандыру компаниясы тиіс төлемді біліп тұрып төлемегенде болады. АҚШ Федералдық Тергеу бюросының мәліметінше, ең көп таралған схемаларға премиумды жымқыру, комиссияны көбейту, активтерді жымқыру және жұмысшылардың өтемақысы бойынша алаяқтық кіреді. Мұндай схемаларға сақтандыру компаниясының қызметкерлері де, талапкерлер де қатысуы мүмкін. Жалған сақтандыру талаптары – сақтандыру компаниясына қарсы алаяқтық ниетпен берілген сақтандыру талаптары. Сақтандыру алаяқтығы сақтандыру коммерциялық қызмет ретінде пайда болғаннан бері бар. Алаяқтық талаптар сақтандыру компанияларына түсетін барлық талаптардың маңызды бөлігін құрайды және жыл сайын миллиардтаған долларлық шығынға әкеледі. Сақтандыру алаяқтығының түрлері алуан түрлі және сақтандырудың барлық саласында кездеседі. Сақтандыру қылмыстарының ауырлығы да әртүрлі – талаптарды аздап арттырудан бастап, қасақана апаттар жасауға дейін. Алаяқтық әрекеттер бейкүнә адамдардың өміріне тікелей (көз жасылған немесе қасақана түрде келтірілген зиян арқылы) және жанама түрде (қылмыстардың нәтижесінде сақтандыру сыйақысының өсуіне алып келу арқылы) әсер етеді. Сақтандыру алаяқтығы – маңызды проблема, сондықтан үкіметтер мен басқа ұйымдар мұндай әрекеттерді болдырмауға тырысады. Рим ақыны Марциалдың эпиграммасы Рим империясында біздің заманымыздан бұрынғы бірінші ғасырда сақтандыру алаяқтығы құбылысының белгілі болғандығын нақты көрсетеді:

"Тонгилиан, үйің үшін екі жүз [денарий] төледің;
Осы қалада жиі болатын оқиға оны қиратты. Сен он есе көп жинадың. Мен сұраймын,
Тонгилиан, сен өз үйіңді өртедің бе?" III кітап, № 52.

Себептер

"Барлық сақтандыру қылмыстарының басты себебі – қаржылық пайда табу". Көбінесе сақтандыру алаяқтығын жасаушылар оны аз тәуекелді, жоғары табыс әкелетін іс деп қарастырады. Мысалы, сақтандыру алаяқтығына қатысқан есірткі сатушылар көшеде жұмыс істеуден гөрі оны қауіпсіз және пайдалы деп есептейді. Басқа қылмыстарға қарағанда сақтандыру алаяқтығы үшін сот үкімдері жеңіл болуы мүмкін, бұл ұзақ мерзімге жаза алу қаупін азайтады. Сақтандыру компаниялары алаяқтыққа қарсы күрессе де, кейбіреулері күдікті талаптарды төлейді, себебі мұндай талаптарды өтеу сот процесінен арзанға түседі. Алаяқтықтың тағы бір түрі – мүліктің нақты құнынан артық сақтандыру.

Сақтандыруға қатысты алаяқтықтан болған шығындар

Сақтандыру алаяқтығы арқылы ұрланған ақшаның нақты мөлшерін анықтау қиын. Сақтандыру алаяқтығы, қарақшылық немесе кісі өлтіру сияқты көзге көрінетін қылмыстардан өзгеше, әдейі жасырылады. Сондықтан, анықталған сақтандыру алаяқтығының жағдайлары, іс жүзінде жасалған алаяқтықтардың санынан әлдеқайда аз. Сақтандыру ақпарат институтының бағалауынша, сақтандыру алаяқтығы мүлік және жазатайым оқиғалар сақтандыру саласының төленген шығындары мен шығындарды реттеудің шамамен 10 пайызын құрайды. Ұлттық денсаулық сақтау саласындағы алаяқтыққа қарсы қауымдастығының бағалауынша, АҚШ-тағы денсаулық сақтау шығындарының 3 пайызы алаяқтық қызметке байланысты, бұл шамамен 51 миллиард долларға тең. Басқа бағалаулар бойынша, АҚШ-тағы денсаулық сақтауға жұмсалатын жалпы шығынның 10 пайызы – шамамен 115 миллиард доллар – алаяқтықтан туындайды. ФБР мәліметінше, денсаулық сақтандырудан басқа алаяқтықтар жылына шамамен 40 миллиард доллар шығынға әкеледі, бұл АҚШ-тағы орташа отбасының жылдық сыйлықақысын 400-ден 700 долларға дейін арттырады. Канаданың сақтандыру бюросы жеке жарақаттар бойынша алаяқтықтың құны жылына шамамен 500 миллион канад долларына жететінін есептейді. Үндістанның криминалистикалық зерттеулер орталығының бағалауынша, Үндістандағы сақтандыру алаяқтығы жылына шамамен 6,25 миллиард доллар шығынға әкеледі.

Қиын және жеңіл алаяқтық

Сақтандыру алаяқтығы ауыр немесе жұмсақ алаяқтық деп жіктеледі. Ауыр алаяқтық – біреудің сақтандыру полисімен қамтылған жол апаты, автокөлік ұрлау немесе өрт сияқты шығынды қасақана жоспарлауы немесе ойлап табуы, содан кейін келтірілген залап үшін өтеу талап етуі. Көбінесе қылмыстық топтар ауыр алаяқтық схемаларына қатысады, олар миллиондаған доллар ұрлай алады. Жұмсақ алаяқтық, ауыр алаяқтықтан әлдеқайда көп кездесетін, кейде мүмкіндікті пайдалану алаяқтығы деп те аталады. Өмірді сақтандыру алаяқтығы өмірді сақтандыру төлемін алу үшін өлімді жалғандауды қамтиды. Алаяқтар жоғалып кеткеннен кейін бірнеше жылдан соң пайда болып, есте сақтау қабілетін жоғалтқанын айтуы мүмкін. Өмірді сақтандыру алаяқтығының мысалы Джон Дарвиннің ісінде болды, ол бұрынғы мұғалім және түрме қызметкері, ол 2007 жылдың желтоқсанында каноэде батып кеткен деп есептелгеннен бес жыл өткен соң тірі күйі табылды және жоғалып кеткеннен кейінгі кезеңді есіне алмағанын мәлімдеді. Сол сияқты, бұрынғы британ үкіметінің министрі Джон Стоунхаус 1974 жылы Майами жағажайында жоғалып кетті, бірақ Австралияда жалған атпен өмір сүріп жатқаны анықталды. Ол кейіннен Ұлыбританияға экстрадицияланып, алаяқтық, ұрлық және жалған құжат жасау айыптарымен жеті жылға бас бостандығынан айырылды. Тағы бір мысал – Джек Гилберт Грэмнің ісі. Ол анасының ұшағына бомба орнатып, ұшақ ұшу алдында сақтандыру сатып алды.

Денсаулық сақтаумен қамтамасыз ету

Денсаулық сақтаумен байланысты сақтандыру алаяқтығы – бұл бір адамға немесе топқа медициналық көмек төлеуге әкелетін ақпаратты қасақана алдау, жасыру немесе бұрмалау. Алаяқтықты сақтандырылған тұлға немесе қызмет провайдері жасауы мүмкін. Мүшелердің жасаған алаяқтықтарына мыналар жатады: жарамсыз мүшелер мен/немесе олардың тәуелділері атынан талап қою, тіркеу нысандарын өзгерту, бұрыннан бар денсаулық проблемаларын жасыру, басқа сақтандыру туралы хабарламау, рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектерге қатысты алаяқтық, сондай-ақ жұмыс оқиғасы салдарынан туындаған жарақаттар туралы талаптарды жарияламау. Провайдер жасаған алаяқтыққа мыналар жатады: жалған дәрігерлер ұсынған талаптар, көрсетілмеген қызметтер үшін төлем талап ету, қызмет деңгейін жоғары көрсету, тәжірибе шегінен тыс диагноз қою немесе емдеу жасау, талаптарды ұсыну кезінде өзгерістер енгізу, медициналық лицензиясы тоқтатылған немесе жойылған кезде қызмет көрсету. Тәуелсіз медициналық сараптама жалған сақтандыру талаптарын жоққа шығарады және сақтандыру компаниясына немесе талапкерге жарақатпен байланысты мәселелерде бейтарап медициналық пікір алуға мүмкіндік береді. Сақтандыру алаяқтығына қарсы коалицияның мәліметінше, денсаулық сақтаумен байланысты сақтандыру алаяқтығы салық төлеушілер қаржыландыратын Medicare сияқты бағдарламаларды құртады және кейбір дәрігерлердің қолында науқастар зардап шегуі мүмкін. Кейбір алаяқтық схемаларға дәрігерлердің ешқашан болмаған емделу үшін сақтандыру компанияларынан екі есе ақы талап етуі, ал хирургтардың қажетсіз операциялар жасауы кіреді. Миннесота университетінің денсаулық сақтау саласының профессоры Роджер Фельдманның айтуынша, медициналық алаяқтықтың кең таралған себебі – іспен айналысатын барлық тараптардың оны бір жағынан тиімді деп санауы. Көптеген дәрігерлер пациенттеріне сапалы көмек көрсету үшін бұл қажет деп есептейді. Көптеген пациенттер алаяқтық идеясын мақұлдамаса да, ол олардың денсаулық сақтауына әсер еткен жағдайда оны қабылдауға көбірек дайындық көрсетеді. Бағдарлама әкімшілері сақтандыру алаяқтығы мәселесінде көбінесе жұмсақтық танытады, өйткені олар өз провайдерлерінің қызметтерін барынша арттыруды қалайды. Денсаулық сақтау саласындағы сақтандыру алаяқтығының ең көп таралған жасаушылары – денсаулық сақтау қызметкерлері. Мэриленд университетінің құқық мектебінің профессоры Дэвид Хайманның пікірінше, бұған себеп – медициналық ортада қалыптасқан «пациенттерге адалдық» көзқарасы. Бұл ынталандыру алаяқтық әрекеттерге, мысалы, пациенттің сақтандыру полисімен қамтылмаған емделу үшін сақтандыру компаниясынан төлем талап етуге әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайларда дәрігерлер көрсеткен қызметі үшін емес, полис жабатын басқа қызмет үшін төлем талап етеді. Сақтандыру алаяқтығының тағы бір себебі – қаржылық пайда табу ниеті. Medicare және Medicaid сияқты мемлекеттік денсаулық сақтау бағдарламалары алаяқтық әрекеттерге қолайлы жағдай жасайды, өйткені олар көбінесе қызмет көрсету үшін төлем жасау жүйесінде жұмыс істейді. Дәрігерлер осы мақсатқа жету үшін бірнеше алаяқтық тәсілдерді қолданады. Оларға мыналар жатады: «жоғары кодтау» немесе «жаңарту», яғни нақты көрсетілгеннен қымбат емделу үшін төлем талап ету; медициналық тұрғыдан қажет емес емделу үшін төлем талап ету; науқастарға қосымша сапарлар тағайындау; науқастарды қосымша емдеу қажет болмаған жағдайда басқа дәрігерлерге жолдау; «көлеңкелі төлем», көрсетілмеген қызметтер үшін төлем талап ету; және «топтық алаяқтық», науқасқа еріп жүрген отбасы мүшелеріне немесе басқа адамдарға қызмет көрсету үшін төлем талап ету, бірақ олар жеке қызмет алған жоқ. Ауруханалар мен дәрігерлерге төленетін ақының қалыпты деңгейінен төмен төлем жасау да осы санатқа жатады. Ақпаратты алу қиын болғанымен, сақтандыру компанияларының осы алаяқтығын сақтандыру сыйлықақыларынан түсетін түсімдер мен денсаулық сақтануға жұмсалатын қаражатты салыстыру арқылы бағалауға болады. АҚШ-та денсаулық сақтау саласындағы алаяқтықтың өсуіне жауап ретінде Конгресс 1996 жылғы «Денсаулық сақтау саласындағы алаяқтық туралы» заңы арқылы оны федералды қылмыстық құқық бұзушылық ретінде белгіледі, оған он жылға дейінгі бас бостандығынан айыру және ірі сомада айыппұл салу қарастырылған.

Автомобильді сақтандыру

Алдамшылық топтар немесе ұйымдар сақтандыру төлемдерін жалған немесе көбейтілген түрде алу үшін жол-апаттарын жасауға немесе көлік соқтығысуын ұйымдастыруға болады. Мұндай топтарға сақтандыру талаптарын реттеушілер және талаптарды өңдеу үшін жалған полиция есептерін жасайтын басқа адамдар да қатысуы мүмкін. Ұлыбританиядағы Сақтандыру Алаяқтық Бюросының бағалауынша, 1999-2006 жылдар аралығында Ұлыбритания бойынша 20 000-нан астам жасалған соқтығысулар мен жалған сақтандыру талаптары тіркелген. Алаяқтардың бір тактикасы – қозғалысы көп қиылысқа немесе айналма жолға барып, кенеттен тежеу сырғытып, басқа көліктің соғылуына себеп болу. Олар екінші жүргізушінің кінәлі екенін айтады, себебі ол тым жылдам немесе тым жақын болған, содан кейін көлік иесінің сақтандыру компаниясына мойынның соғуы және көлік зардабы үшін жалған және көбейтілген талап қояды, бұл алаяқтарға 30 000 фунт стерлингке дейін төлеу мүмкіндігін береді. Сақтандыру Алаяқтық Бюросының жұмысының алғашқы жылында деректерді талдау арқылы сақтандыру алаяқтығы желілері анықталып, 74 адам ұсталды және инвестицияланған қаражаттың бес еселенген үлесі қайтарылды. Сақтандыру зерттеу кеңесінің мәліметінше, 1996 жылы автосақтандыру талаптарының 21-36 пайызында алаяқтық белгілері байқалған. Автомобильді сақтандыру ұйымдарын алдау үшін түрлі схемалар қолданылады. Бұл амалдардың күрделілігі мен салдары әртүрлі болуы мүмкін. Массачусетс штатындағы Сақтандыру Алаяқтық Бюросының ғылыми-зерттеу вице-президенті Ричард А. Дерриг автосақтандыру алаяқтығының мынадай түрлерін атап көрсетті:

Кезеңнен-кезеңге соқтығысулар

Көлік оқиғасын жасампаздықпен ұйымдастыруда, алаяқтар автокөлікті пайдаланып, кінәсіз адамды жол апатқа түсіреді. Әдетте, алаяқтардың көлігінде төрт-бес жолаушы болады. Оның жүргізушісі күтпеген қимыл жасайды, нәтижесінде кінәсіз адам алаяқтардың көлігімен соқтығысады. Содан кейін әрбір алаяқ көлікте алған жарақаттары үшін өтемақы талап етеді. "Тартқан" дәрігер кейін дауласуға қиын болатын мойынның соғуын немесе басқа жұмсақ тіндердің зақымдануын анықтайды. Тағы бір мысал – Ресейде машинаның алдына секіру. Жол жағдайлары мен қозғалыс қауіпті, көптеген адамдар қымбат көліктердің алдына секіріп немесе оларға соғылып, жүргізушілерді алдауға тырысады. Қашып кету жиі кездеседі, ал сақтандыру компаниялары өтемақы төлеуден бас тартумен белгілі. Екі тарапты қамтитын сақтандыру өте қымбат, және он жылдан асқан көліктерге мүлдем қол жетімді емес – жүргізушілер тек негізгі жауапкершілік сақтандыруын ғана ала алады. Ресей соттары ауызша мәлімдемелерді қабылдамайтындықтан, көптеген адамдар қылмыскерлерді ескерту үшін немесе талаптарды растау/наразды ету үшін видеорегистратор орнатады.

Өте жоғары талаптар

Нақты апат болуы мүмкін, бірақ адал емес иесі осы мүмкіндікті пайдаланып, көлікке бұрыннан бар кішігірім зақымдарды нақты апатқа байланысты гараж шоттарына қосып жіберуі мүмкін. Жеке жарақаттар, әсіресе мойынның шалқасы, артық көрсетілуі мүмкін. Сақтандыру алаяқтығының деректеріне, шамадан тыс талаптармен қатар, апат туралы хабарламада көрсетілмеген көлік зақымдарын талап ету де кіруі мүмкін.

Мысалдар

Автокөліктерді сақтандыру бойынша алаяқтық мысалдарына бірнеше талап қою, автомобиль апатына қатысы жоқ жарақаттар үшін талаптар ұсыну, жарақаттардың нәтижесіндегі жалақы төлемі туралы бұрмаланған мәлімет беру және автокөлікті жөндеуге жұмсалған шығынның нақты төленгеннен артық екенін көрсету жатады. Автокөлік сақтандыруының ауыр алаяқтығына автомобиль соқтығыстарын жасау, талапкердің апатқа қатысы болмаған кезде талап ету, алынбаған медициналық қызметтер үшін талаптар ұсыну немесе жарақаттарды ойлап табу сияқты әрекеттер кіруі мүмкін. Сондай-ақ, талапкерлер өз көліктерін ұрланған деп жалған мәлімдеген жағдайда да ауыр алаяқтық орын алуы мүмкін. Жұмсақ алаяқтық автокөлік сақтандыру бойынша алаяқтықтардың көп бөлігін құрайды. Мұндай тәсілдерге классикалық артқы соқтығыс (алдыңғы жүргізуші кенеттен тежегішті басады, мүмкін тежегіш шамдары өшірілген), алдау арқылы жасалған артқы соқтығыс (бір көліктің артынан келе жатқанда, екінші көлік оның алдына шығып, күрт тоқтайды, содан кейін бірінші көлік кетеді) немесе көмектесу арқылы жасалған соқтығыс (алаяқ апатқа ұшыраған көліктің жүргізушісін келе жатқан көліктердің қатарына кіруге шақырып, кейіннен шақырудан бас тартады) жатады. Ұйымдасқан қылмыстық топтар да автокөлік сақтандыру алаяқтығына қатысып, кейде өте күрделі схемаларды жүзеге асырады. Мұндай амалдың бір мысалын Кен Дорнштейн, «Сәтімен, мақсатты түрде: Америкадағы жеке жарақаттардың құпия әлемі» авторы келтіреді. Бұл схемада, «шабуыл және тығырыл» деп аталады, «шабуыл» көліктеріндегі бір немесе бірнеше жүргізушілер күдіксіз жүргізушіні «тығырыл» көлігінің артына қоюға мәжбүрлейді. Әдетте бірнеше жолаушысы бар бұл көлік кенеттен баяулап, таңдалған көліктің жүргізушісін соқтығысуға мәжбүр етеді. «Тығырыл» көлігіндегі жолаушылар екінші жүргізушінің сақтандыру компаниясына талап қояды. Бұл талап көбінесе қажетсіз немесе алынбаған медициналық қызметтерге байланысты төлемдерді қамтиды. 1992 жылдың 17 маусымында Голден-Стейт тас жолында болған оқиға сақтандыру алаяқтығы үшін автокөлік апаттарын ұйымдастыратын ұйымдасқан қылмыстық топтардың бар екенін көпшілік назарына жеткізді. Бұл схемалар әдетте үш деңгейден тұрады. Бірінші деңгейде жалған жарақаттарды диагностикалайтын және/немесе алаяқтық талаптарды ұсынатын дәрігерлер немесе заңгерлер болады, олар алаяқтықтан түскен пайданың көп бөлігін алады. Екінші деңгейде «капперлер» немесе «жұмыскерлер» болады, олар апатқа ұшыратуға көліктерді іздейді, талаптарды жоғарыдағы мамандарға жібереді және қатысушыларды тартады. Схеманың төменгі деңгейіндегі қатысушылар – өмірімен орыс рулеткасы ойнайтын, денелерін көліктер мен жүк көліктерінің жолына қоюға шамамен 1000 АҚШ доллары төленетін мұқтаж адамдар (кедей иммигранттар немесе тез ақшаға зәру адамдар). Тергеушілердің мәліметінше, капперлер көбінесе өз этникалық тобынан адамдарды жалдайды. Мұндай алаяқтық схемаларды анықтауды қиындататын фактор – олардың белгілі бір аймақта қатаң шаралар қолданылғаннан кейін, заңды күшін жоғалтқан аймақтарға жылдам көшуі. Осы себепті, АҚШ-та бірнеше полиция органдары мен сақтандыру саласы бірлесіп жұмыс топтарын құрып, талаптар тарихын бақылау үшін деректер базасын бөліседі. Ұлыбританияда жеңіл жол апаттарына (мысалы, соқтығыс) ұшыраған көлік жүргізушілерінен автокөлік сақтандыру компанияларына жалған шағымдар түсу жиілеген. Жарақат механизмі толыққанды түсінілмегендіктен, шұғыл жәрдем көрсету бөлімінің дәрігерлері науқастың сыртқы белгілеріне сүйенуге мәжбүр (олардың жалған екенін анықтау оңай). Нәтижесінде, «жеңіске жетпесе, төлем жоқ» принципімен жұмыс істейтін жеке жарақат адвокаттары осы «босақтықты» оңай өтемақы алу үшін пайдаланады (әдетте 2500 фунт стерлинг төленеді). Бұл автокөлік сақтандыру сыйлықақысының өсуіне әкелді, бұл жас жүргізушілердің жолға шығуына кедеріс келтірді.

Мүлікті сақтандыру

Бұған себеп болуы мүмкін жағдайларға, жойылған мүліктің құнынан артық төлем алу немесе сатылмаған тауарлар үшін төлем алу кіруі мүмкін. Альфред Манестің сөзінше, мүлікке жасалған сақтандыру қылмыстарының көп бөлігі өртке қатысты болады. Бұның себебі, өрттің қасақана қосылғанына дәлел болатын кез келген мәліметтің өрттің өзінде жойылуы мүмкін. АҚШ Өрттен қорғау басқармасының мәліметі бойынша, 2006 жылы АҚШ-та қасақана қосылған өрттердің саны шамамен 31 000-ға жетіп, 755 миллион долларлық шығынға әкелген.

Жұмыссыздық сақтандыру

Жұмыссыздыққа байланысты төлемдерді алудағы алаяқтық, жұмыс істеп жүрген немесе басқа біреудің жеке басын қолданған адам, өзіне тиесілі емес жәрдемақы алу арқылы жасалуы мүмкін. 2020 жылы АҚШ-та жұмыссыздыққа байланысты алаяқтықтардың саны күрт өсті.

Сыйлық төлемдерін алаяқтық

Алаяқтық талаптардан басқа, сақтандырушылар клиенттер тәуекелді дәл сипаттамаса, төленетін сыйақының азаюына байланысты шығынға ұшырауы мүмкін. Бұл кез келген сақтандырылатын тәуекел үшін орын алуы мүмкін, бірақ ең айқын жұмысшыларға өтемақы төлеу сақтандыруында көрінеді, онда сақтандырылғандар полиспен қамтуға тиіс нақты санынан кем жұмысшы, жалақы және тәуекелсіз қызметкерлер туралы мәлімдейді.

Кеңестің өтемақы талаптары

Алаяқтық кеңестердің сақтандыру компанияларынан өтемақы талап ету арқылы жасалады, оның мәні – жергілікті билік органдарына жүктелетін зиянды (көбінесе кеңеске қарасты жерде құлаулар мен жолаушылардың ауыруы) жасау немесе бар зиянның мөлшерін арттыру болып табылады.

Канада

Сақтандыру қылмыстарын алдын алу бюросы 1973 жылы сақтандыру алаяқтығымен күресу мақсатында құрылды. Бұл ұйым сақтандыру алаяқтығы туралы ақпарат жинап, сондай-ақ тергеулер жүргізеді. Осы тергеулердің шамамен үштен бірі қылмыстық қудалауға, үштен бірі талапты қанағаттандырудан бас тартуға, ал үштен бірі талапты төлеуге әкеледі. 1997 жылы Британдық Колумбияның «Жол қауіпсіздігі туралы заңға түзетулер енгізу» заңында көлік құралын сақтандыру бойынша жалған немесе бұрмаланған ақпарат ұсынған кез келген адам, алғашқы рет құқық бұзса, 25 000 канад доллары көлемінде айыппұл төлеуге, екі жылға бас бостандығынан айырылуға немесе екеуі де жазалануы мүмкін екені көрсетілген. Екінші рет құқық бұзған жағдайда, сол адамға 50 000 канад доллары көлемінде айыппұл салынып, екі жылға бас бостандығынан айырылуға немесе екеуі де жазалануы мүмкін.

Ұлыбритания

1986 жылғы Қаржылық қызметтер туралы заңның басым бөлігі алаяқтылықтың алдын алуға бағытталған. 1987 жылғы Қылмыстық әділет актісі бойынша құрылған Ауыр алаяқтық жөніндегі басқарма "ауыр және күрделі алаяқтылықты тергеу мен қудалауды жақсарту" мақсатында құрылды. Бұл – алаяқтылықты біліп жасаған қылмыскерлерді іздеуге маманданған топ.