Кіріспе

Кәсіподақ орталығы

Халықаралық журналистер федерациясы (ХЖФ) – әлемдегі журналистердің кәсіподақтарының ең ірі жаһандық кәсіподақ федерациясы. Ол 146 елдегі 187 ұйымның 600 000-нан астам медиа қызметкерін өкілдік етеді. ХЖФ ЮНЕСКО-ның серіктес мүшесі болып табылады және 1953 жылдан бері Біріккен Ұлттар Ұйымында (БҰҰ/ХЭҰ) журналистерді өкілдік етеді. Ол Халықаралық кәсіподақ конфедерациясымен (ХККК) және Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ) жанындағы кәсіподақ кеңесші комитетімен жұмыс істейді. ХЖФ президенті – француз журналисі және кәсіподақ белсендісі Доминик Прадали. Ол Юнес Мжахедтің орнын иеленді. Ұйымның бас хатшысы – француз журналисі және кәсіподақ белсендісі Энтони Беллангер. Өтініш бойынша, ХЖФ өзінің мүше ұйымдарының мүшелеріне 130-дан астам елдегі ұлттық журналистер ұйымдары бекіткен жалғыз баспасөз куәлігін ұсынады. Федерацияның бас кеңсесі Бельгияның Брюссель қаласында (155, rue de la Loi) орналасқан.

Тарих

Халықаралық журналистер федерациясы 1926 жылы Парижде француздық Syndicat national des journalistes (SNJ) бастамасымен құрылды. Ол кезде ол шамамен жиырма елден 25 000 медиа қызметкерін өкілдік етті және штаб-пәтері Парижде орналасқан болатын. Оның алғашқы президенті француз тілшісі Жорж Бурдон болды. (Экосос) және ЮНЕСКО журналистік этика бойынша алғашқы кеңінен танылған мәтінді қабылдады. Конгресс тарихи маңызы бар болды, себебі 100-ден астам елден келген 300 делегат журналистерге қатысты этикалық стандарттарды күшейткен, 1954 жылғы Халықаралық журналистер федерациясының журналистер мінез-құлқы туралы декларациясында белгіленген этикалық нормаларды бекіткен «Журналистер этикасының жаһандық хартасын» қабылдады. 2023 жылдың ақпан айында, 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде, Ресей журналистер одағы Украинаның оккупацияланған аймақтарындағы қызметі үшін Халықаралық журналистер федерациясынан шеттетілді.

Басымдықтар мен науқандар

Халықаралық журналистер федерациясы журналистердің құқықтарын және әлем бойынша баспасөз бостандығын қорғау мақсатындағы ұйымдық жұмыстарын қолдайды және ұйымдастырады. ХЖФ баспасөз бостандығына қауіп төндіретін түрлі мәселелермен күреседі: бұқаралық ақпарат құралдарының шоғырлануы, қатаң заңдар, цензура, қысым көрсету және бұқаралық ақпарат құралдарының қызметкерлеріне қарсы жасалған қылмыстардың жазасыз қалдырылуы.

Гендерлік теңдік

Федерация редакцияларда және жұмыс орындарында, кәсіподақтарда және ақпарат мазмұнында әйелдер мен ерлер журналистер арасындағы теңдікті қолдайды. Халықаралық Журналистер Федерациясының (ХЖФ) Гендерлік кеңесі 2001 жылы құрылды және ХЖФ-қа мүше ұйымдардың өкілдерінен тұрады. Ол гендерлік теңдік және ЛГБТИ өкілдігі тұрғысынан ұйымның басымдықтарын белгілейтін кеңесші орган. ХЖФ-ның теңдікке қол жеткізу мақсаттарына мыналар кіреді: тең жалақы, әйелдердің БАҚ және кәсіподақтардағы жауапты лауазымдарға қол жеткізуі, жеке және кәсіби өмірді үйлестіру, журналист әйелдерге қарсы барлық түрдегі қорқыту, кемсітушілік және зорлық-зомбылыққа қарсы күрес, ақпарат мазмұнында және БАҚ индустриясының барлық деңгейлерінде әйелдер мен ерлердің тең және бейтарап өкілдігі. 1992 жылдан бері Федерация журналистерді (және олардың отбасыларын) қудалауға ұшыраған жағдайда қолдау көрсету үшін Қауіпсіздік қорын құрды. Ол қатерлі жағдайдағы журналистерге көмек көрсетудің маңызды және аса қажетті көзі ретінде халықаралық деңгейде танылды. Бұл журналистердің өзі құрған журналистерге көмек көрсетуге арналған жалғыз халықаралық қор. Қауіпсіздік қоры – ХЖФ-ның қауіпсіздік бағдарламасының ажырамас бөлігі болып табылады, ол жеке істерді қарау, наразылық акцияларын ұйымдастыру, науқандар жүргізу, ақпарат беру және түрлі жарияланымдар шығаруды қамтиды. Сонымен қатар, ХЖФ қауіпті аймақтарда жұмыс істейтін журналистер үшін қауіпсіздік бойынша оқулар ұйымдастырады.

Ұйым

МЖФ-ның бас кеңсесі Бельгияның Брюссель қаласында орналасқан. Федерацияның Африкада (Африка журналистерінің федерациясы – FAJ), Еуропада (Еуропа журналистерінің федерациясы) және Латын Америкасында (Federación de Periodistas de América Latina y el Caribe – FEPALC) өңірлік ұйымдары бар. Өңірлік кеңселер Сиднейде (Австралия), Дакарда (Сенегал), Брюссельде және Буэнос-Айресте (Аргентина) орналасқан. Конгресс – Федерацияның жоғарғы органы. Ол үш жыл сайын барлық мүше-одақтарының делегаттарын біріктіреді. 2019 жылы Тунисте өткен МЖФ конгресінде марокколық журналист және кәсіподақ жетекшісі Юнес Мжахед МЖФ президенті болып сайланды. Ол 2016 жылы Анжерде өткен конгресте сайланған бельгиялық журналист Филипп Леруттің орнын басты. Француз журналисі және кәсіподақ жетекшісі Энтони Беллангер 2015 жылдан бері МЖФ Бас хатшысы қызметін атқарып келеді. 2011-2014 жылдары ол Француз ұлттық журналистер синдикатының (SNJ) бірінші бас хатшысы болды.

АХЖ президенттерінің тізімі

+Президенттік кеңсеOrigin Джордж Бурдон1926–1928Георг Бернард1928–1930Гарри Ричардсон1930–1932Герман Донс1932–1934Пол Бургуин1934–1936Карл Эскелунд1936–1938Арчибальд Кенион1939–1949Клемент Бундок1952–1956Марсель Стийнс1956–1964Жим Брэдли1964–1970К. Г. Мичанек1970–1974Хелмут А. Крус1974–1978Пол Парисот1978–1982Кен Эштон1982–1986Миа Дорнаерт1986–1990Дженс Линде1990–1998Крис Уоррен1998–2007Джим Бумельха2007–2016Филипп Лерут2016–2019Юнес Мжахед2019 – қазіргі уақытқа дейін

Бас хатшылардың тізімі

+ Бас хатшы кеңсесінің бастауы Stephen Valot 1926–1940 L. А. Берри 1941–1947 Jiří Hronek 1947–1952 (IOJ) Théo Bogaerts 1952–1985 Hans Larsen 1985–1987 Aidan White 1987–2011 Beth Costa 2011–2015 Anthony Bellanger 2015–қазіргі күнге дейін